'Verhanen'

Zeeuwse kip wordt 'haan': 'Ze begon ineens te kukelen'

22 september 2021 11:40 Aangepast: 22 september 2021 15:23
Rien en Gré bij hun kippen. Beeld © Eigen foto

Een opmerkelijk verhaal uit het Zeeuwse Oosterland. Eén van de kippen van Rien en Gré Bolle stopte plots met het leggen van eieren, en begon zich als een haan te gedragen. "Ze kreeg een grotere kam en begon te kukelen. Ook bespringt ze haar zus regelmatig."

Dat vertelt Rien aan RTL Nieuws. Gisteren waren hij en zijn vrouw en hun bijzondere kip te zien in een reportage van Omroep Zeeland. Sindsdien staat hun telefoon roodgloeiend. "Iedereen wil weten: wat is er nou aan de hand met jullie kip? Toen ik vanochtend het dorp in liep, begon iedereen erover."

Geen eieren meer

Het begon in het voorjaar, toen Rien en Gré twee jonge kippen kregen van de broer van Gré. "Het duurde even voordat ze allebei eieren gingen leggen, maar toen dat eenmaal op gang kwam, hebben ze allebei wekenlang iedere dag een ei gelegd."

Maar een paar weken geleden stopte één van de kippen er ineens mee. "We dachten nog, misschien verstopt ze haar eieren. Dus we hebben de hele tuin uitgekamd, maar konden niets vinden."

Haantjesgedrag

En de kip begon ook op andere vlakken vreemd gedrag te vertonen: "Ze laat de andere kip als eerste eten. Dat doet een haan ook, die zorgt voor de hennen. Ook gaat de kip regelmatig bovenop het hok zitten, en ze bespringt haar zuster. Echt haantjesgedrag dus."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Naast de coronapuppy is er nu ook de coronakip: 'Koop geen klein hok'

Daarnaast is de kip begonnen te kukelen. "Ze is nog aan het oefenen, het is nog geen volledige kukuleku, maar meer een soort 'uuh-uuh-uuh'", doet Rien voor.

Ook de uiterlijke kenmerken van de kip zijn aan het veranderen, vertelt Rien: "De kam van de kip begint te groeien, en ze krijgt sporen (een uitstulping aan de achterkant van de poot, waar een haan mee kan uithalen, red) aan de poten."

De kip en de verhaande kip (rechts) De kip en de verhaande kip (rechts)

'Wat is dit nou weer?

Rien en Gré wisten niet wat ze met de gedragsveranderingen van de kip aanmoesten. "Toen zijn we maar gaan kijken op Google, en daar lazen we dat het wel vaker voor kan komen. Het heet verhanen en heeft te maken met een aandoening aan de eierstokken. We hadden er nog nooit van gehoord, en dachten: wat is dit nou weer?"

Hoewel Rien en Gré eigenlijk twee hennen hebben omdat ze graag de eieren willen, en ze niet zitten te wachten op gekukel om 05.00 uur 's ochtends, hebben ze toch besloten dat de kip mag blijven. "We gaan eens kijken hoe het loopt. Maar we vinden het eigenlijk wel heel leuk dat wij zo'n bijzondere kip hebben. De wonderen zijn de wereld nog niet uit."

Kip wordt haan: zo werkt het

Het klinkt als iets onmogelijks, maar toch komt het dus vaker voor dat een hen verandert in een haan. Hoe dat kan gebeuren? "Het heeft te maken met een aandoening aan de eierstokken", vertelt dierenarts Sible Westendorp die gespecialiseerd is in pluimvee.

"Een kip die eieren legt, gebruikt daarbij alleen haar linkereierstok, de rechtereierstok hangt er maar een beetje bij. Maar als de linker-eierstok wordt aangetast door een infectie of tumor, zal de rechter-eierstok daarop reageren. Die begint dan te groeien."

Teelbal

En dan gebeurt er iets bijzonders: "Wat er dan ontstaat, wordt ook wel ovotestis genoemd: er groeit dan een eierstok en een teelbal ineen. Hierdoor komt de aanmaak van oestrogeen, het vrouwelijke hormoon, in de onderdrukking en krijgt het mannelijke hormoon testosteron de overhand. En dus krijgt een kip dan meer mannelijke kenmerken, zoals een grotere kam."

Hoe vaak dit voorkomt? "Sommige rassen zijn er gevoeliger voor dan andere, vertelt Westendorp. "In Nederland komt dit jaarlijks zo'n 100 keer per jaar voor. Bij veel kippenhouders is dit zó bekend, dat er weinig aandacht voor is. Het is een redelijk normale aandoening."

Gevaarlijk?

Is het gevaarlijk voor een kip om te 'verhanen'? "Dat ligt aan de aard van de aandoening van de eierstok. Als het een tumor is, ligt het eraan hoe die zich zal ontwikkelen. Als dat de foute kant opgaat, kan een kip eraan doodgaan. Bij een infectie geldt dat ook. Maar als die weggaat, of als de tumor niet groter wordt, kan een kip er nog jaren gezond mee leven."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zelf kippen houden? Dit wil je weten

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore