Overlast door houtrook

Steden willen houtkachels aan banden, maar de vraag is: hoe?

13 oktober 2021 14:45 Aangepast: 13 oktober 2021 14:56
De schoorsteen van een houtkachel op een woonboot (archieffoto). Beeld © ANP

Het wordt kouder, en de gasprijzen stijgen. Voor veel mensen reden om hun houtkachel of open haard gezellig aan te steken. Maar de rook die daarbij vrijkomt, is voor veel mensen met gevoelige luchtwegen minder gezellig: zij hebben er veel last van. En dus willen steeds meer gemeenten het stoken van hout aan banden leggen. Maar hoe, dat is de vraag.

Gemeenten worstelen met de overlast door houtkachels. Op dit moment is de houtkachel populair omdat het een goedkoop alternatief voor de dure gasrekening is. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Run op haardhout: 'Telefoon roodgloeiend sinds nieuws over stijging gasprijs'

Maar bij de verbranding komen schadelijke stoffen vrij zoals fijnstof, kankerverwekkende koolwaterstoffen (PAK’s) en zware metalen.

Mensen met longziektes kunnen veel last krijgen van houtrook. En het terugdringen van houtstook is ingewikkeld. Uit een rondgang van RTL Nieuws langs de 10 grootste gemeenten blijkt dat zij allemaal bezig zijn met de aanpak van overlast door houtstook. 

Groningen

In de gemeente Groningen wordt vandaag gestemd over een voorstel van GroenLinks om houtrookoverlast tegen te gaan. Daarin wordt gepleit voor betere voorlichting over de gevolgen van houtsrook en staat dat er meer aandacht moet komen voor het 'stookalert', een oproep die het RIVM kan doen bij als de omstandigheden zodanig zijn dat het niet verstandig is om hout te stoken. 

Wanneer kun je beter niet stoken?

Bij ongunstige weersomstandigheden of een slechte luchtkwaliteit blijft rook langer hangen. Dit kan gezondheidsklachten bij mensen in de omgeving voorkomen.

Bij weinig wind blijft de rook langer hangen. En als de luchtkwaliteit al slecht is, bijvoorbeeld bij smog door fijnstof, verergert rook de situatie. Als de weersverwachting ongunstig is of de luchtkwaliteit slecht, verstuurt het RIVM een stookalert. Daarvoor kan iedereen zich aanmelden via deze site.

Bron: RIVM

Maar daarnaast pleit GroenLinks in Groningen ook voor meer regels voor het gebruik van houtkachels. "We krijgen veel meldingen over overlast als gevolg van houtrook, maar op dit moment hebben we eigenlijk geen regels, en dus kunnen we ook niet handhaven. Dus zeggen we maar tegen de mensen dat het vervelend is, maar verder kunnen we nu weinig doen", zegt Martijn van der Glas van GroenLinks.

Verbod

Ook in Amsterdam wordt gewerkt aan maatregelen met betrekking tot hout stoken. Daar overweegt de gemeente wel om een verbod op houtkachels en open haarden in te stellen.

"We kijken naar een stookverbod, maar we nemen eigenlijk alles mee, dus ook een verbod. Alle opties worden daarbij bekeken. Wat de juiste oplossing is, weten wij alleen nog niet. In het najaar van dit jaar nemen we er een beslissing", zegt een woordvoerder van de gemeente.

Subsidie

In Nijmegen noemen ze de houtrook-overlast een lastige kwestie. Daar loopt op dit moment een proef waarbij inwoners alle kosten (tot een maximum van 1000 euro) vergoed krijgen als ze hun houtkachel of open haard laten slopen, of verduurzamen door middel van een katalysator of houtfilter.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gezondheidsklachten door houtkachels: Ties (10) krijgt last van zijn astma door rook

Ook moeten ze dan deelnemen aan een cursus 'verantwoord stoken'.

'Wat loop je nou te stoken?'

Ook in Rotterdam heeft houtstook 'continu onze aandacht', zegt een woordvoerder van de gemeente. Daar loopt al een tijdje de campagne 'Wat loop je nou te stoken?', waarin Rotterdammers bewust worden gemaakt van de effecten die houtkachels, open haarden en vuurkorven hebben op de luchtkwaliteit en gezondheid. 

"De campagne geeft tips over verantwoord stoken en het voorkomen van overlast", zegt een woordvoerder van de gemeente. "Afgelopen zomer is hier een vervolg aan gegeven met oog op de BBQ's die dan weer gezellig aan worden gezet."

Wat is het probleem met hout stoken?

Houtkachels dragen volgens Maarten Krol, hoogleraar luchtkwaliteit aan de Wageningen Universiteit, hoe dan ook bij aan luchtvervuiling. "Het gaat ook over de soort vervuiling die uit zo'n houtkachel komt. Dat zijn onder andere onverbrande gassen, zoals kleine roetdeeltjes."

En dat is slecht voor de gezondheid. "Als je brandstoffen niet volledig verbrandt, komen er kankerverwekkende stoffen vrij. Die kunnen zich binden aan roetdeeltjes."

Het grote probleem zit hem in houtkachels die in wijken staan. Krol: "Daardoor blijven de gassen in de wijk hangen. Mensen met gevoelige longen die in een buurt wonen waar veel gestookt wordt, kunnen daar last van hebben."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore