Nieuw onderzoek

Seizoenseffect: deze drie factoren verdrijven het coronavirus

24 september 2021 16:02 Aangepast: 27 september 2021 19:58
Beeld © iStock Images

Hoe meer zon, hoe minder corona. Dat er een seizoenseffect is dat corona minder kans geeft is bekend, maar nu is ook voor een groot deel duidelijk wat dat effect veroorzaakt.

Hoe meer zon, hoe minder kans corona in landen zoals Nederland heeft om zich te verspreiden. Dat komt volgens nieuw onderzoek van de Open Universiteit in Heerlen door drie factoren: zonnestraling, immuunrespons door hooikoorts en hogere temperaturen.

Een factor die juist zorgt voor snellere verspreiding van corona wordt 'mobiliteit naar indoor recreatie-locaties' genoemd. Dat betekent bijvoorbeeld in kroegen zitten in plaats van op terrassen en bijvoorbeeld naar binnenspeeltuinen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hooikoorts en corona, wat is het verschil?

"Met die vier factoren samen kan 87,5 procent van de reproductie van het virus worden verklaard", zegt hoofdonderzoeker Martijn Hoogeveen. Met de reproductie bedoelt hij de snelheid waarmee het virus wordt verspreid. Hoe krachtiger bijvoorbeeld de zonnestraling, hoe minder snel de verspreiding.

Groepsimmuniteit minder van belang voor verspreiding

Tegelijkertijd betekent dat hoge percentage van 87,5 procent dat groepsimmuniteit geen doorslaggevende invloed heeft op de snelheid van de verspreiding van het virus. "Het heeft wel een hele belangrijke invloed, want door vaccinatie verloopt de ziekte vooral een stuk milder en is ziekenhuisbezoek vaak niet nodig", stelt Hoogeveen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ben je als gevaccineerde net zo besmettelijk als een niet-gevaccineerde?

Dat onderschrijven meerdere onderzoeken, waar we eerder over publiceerden. Wat bleek: door de deltavariant raken gevaccineerden vaker besmet, maar ze zijn wel wat minder besmettelijk dan niet-gevaccineerden.

Factoren van seizoenseffect

Het coronavirus zal endemisch worden, is de breedgedragen opvatting. Dat betekent dat we er voor de rest van ons leven mee moeten leven. En volgens Hoogeveen en zijn onderzoekers zal het virus zich ongeveer hetzelfde gedragen als het griepvirus, dat in het najaar elk jaar opleeft. Ondanks de prikken dus.

In het voorjaar neemt het aantal besmettingen in dat geval af, door de bovengenoemde factoren. Maar hoe werken die precies? We gaan ze even één voor één langs.

1. Zonnestraling

Er zijn meerdere manieren waarop zonnestraling helpt bij het verminderen van de virusoverdracht. Zo breekt uv-licht het virus af, en wordt ons immuunsysteem sterker door de onderdrukking van melatonine door zonnestraling. Ook vitamine D door zonlicht kan mogelijk helpen. "Al is die redenatie niet helemaal onomstreden", zegt Hoogeveen.

2. Hooikoorts

Een opvallende factoor voor coronareductie is hooikoorts. De pollen in de lucht lijken te zorgen voor een reactie van het immuunsysteem. "En die reactie is toevallig handig tegen covid of griep."

3. Temperatuur

De stijgende temperatuur heeft een indirecte werking. Het is niet zo dat het virus sterft bij warm weer, maar door hogere temperaturen begeven we ons vaker op plaatsen waar de besmettingskans lager is. "Het blijkt dat het niet zo heel veel uitmaakt of het op die plekken vervolgens druk is", zegt Hoogeveen. Een drukker park of bos is volgens dit onderzoek dus geen risicovollere plek om het virus op te lopen.

4. Mobiliteit indoor

De andere kant op werkt het natuurlijk ook. Waar mobiliteit naar buiten niet zorgt voor besmettingen, is dat wel zo als we ons naar binnen begeven. Dat liet de 'feestpiek' in de zomer goed zien. Trekken we massaal naar binnen, dan krijgt corona meer kans. "Maar dat geldt niet voor thuis", zegt Hoogeveen. "Dan besmet je je huisgenoten, maar daar blijft het dan bij."

Flinker terugloop door seizoenseffect

Door het seizoenseffect kunnen de coronabesmettingen 25 tot 70 procent teruglopen, zegt Hoogeveen. Dus als de besmettingen aan het eind van de winter hoog zijn, betekent dat na de start van de lente een flinke terugloop. 

Het onderzoek van Hoogeveen is allerminst een argument om je niet te laten vaccineren, want daarmee voorkom je in veel gevallen een heftig verloop van de ziekte. "Maar het intrigerende van het onderzoek is wel dat groepsimmuniteit dus niet zo belangrijk is voor de verspreiding. Coronavirussen kunnen altijd terugkomen en mensen kunnen meerdere covidinfecties oplopen."

En dus zullen we nog jaren en jaren van corona blijven horen. Maar vooral in het najaar.

Bekijk ook: traag vaccineren elders kan ook in het Westen probleem worden

In sommige landen gaat het niet hard met vaccineren, en dat kan grote gevolgen hebben.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore