Twijfels

Is de vaccinatiegraad nog omhoog te krijgen? 'Wel onder jongeren'

19 oktober 2021 16:19 Aangepast: 20 oktober 2021 09:37
archieffoto Beeld © ANP

Posters in bushokjes, samenwerkingen met influencers en spotjes op radio en televisie: je zou denken dat alles al is gedaan om mensen over te halen zich te laten vaccineren. Toch stijgt de vaccinatiegraad bijna niet meer. Daar is nog best wat aan te doen, zeggen deskundigen.

Volgens hoogleraar communicatiewetenschap Bas van den Putte van de UvA en onderzoeker naar vaccinbereidheid van de TU Delft Niek Mouter zijn er een aantal categorieën mensen die zich nog niet hebben laten vaccineren. Grofweg heb je de mensen die zeggen: 'Ik laat me onder geen enkel beding vaccineren', de mensen die twijfelen en vragen hebben, en mensen die om andere redenen nog niet gevaccineerd zijn.

Geloof en complotten

In de eerste categorie vallen volgens Van den Putte de religieuze mensen en mensen die in complottheorieën geloven. Die groepen zijn volgens de hoogleraar eigenlijk niet te overtuigen, omdat ze te vast zitten in hun eigen ideeën. "De groep twijfelaars is natuurlijk het interessantst", zegt Mouter. "Dat zijn de mensen die je misschien nog kunt overtuigen van een vaccinatie."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Een prik of vertrouwen op God? Dominees in de Biblebelt over de worsteling

Volgens Van den Putte zit de meeste ruimte daarvoor bij mensen met een migratieachtergrond en bij de jongeren. De eerste groep kan volgens Van den Putte het best zoveel mogelijk individueel benaderd worden, in de eigen taal het liefst. "Zet mensen uit de eigen gemeenschap in voor communicatie."

Begrijpelijke twijfels

Bij de ongevaccineerde jongeren speelt een aantal dingen. "Veel jongeren hebben allerlei begrijpelijke twijfels over het vaccin en de consequenties ervan. Ze zijn niet per se tegen, maar ook niet per se voor en vaak speelt er ook een bepaalde mate van uitstelgedrag", zegt Van den Putte. "Dat is logisch en past bij de leeftijd. Voor de laatste groep jongeren moet je het zo makkelijk mogelijk maken om een vaccin te halen. Bied het vaccin zonder afspraak aan op plekken waar ze toch al komen, bijvoorbeeld ook bij alle locaties waar je moet testen voor toegang."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vier van de vijf coronapatiënten op ic zijn niet gevaccineerd

Eerder werd al geëxperimenteerd met vaccinatiebussen waar mensen zonder afspraak terecht kunnen. Zo'n bus heeft ook twee weken gestaan op de campus waar Van den Putte werkt. "Daar gingen toen vrij veel jongeren heen."

'Gooi informatie naar ze'

Voor de groep jongeren met twijfels moet volgens hem doelgerichte informatie komen. "Googelen is dan te veel gevraagd. Je moet de informatie echt in hun gezicht gooien. Het liefst één op één, of via media die ze al gebruiken."

Het ministerie van Volksgezondheid probeerde dit onlangs met een nieuwe reeks voorlichtingsspotjes, specifiek gericht op jongeren. In één van de spotjes beantwoordt een GGD-arts in een actiefilm veelvoorkomende vragen over bijwerkingen van het vaccin. De reclame wordt getoond op sociale media en in de bioscoop bij films waar jongeren op af komen.

"Het massale vaccineren en informeren is inmiddels achter de rug en nu proberen we echt specifieke groepen te benaderen die zich nog niet hebben gevaccineerd", zegt een woordvoerder van het ministerie. "Deze reeks reclamespotjes is gemaakt voor jongeren tussen de 17 en 29 jaar, omdat we zien dat de vaccinatiegraad in die groep achterblijft. We weten dat deskundigen soms toch minder interessant zijn om naar te luisteren voor jongeren, dus we hebben geprobeerd het spannender te maken."

Hoeveel mensen zijn er nu gevaccineerd?

  • Ongeveer elke minuut krijgen 18 mensen een prik
  • In totaal zijn nu ongeveer 23,8 miljoen prikken gezet
  • Op dit moment is 83,5 procent van de mensen boven de 18 jaar volledig gevaccineerd
  • De wens vanuit de overheid is om de vaccinatiegraad op 90 procent te krijgen

Bron: RIVM

Is dit dan de oplossing? Mensen op een persoonlijk toegespitste manier voorzien van informatie over het vaccin? Dat is iets te makkelijk gedacht, want er speelt volgens onderzoeker Mouter nóg een aspect. Mouter deed voor Populytics, een startup van de TU Delft meerdere keren onderzoek naar de vaccinatiebereidheid van mensen.

Langetermijneffecten

Uit die onderzoeken bleek telkens weer dat ongevaccineerde mensen zich ongeacht hun leeftijd vaak vooral zorgen maken over de langetermijneffecten van het vaccin. Deze groep is volgens Mouter niet per se gebaat bij nieuwe varianten van voorlichting, maar wil misschien gewoon wachten. "De vraag is dan: wat is lange termijn? En welke informatie hebben deze twijfelaars nodig over de langetermijneffecten om alsnog een prik te nemen? Daar zou je meer onderzoek naar moeten doen."

Beide deskundigen zijn het erover eens dat het mogelijk is om de vaccinatiegraad nog verder te laten stijgen, maar de vraag is hoe snel dat zal gaan. "Er is nog een heel kleine winst te behalen", zegt Van den Putte. "Maar daar moeten we het dan ook mee doen."

Bekijk ook: Dilay wil geen vaccin en geeft miss-titel aan Lizzie: 'Ik had geen keus'

Dilay Willemstein won de titel Miss World Nederland. Midden december zou ze naar de internationale finale in Puerto Rico gaan. Maar daar mag ze alleen naartoe als ze zich laat vaccineren. Dat wil ze niet en dus staat ze haar troon af.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore