Net geen 8 procent

Nederland doneerde slechts fractie van beloofde vaccins aan ontwikkelingslanden

21 oktober 2021 15:43 Aangepast: 18 november 2021 09:49
archieffoto Beeld © EPA

Nederland beloofde 27 miljoen vaccins te doneren aan ontwikkelingslanden. Zowel op eigen gelegenheid als via het internationale Covax-programma. Tot nu is dat met 2,15 miljoen vaccins daadwerkelijk gebeurd. Het is een doorn in het oog van hulporganisaties.

Het idee was ooit om voor elke gezette prik in Nederland ook een prik te doneren aan ontwikkelingslanden. Nederland zou ruim 27 miljoen vaccins doneren, 21 miljoen via het Covax-programma en 6 miljoen op eigen initiatief. Maar met 2,15 miljoen gedoneerde vaccins komt Nederland niet in de buurt van het oorspronkelijke doel.

Op eigen initiatief doneerde Nederland vaccins aan Indonesië en Suriname, Kaapverdië en Namibië. De overige donaties verlopen via Covax, het donatieprogramma dat werd opgezet door de Wereldgezondheidsorganisatie, de Europese Commissie, Frankrijk en de goededoelenorganisatie van miljardair Bill Gates.

Het doel van het Covax-programma was om 20 procent van de bevolking van 92 landen met lage- en middeninkomens te vaccineren. Die landen zouden voor het eind van het jaar 1,7 miljard vaccins ontvangen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vaccineren armere landen loopt hopeloos achter: 'Op deze manier halen we het niet'

In een Kamerbrief schreef minister De Jonge eind september dat doneren aan Covax ingewikkeld is gebleken, mede omdat de organisatie alleen vaccins accepteert die rechtstreeks uit de fabriek komen. "Medicijndonatie is altijd complex en gebonden aan strikte regels", schrijft de minister.

'Schort patenten op'

Hulporganisaties maken zich boos over de gang van zaken rond het doneren. "Het is heel makkelijk om iets te beloven, maar dit toont aan dat het niet werkt", zegt een woordvoerder van Oxfam Novib.

Volgens de hulporganisatie moeten overheden zich niet verschuilen achter problemen met het Covax-programma. In plaats daarvan zouden er meer vaccins geproduceerd moeten worden in ontwikkelingslanden zelf. Daarvoor zouden patenten op vaccins moeten worden opgeschort, vindt Oxfam Novib. "Daarvoor moet de Nederlandse overheid zich hard maken binnen de EU."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De Jonge: oudste ouderen krijgen boostershot coronavaccin aangeboden

Het ministerie laat weten nog steeds dit jaar de beloofde 27 miljoen vaccins te willen leveren. Daarvoor zou een enorme inhaalslag nodig zijn in krap drie maanden. 'Op korte termijn' verwacht het ministerie een eerste grote donatie aan Covax. 

Nederland heeft dit jaar nog recht op ruim 20 miljoen vaccins. Die zullen, mits geleverd zoals beloofd, grotendeels rechtstreeks aan Covax geleverd worden. "We hebben afspraken gemaakt met Pfizer en AstraZeneca om de komende weken 10,5 miljoen vaccins rechtstreeks te leveren aan Covax", laat het ministerie weten. "Nog even geduld. We zijn nog steeds voornemens om voor het eind van het jaar 27 miljoen vaccins te doneren. Daar werken we op dit moment heel hard aan."

Op het laatste moment

Een probleem daarbij is dat alles dan in bulk op het laatste moment komt. Iets wat volgens Unicef in de ontwikkelingslanden zelf weer kan zorgen voor distributieproblemen. Unicef is namens Covax verantwoordelijk voor de distributie van de gedoneerde vaccins.

"Wanneer iedereen op het laatste moment zijn belofte probeert na te komen en in een keer alle vaccins levert, dan kan Unicef dat niet allemaal verwerken en kan het er voor zorgen dat er vaccins verloren gaan", zegt een woordvoerder.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Harry en Meghan vragen aandacht voor vaccins voor arme landen

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore