Bloedbank Sanquin begint proef

Ziektes opsporen in donorbloed technisch mogelijk, maar de impact kan groot zijn

18 november 2021 21:08 Aangepast: 18 november 2021 21:09

Bloedbank Sanquin gaat vanaf januari donoren preventief waarschuwen als er in hun bloed indicatoren worden gevonden die duiden op hart- en vaatziekten, diabetes en kanker. Sanquin hoopt met die service nieuwe bloeddonoren aan te trekken. Deskundigen zien ook een keerzijde. Je kunt mensen onnodig ongerust maken.

Vanaf volgend jaar gaat Sanquin bloed van donoren preventief onderzoeken om al in een vroeg stadium ziekten op te sporen. Er wordt begonnen met een aantal proeven, maar uiteindelijk kan iedere bloeddonor, die dat wil, de extra informatie over zijn gezondheid krijgen. Volgens eigen onderzoek van de bloedbank wil driekwart van de in totaal 400.000 donoren die informatie graag hebben. 

Tekort aan plasmadonoren

Sanquin noemt het preventieve gezondheidszorg. "Als bedrijf zien we de zorgkosten in Nederland stijgen en wat kunnen wij daaraan doen? Wij denken dat we in de ideale situatie zitten om ziektes bij mensen te kunnen voorkomen."

Daarnaast kan het ook een reden zijn voor mensen om zich aan te melden als nieuwe donor. Extra donoren zijn hard nodig, en dan met name plasmadonoren. De vraag naar plasma groeit jaarlijks met tussen de 5 en 7 procent, maar het aantal donoren stijgt nu niet even hard.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tekort aan donorbloed: is kweekbloed de oplossing?

Preventieve gezondheidszorg 

Volgens hoogleraar cardiologie Pim van der Harst aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht kunnen met bloedonderzoek inderdaad hart- en vaatziekten worden opgespoord. Zo kun je bloedsuiker en cholesterol meten via signaalstoffen in het bloed. Van der Harst is enthousiast over het plan van Sanquin: "De toekomst is dat je de kans moet krijgen om al vroeg in je leven je levensstijl aan te passen wanneer uit preventief onderzoek blijkt dat je ergens een verhoogd risico op hebt." 

Ook KWF Kankerbestrijding is positief: "Als je er vroeg bij bent dan is de kans om kanker te overleven vele malen hoger. Er zijn in zo'n vroeg stadium vaak meer en betere behandelopties."

Risico's

Gezondheidseconoom Marcel Canoy, verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is minder enthousiast. Volgens hem moeten mensen zich goed realiseren welke informatie ze kunnen krijgen en hoe ze daar dan mee omgaan. "Het kan psychologische gevolgen hebben. Dat je je al druk maakt over een ziekte waar je een verhoogd risico op hebt, terwijl je die ziekte nog niet hebt. En het kan gebeuren dat je besluit je te vroeg en onnodig medisch laat behandelen."

Ook vraagt Canoy zich af wat Sanquin gaat doen met alle data die ze straks over hun donoren in handen hebben. "Daar moeten ze open over zijn. Wie gaat er over die data? En word je medische informatie niet doorverkocht aan commerciële bedrijven?"

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore