Minderheidskabinet?

VVD en CDA willen niet formeren met PvdA en GroenLinks

31 augustus 2021 11:34 Aangepast: 01 september 2021 11:46
Mark Rutte (VVD), Wopke Hoekstra (CDA), Jesse Klaver (Groenlinks) en Lilianne Ploumen (Pvda) vanochtend bij informateur Mariette Hamer. Beeld © ANP

VVD en CDA willen niet verder praten met de PvdA en GroenLinks over de formatie van een nieuw kabinet. Dat heeft PvdA-leider Lilianne Ploumen gezegd na afloop van een gesprek bij informateur Mariëtte Hamer. D66 heeft tegelijkertijd samenwerking met de ChristenUnie geblokkeerd.

Volgens GroenLinks-kopstuk Jesse Klaver is de houding van VVD en CDA in strijd met de Nederlandse traditie van samenwerking tussen links en rechts. "De beeldvorming wint het hier van wat belangrijk is voor Nederland", reageert Klaver. Hij denkt dat VVD en CDA bang zijn om met linkse partijen te regeren.

"Zij willen dat gesprek over de inhoud niet met ons aangaan", zegt Ploumen. "Ik vind dat spijtig, vooral omdat Nederland echt wel zit te wachten op oplossingen, en die raken een beetje uit zicht."

Volgens VVD-leider Mark Rutte zijn de inhoudelijke verschillen tussen zijn partij en de 'optelsom' van PvdA en GroenLinks te groot. Daarom heeft hij Klaver en Ploumen verteld dat regeren met hen samen er niet inzit.

"Maar we weten wat er leeft en zullen in een te maken regeerakkoord de hand uitsteken naar beide partijen op het punt van vergroening, onderwijs en klimaat", zegt Rutte, die zo probeert de sfeer tussen de partijen goed te houden.

GroenLinks en PvdA onderhandelen als één fractie over de kabinetsformatie en willen niet zonder elkaar meeregeren.  

Hoe nu verder?

Volgens de VVD-voorman is een kabinet met vijf partijen waarvan er sommige niet nodig zijn voor een meerderheid 'in de kern instabiel'. Over welke kant het nu op zal gaan met de formatie wil hij niks zeggen.

Premier Rutte legt uit waarom zijn partij niet verder wil onderhandelen met de combinatie GroenLinks en PvdA. Premier Rutte legt uit waarom zijn partij niet verder wil onderhandelen met de combinatie GroenLinks en PvdA.

Ook CDA-leider Wopke Hoekstra hield zich na het gesprek met Hamer stil over het vervolg van de formatie. Net als Rutte vindt hij een vijfpartijenkabinet 'niet voor de hand liggen'. "Je taxeert wat je kan realiseren van je eigen programma met welke partijen. En de verschillen met de combinatie van GroenLinks en PvdA is te groot. Bovendien is slechts één van die partijen nodig voor een meerderheid."

Kaag: 'Nu in impasse'

Een duidelijk boze D66-leider Sigrid Kaag stelt vast dat door de weigering van VVD en CDA de formatie nu in een impasse zit: "Onze inzet was progressief stabiel. Het is heel moeilijk voor ons de uitsluiting van GroenLinks en PvdA te zien als een logische stap, zeker in het licht van wat er allemaal gebeurt in dit land."

Zelf blokkeert D66 een voortzetting van de huidige regeringscoalitie met de CU. En dus concludeert Kaag: "Volgens mij moeten we nu deze fase afsluiten en moeten alle partijen zich beraden op waar ze staan." Daarmee zegt Kaag eigenlijk dat informateur Mariette Hamer haar opdracht terug moet geven omdat het haar niet is gelukt de weg naar een meerderheidskabinet te plaveien.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is het met die analyse eens: "De wegen naar een meerderheidscoalitie zijn onbegaanbaar. Dan maar een minderheidscoalitie. Dat past ook in de nieuwe bestuurscultuur. Daar sta ik wel positief tegenover. Daar zie ik mogelijkheden voor. En dat moet dan met VVD, D66 en CDA. Want dan heb je 73 zetels en is de weg naar een meerderheid kort. Bij een combinatie van alleen VVD en D66 is die weg veel langer."

Ook D66 sluit uit

Haagse bronnen wijzen erop dat niet alleen CDA en VVD combinaties blokkeren. D66 weigert samenwerking met de ChristenUnie. Verder melden bronnen dat als er een minderheidskabinet komt, D66 dat dan graag alleen met de VVD doet, zonder het CDA. 

VVD, D66 en CDA praten verder

Vanmiddag komen VVD, D66 en CDA samen. Na dat gesprek zou duidelijk moeten worden welke weg informateur Hamer wil inslaan in deze formatie. Op het eerste gezicht lijkt een minderheidskabinet onontkoombaar (VVD, D66 en CDA haalden samen 73 van de 150 zetels). Volgens D66-leider Kaag is het nu aan de VVD als grootste partij om aan te geven hoe de formatie verder moet.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore