'Mensen voelen zich aangevallen'

'Ben jij al gevaccineerd?' Waarom deze vraag privé is (maar wel belangrijk)

06 augustus 2021 14:33 Aangepast: 06 augustus 2021 15:04
Foto ter illustratie Beeld © ANP

'Ben jij al gevaccineerd?' Een vraag die ineens in onze dagelijkse koetjes- en kalfjesgesprekken voorkomt nu bijna 80 procent van de volwassenen ten minste één prik heeft gehad, en iedereen de kans heeft gehad een afspraak te maken. Maar het is ook een vraag waar niet iedereen graag antwoord op geeft. "Zo'n vraag is best privé."

"Vroeger vroeg je aan elkaar hoe het ging?" reageert Joel op een oproepje van RTL Nieuws, waarin we vroegen: hoe ervaar jij die vaccinatievraag? "Daar was niets mis mee. Maar nu is het: 'Ben jij al geprikt?'" Joëls antwoord op die vraag is ook duidelijk: 'Gaat je niks aan, dat is privé'. 

Marga vindt de vraag ook privé: "Iedereen mag zijn eigen beslissing nemen en hoeft dat niet met anderen te delen, maar als je die behoefte voelt is het natuurlijk oké. Ik merk dat ik ondanks dat ik wel gevaccineerd ben mij ongemakkelijk voel als iemand me ernaar vraagt."

Sociale context

Of de vraag gesteld kan worden of niet, hangt van de sociale context af, stelt antropoloog Stuart Blume aan de Universiteit van Amsterdam. "In een winkel is het gek, je stelt zoiets niet aan een wildvreemde. Maar aan vrienden of familie kan zo'n vraag best gesteld worden. Vooral aan de mensen die je bij begroeting of afscheid knuffelt of drie zoenen geeft. En nu we inmiddels weten dat iedereen de kans heeft gehad om zich te laten prikken, is de vraag ook relevanter en logischer geworden."

Maar het is volgens Blume ook afhankelijk van cultuur, leeftijd, religie. "Ik denk dat de vraag veel minder vaak valt bij groepen die er minder bang voor zijn of minder mee bezig zijn, zoals jongeren. En er zijn ook landen waar je bijvoorbeeld zonder gêne aan elkaar kan vragen: 'Hoeveel verdien jij?' Ik vermoed dat in die landen het ook normaler is om te vragen of je bent gevaccineerd." 

"Formeel is het een privéaangelegenheid", stelt ook etiquettedeskundige Beatrijs Ritsema. "Daar vraag je niet zomaar naar. Vrienden en familie: oké. Maar collega's worden al een twijfelgeval." 

Vinger op zere plek

De vraag legt volgens Ritsema de vinger op een pijnlijke plek: namelijk op het feit dat er best wat verdeeldheid is tussen mensen die zich wel laten vaccineren, om wat voor reden dan ook, en mensen die dat niet doen om wat voor een reden dan ook. "Mensen die niet in het kamp 'vaccineren' zitten, zijn vaak beducht om erover te spreken. Dan voelen ze zich aangevallen." 

Want hoe reageer je, als je als gevaccineerde aan iemand vraagt: 'Ben je gevaccineerd?' en diegene antwoordt met 'nee'. Of andersom?

Een van de discussiepunten is bijvoorbeeld of ongevaccineerden de versoepelingen vertragen. In onderstaande video wordt daar antwoord op gegeven. 

Dat is ook wat Samantha zegt in haar reactie op de oproep. "Je mag het vragen, maar ik ben die discussies zat. Moet ik mezelf gaan verantwoorden naar anderen." En Dorien zegt: "Je mag het vragen, maar hou alsjeblieft je commentaar voor je als je het niet eens bent met het antwoord. Een simpele ja of nee is genoeg." En 'daar laat ik me niet over uit, dat is privé' is ook een antwoord, zegt Dorien. 

Gaat om gezondheid

"Het gaat er ook een beetje om hoe je het vraagt", zegt Blume. "Met intonatie en een glimlach kun je al heel veel doen, en je kunt je ook kwetsbaar opstellen en zeggen dat je het wil weten voor je eigen gemoedsrust."

"Ik vind dat je het gewoon mag vragen", zegt Ritsema. "Mensen stellen zo'n vraag vaak niet uit nieuwsgierigheid, maar uit bezorgdheid om hun gezondheid of die van anderen."

En Lynn vindt dat we het vooral niet te groot moeten maken, laat ze weten op Facebook. "Alsof de wereld alleen nog maar om deze million dollar question gaat."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Vaccinatiebewijs waarschijnlijk niet voor alle reizen nodig'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore