Bedreigd en beschimpt

Na applaus krijgen ziekenhuizen nu dreigbrieven: 'Het is heel heftig'

03 november 2021 10:57 Aangepast: 04 november 2021 11:44
Ic-patiënt Jules (r) Beeld © ANP / RTL Nieuws

Iets meer dan een jaar geleden applaudisseerden we voor de zorg, maar dat is niet langer het hele verhaal. Ziekenhuizen krijgen nu ook te maken met dreigbrieven, telefoontjes en haatreacties op sociale media. Die zijn afkomstig van een groep die zich op social media veelvuldig laat horen, zegt Jelle van Buuren, onderzoeker naar complotdenkers. "Zij zijn heel luidruchtig en goed verbonden via onlinekanalen."

Deze mensen hebben volgens Van Buuren een diep wantrouwen als het gaat om overheid en media. Een enkeling beweert dat het virus niet zou bestaan, er zou geen drukte zijn in de ziekenhuizen. Het interview met een ongevaccineerde coronapatiënt op de intensive care zou in scène zijn gezet.

Zo ook maandag. RTL Nieuws zond een item uit over Jules Rasoelbaks. Ongevaccineerd, op de ic beland en spijt dat hij niet toch een vaccin had genomen.

Hieronder zie je de video:

Volgens enkele reageerders werd de ernst overdreven, Rasoelbaks zou een acteur zijn. Eenzelfde soort reacties valt de ziekenhuizen ten deel als zij berichten online plaatsen over corona. En dat blijft niet altijd bij reacties online. "Er zijn medewerkers die brieven thuisgestuurd hebben gekregen. Incidenteel, maar het gebeurt", zegt Dick Nagelhout van het Maastrichtse UMC. "Ook krijgen we dreigmails binnen."

'We lieten het vol lijken met poppen'

Lex Kloosterman van het UMCG in Groningen herkent die harde toon. Zijn ziekenhuis plaatste onlangs een foto waarin een arts met een pop was te zien, omdat ze geen gezichten van patiënten online plaatsen. "Toen kwamen er meteen berichten binnen dat het helemaal niet druk was op de ic's, dat we het vol lieten lijken door overal poppen neer te leggen."

De foto in kwestie. Ic-hoofd Peter van der Voort van het UMCG bij een oefenpop. De foto in kwestie. Ic-hoofd Peter van der Voort van het UMCG bij een oefenpop.

Het UMCG kreeg felle kritiek toen naar buiten kwam dat het ziekenhuis een opvanglocatie zou openen waar coronapatiënten in het uiterste geval onder dwang opgenomen hadden kunnen worden.

"Er kwamen heel veel boze telefoontjes binnen en telefonisten werden bedreigd", zegt Kloosterman. "Die lagen echt onder vuur, ook persoonlijk. Toen is er een medewerker weggelopen en naar huis gegaan. Dan zie je wel hoe heftig het kan zijn."

Zelfs na coma nog ontkennen

En dan heeft Kloosterman het nog niet gehad over de mensen die tóch worden binnengebracht met corona. Hoe ziek ook, van die groep zijn er mensen die glashard blijven ontkennen dat de ziekte bestaat. "Er zijn patiënten die wakker worden op de ic en nóg zeggen dat ze een longontsteking hebben gehad, omdat corona niet bestaat."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gevaccineerd en toch in het ziekenhuis, zo zit het

Dat laatste herkent ook Dennis Verschuren van het Radboud Ziekenhuis in Nijmegen. Tot persoonlijke bedreigingen is het in Nijmegen nog niet gekomen, maar ook Verschuren ziet dat de communicatie moeizamer verloopt. "We blijven mensen informeren, we blijven onduidelijkheden wegnemen, maar dat wordt wel erg lastig op het moment dat er duidelijke onwaarheden worden vermeld en er grofheden over tafel gaan."

Niet alleen ziekenhuispersoneel, ook huisartsen krijgen te maken met bedreigingen. Zij kunnen niet meer spreken over het belang van vaccinatie, zei demissionair minister Hugo de Jonge gisteravond tijdens de coronapersconferentie. "Dat is onacceptabel, maar helaas geen uitzondering. Niet iedereen voelt zich meer vrij om te spreken over de ernst van het coronavirus. Want dat kan al snel rekenen op felle discussie, of erger." 

In het Gelderse Ede werd vanochtend nog een gezondheidscentrum met verf beklad.

Tientallen telefoontjes

Dat het werk in de zorg moeilijker wordt, blijkt ook uit het verhaal van ervaringsdeskundige Egbert Schutte. Hij lag vorig jaar wekenlang op de intensive care in Dordrecht en werd door RTL Nieuws geïnterviewd. Dat interview zie je hieronder:

Bij het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht waren 50 tot 60 telefoontjes binnengekomen over Schutte. "Ze zeiden dat ik een acteur was, dat ik daar helemaal niet had gelegen."

'Ze vroegen zich af of ik haar vader wel was'

Een medewerker was na het zoveelste belletje boos geworden, heel boos, vertelde ze Schutte. 'Het is hier al een gekkenhuis, en dan ook nog dit', zou ze tegen de beller hebben geschreeuwd. Schutte: "Ik kreeg vaak het verwijt dat ik met de media had gesproken, terwijl dat, als ik echt zo ziek zou zijn, helemaal niet zou kunnen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ic-artsen willen boosterprik voor mannen (40+) met overgewicht

Hoe komt het dat de reacties zo hoog oplopen? Onderzoeker Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden stelt dat de meeste felle mensen vaak negatief in de discussie staan. "Er zitten soms terechte vragen tussen. Maar er komt geen discussie op gang omdat die vragen worden vermengd met insinuaties. Bijvoorbeeld dat het verhaal van Rasoelbaks 'expres de dag voor de persconferentie naar buiten wordt gebracht'."

Deze complottheorieën gaan soms ver, zegt Van Buuren. "Tot en met het slangetje in het linkerneusgat, dat daar niet zou horen. Het zou allemaal in scène zijn gezet. Die hele schakering aan wantrouwen werkt polarisatie in de hand."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Artsen aanvallen en bedreigen aan de orde van de dag bij huisartsenposten'

"Al die reacties zijn gewoon echt heel vervelend voor je familie", zegt Schutte. "In het begin kon ik er gewoon om huilen. Ze weten echt niet hoe het is. Ik zeg altijd: je moet mensen eens met een knijper op de neus en een rietje in de mond een trap op jagen, dan weet je wat corona is."'

Het is absoluut niet zo dat niemand de media meer vertrouwt. Integendeel, zegt onderzoeker Van Buuren. "Maar dat sommige columnisten er met gestrekt been in gaan en schrijven dat niet-gevaccineerden geen plek in het ziekenhuis kunnen krijgen, helpt ook niet."

Maar wat helpt wel? Van Buuren: "Blijven zoeken naar het in beeld brengen van de discussie. Inhoudelijke afwegingen en keuzes aandragen. Want nu splijt de discussie families, vriendengroepen en collega's."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore