Twee geweldsincidenten

Onderzoek geweld Mallorca complex: wel betrokken, niet direct strafbaar

05 augustus 2021 15:20 Aangepast: 06 augustus 2021 11:04
De boulevard waar de fatale mishandeling plaatsvond Beeld © ANP

De recherche van de politie Midden-Nederland is volop bezig met het onderzoek naar de mishandelingen op Mallorca. Daarbij kwam de 27-jarige Carlo uit Waddinxveen om het leven. De Spaanse politie sprak eerder over negen verdachten, maar in Nederland zit momenteel slechts één verdachte vast. Hoe kan dat?

Vooropgesteld: het Openbaar Ministerie (OM) heeft twee geweldsincidenten uit dezelfde nacht in onderzoek. Voor beide gewelddadigheden is een groep Nederlandse mannen in beeld gekomen. 

De Spaanse politie had eerder negen mannen in het vizier als verdachte. Dat betekent echter niet dat de politie in Nederland die negen potentiële verdachten al kan gaan aanhouden. Daar is eerst een concrete verdenking voor nodig. 

Toekijker is niet strafbaar

Er zijn verschillende verdenkingen mogelijk, legt hoofddocent strafrecht Joost Nan (Erasmus Universiteit) uit. "Voor de verdenking openlijke geweldpleging met zwaar letsel of dodelijk letsel tot gevolg moet iemand zelf het letsel hebben toegebracht. Daar geldt geen collectieve aansprakelijkheid", zegt Nan. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nieuwe beveiligingsbeelden van mishandeling Mallorca binnen bij recherche

Hoofddader(s)

Dat geldt niet zonder meer voor de verdenking poging tot doodslag. Die verdenking kan worden toegeschreven aan iedereen die een bijdrage van voldoende gewicht aan dat strafbare feit heeft geleverd, dat kan maar hoeft niet door de schop te zijn. Maar niet alle mannen die door de Spaanse politie werden aangemerkt als verdachte, zullen waarschijnlijk een klap of een schop hebben uitgedeeld of voldoende aan die handeling hebben meegewerkt.  

Gaan alle anderen die niet zelf hebben mishandeld dan zomaar vrijuit? 'Nee', zegt Nan. "Er is ook nog openlijke geweldpleging in de basisvorm. Dat betekent dat als iemand een bijdrage heeft geleverd aan het geweld, hij of zij daarvoor kan worden vervolgd. Dat hoeft geen handeling van gewelddadige aard te zijn, maar dan moeten ze wel een significante of wezenlijke bijdrage hebben geleverd." 

Ofwel: iemand die slechts heeft staan kijken terwijl een vriend uit de groep iemand anders heeft mishandeld of geweld heeft gepleegd, kan hiervoor niet worden aangeklaagd. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verdachte (19) aangehouden in zaak Mallorca

Aanmoedigen

Waar moet je dan zoal aan denken, bij zo'n bijdrage? "Als je zegt: 'sla, sla!', je geeft iemand een stok om mee te slaan of je moedigt iemand aan om geweld te gebruiken, dan is dat al een bijdrage. Dan kan worden gezegd: de anderen voelen zich door hem of haar gesterkt in het geweld. Je was er bij en je hebt het aangemoedigd."

Ook die mensen die niet zelf geschopt en geslagen hebben kunnen dus worden veroordeeld. Dat ligt anders wanneer iemand zich niet met het geweld heeft bemoeid. "Als je vrienden vechten, hoef je niet weg te lopen, al helpt dat natuurlijk wel", zegt Nan. Iemand die niet ingrijpt, is dus niet per definitie strafbaar.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

OM laakt 'digitale heksenjacht' na mishandeling Mallorca

Lagere straf voor medeverdachten

Op openlijke geweldpleging staat een veel lagere straf dan op mishandeling met zwaar lichamelijk letsel of dodelijk letsel tot gevolg. Soms krijgt een verdachte een taakstraf opgelegd, maar in dit geval zal justitie hogere straffen gaan eisen, denkt Nan. "De toestand van het slachtoffer weegt namelijk ook mee. En dit was niet één geweldsincident. Het waren er twee."

Wat het voor de opsporing en veroordeling van verdachten vaak lastig maakt bij geweldsincidenten, is dat het bewijs vaak bestaat uit getuigenverklaringen. "Het is een grote groep, het heeft zich 's nachts in het donker afgespeeld, er was alcohol in het spel. De ene getuige zag het zo, de ander zag het zo." Volgens Nan helpt het wel dat er veel beveiligingsbeelden zijn die de mishandeling hebben geregistreerd. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore