Zo ziet het monument eruit

Holocaust Namenmonument geopend: 'Fantastisch dat het er na 15 jaar strijd is'

19 september 2021 07:13 Aangepast: 19 september 2021 15:21
Koning Willem-Alexander samen met Jacques Grishaver tijdens de onthulling van het Holocaust Namenmonument in Amsterdam. Beeld © ANP

Na een lange aanloop met veel juridisch gesteggel opent de koning vandaag in Amsterdam het Holocaust Namenmonument. Wat voor monument is het precies? En waarom moest het er komen? 4 vragen en antwoorden.

1. Wat voor monument is het?

Op het monument zijn, 76 jaar na de Tweede Wereldoorlog, de namen van ruim 102.000 Nederlandse slachtoffers van de Holocaust samengebracht. Het monument heeft 15 miljoen euro gekost en is ontworpen door de Pools-Joods-Amerikaanse architect Daniel Libeskind. Het is bedoeld als herdenkingsplek.

In tegenstelling tot andere oorlogsmonumenten in ons land is het namenmonument het eerste en enige waar alle Nederlandse slachtoffers van de Holocaust - zowel joden als Sinti en Roma - met hun voor- en achternaam, geboortedatum en leeftijd bij overlijden op staan.

Grishaver: "Op de ene steen staat de naam van een kind van zes maanden, dat op de arm van moeder is vergast. Ernaast staat de naam van iemand van 98, die de opa zou kunnen zijn. Je kunt er een heel verhaal bij bedenken." Ook zijn er hele rijen met dezelfde namen. "Van hele families die zijn uitgemoord. Dat is nu heel zichtbaar." 

Zo ziet het monument eruit:

2. Wat is het doel van het monument?

Het monument is een herdenkingsplek. Op de plek kunnen nabestaanden hun omgekomen dierbaren, die nooit een graf kregen, herdenken.

Daarnaast heeft het een educatieve rol, om volgende generaties te waarschuwen voor de gevolgen die racisme en discriminatie uiteindelijk kunnen hebben.

Inmiddels zijn al 3200 scholieren aangemeld om een bezoek aan het monument te brengen, in combinatie met het Verzetsmuseum of Joods Historisch Museum.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Eerste paal de grond in voor Holocaustmonument in Amsterdam

3. Er was veel gedoe over het monument, hoe zit dat?

Aan de bouw van het monument ging een lange juridische strijd vooraf. Grishaver: "Het is fantastisch dat het er na vijftien jaar strijd eindelijk is. Al is het natuurlijk met geen pen te beschrijven wat er is gebeurd."

Aanvankelijk was het Wertheimpark de beoogde locatie, maar onder druk van omwonenden week de gemeente uit naar de groenstrook tussen de Weesperstraat en de Hoftuin, aan de achterkant van de Hermitage. 

Ook daar maakten omwonenden bezwaar tegen. Ze vonden het ontwerp te groot, waren bang voor een grote toeloop van bezoekers en vreesden voor veiligheidsincidenten. Uiteindelijk gaf de Raad van State eind 2019 groen licht voor de bouw van het monument.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Namenmonument in Amsterdam mag gebouwd worden

4. Wat gebeurt er vandaag precies?

Jacques Grishaver, voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité, opent vandaag samen met de koning het monument door - naar Joods gebruik - een steen te leggen bij de verklaringswand. Daarnaast wordt een minuut stilte gehouden.

Het Nederlands Auschwitz Comité nam het initiatief voor het monument. Grishaver zal een toespraak houden rond de opening, evenals demissionair premier Mark Rutte, de architect van het monument en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. 

De koning en Mark Rutte voeren vervolgens gesprekken met overlevenden van de Holocaust en nabestaanden.

Een van die nabestaanden is Lies Caransa, zij is blij met het nieuwe monument. Caransa verloor haar oom, tante, neefje en grootouders in de Tweede Wereldoorlog:

Noodverordening en niet kijken vanaf balkon

Tijdens de onthulling is een noodverordening van kracht, schreef burgemeester Femke Halsema afgelopen week in een brief aan de omwonenden van de Hoftuin van de Protestantse Diaconie, waar de onthulling plaatsvindt. Ook mogen bewoners niet van een afstand kijken naar de onthulling, bijvoorbeeld vanaf hun balkon.

De noodverordening geldt zondag tussen 11.00 en 17.00 voor de Hoftuin en nabije omgeving. De maatregel maakt het voor de politie mogelijk om mensen preventief te controleren. Bij de onthulling van het monument zijn alleen genodigden welkom.

Verder is het van 13.00 tot 17.00 uur verboden om de onthulling te volgen vanaf een balkon, loggia, dak of dakterras, schrijft Halsema. Ook moeten ramen en deuren aan die zijde gesloten zijn. " Om een ongestoord verloop van de onthulling mogelijk te maken", zegt een woordvoerder.

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore