Keihard vallen en opstaan

'Na Rio zei ik tegen Noël: ga lekker wat anders doen, maar er was niks anders'

27 juli 2021 13:49 Aangepast: 28 juli 2021 10:27
Noël en Timo van 't End Beeld © Eigen foto

Noël en Timo zijn echte broers. Stoeien werd vaak vechten en dat kon nogal eens uit de hand lopen. Maar ze steunen elkaar ook door dik en dun. Toen de Olympische Spelen in Rio op een deceptie uitliepen voor judoka Noël van 't End, viel hij in een diep ravijn. Timo sloeg zich langs de beveiliging heen om hem te troosten.

De broertjes Timo en Noël waren 'vechtmatties'. Als jonge jochies deden ze niks anders dan stoeien. Vader Peter had van de garage in hun huis in Doorn een soort judohal gemaakt met overal matten, ook tegen de zijkant. Soms - of eigenlijk meestal - liep het stoeien uit op vechten, zegt Timo.

"Noël kon flink boos worden als ik iets deed wat hem niet zinde. Dan kon je beter wegwezen." Hij gooide zijn drie jaar oudere broer een keer door een glazen deur. "Ja, zo ging dat. Moeder had het soms zwaar met ons."

Noël in zijn tienerjaren Noël in zijn tienerjaren

De achterblijvers

In Tokio zijn ze er niet bij vanwege corona. De familieleden en vrienden van de Olympiërs. En juist zij zijn van enorm belang in de carrières van deze topsporters.

In deze serie portretteren we de Olympiër door de ogen van hun naasten. Deze keer: judoka Noël van 't en zijn broer Timo.

Timo ging eerst op judo ('ik moest mijn energie kwijt'), Noël volgde. Samen met hun vader trokken de jongetjes in een Mitsubishi-bus het land door om toernooien te judoën, meestal twee per weekend. Achterin de wagen lag altijd een judomat, want je weet maar nooit. Verliezen deden ze zelden.

Als toeschouwer naar Spelen

Eigenlijk was Timo degene met het meeste talent. Hij droomde van het winnen van grote toernooien. De Olympische Spelen, ja daar zag hij zichzelf wel een keer staan.

Noël in Timo van 't End in vroegere jaren Noël in Timo van 't End in vroegere jaren

Vader Peter nam het hele gezin Van 't End mee naar de Spelen in Athene en later in Londen. De hele dag in de judohal, mooier kon niet. Ze zagen Mark Huizinga Olympisch kampioen worden. Timo denkt dat zijn vader hem en Noël wilde laten zien wat ze later zelf konden worden: judohelden.

Waar andere jongetjes buiten voetbalden tot het donker werd, waren Timo en Noël met elkaar in de judoschuur in de weer. Urenlang. Dag in dag uit. "We konden daar ons ei kwijt. Ik kan me eigenlijk niet herinneren dat we iets anders deden", zegt Timo. "Soms deed pa ook mee. Toen hij steeds vaker te grazen genomen werd, is-ie zelf ook maar op judo gegaan." Maar zijn zonen bleven hem de baas.

Zwaar geblesseerd

Timo was zo goed dat hij Nederland mocht vertegenwoordigen op de Europese jeugdkampioenschappen. Hij was begin 20 toen het noodlot toesloeg. "Ik raakte zwaar geblesseerd, scheurde alles af en lag er zeker een jaar uit. Ik ontdekte toen dat er ook andere dingen waren in het leven. Feestjes. Drank."

Timo van 't End Timo van 't End

Het betekende einde judocarrière voor Timo. Maar Noël bleef hard werken. Hij moest het maar gaan doen voor de Van 't Endjes. Hoewel hij minder talent had, was Noël wel sterker en vastberadener, zegt Timo. Maar dat hij echt de top zou kunnen halen, daar hield toen eigenlijk niemand rekening mee. "Hij trainde echt als een beest. Daardoor werd-ie beter en beter, hij maakte stappen en ging steeds meer winnen."

Stoeltje op tribune gesloopt

Zelfs de gedroomde Olympische Spelen kwamen in beeld. Londen 2012 haalde Noël net niet, maar in Rio was hij erbij. Zijn broer herinnert het zich als de dag van gisteren. Het was 5 augustus 2016, Noël ging met hoge verwachtingen de judomat op. Zijn tegenstander uit Mongolië, die moest-ie kunnen hebben. Maar na een minuut waren de Spelen voorbij. De druk was te groot ('een familiekwaaltje', volgens Timo).

De hele familie zat (uiteraard) op de tribune in Rio, ook Timo. Na die verloren partij sloopte hij een stoel uit de arena en stormde hij langs de beveiliging om bij zijn verslagen broer te kunnen zijn. Om hem te omhelzen, te troosten. Minutenlang lag Noël huilend in zijn armen. Niemand wist beter dan Timo hoe hij zich op dat moment voelde.

Noël na zijn vroege uitschakeling op de Spelen in Rio Noël na zijn vroege uitschakeling op de Spelen in Rio

Het leek na die teleurstelling niet meer goed te komen met Noël. Maandenlang had hij geen zin om ook maar iets te doen. Hij woonde in Parijs bij zijn toenmalige vriendin. Zijn appartement kwam hij niet uit.

Ga lekker wat anders doen

Timo had veel contact met zijn broer, via de chatfunctie bij het gamen. Tijdens de talloze potjes Fortnite en Call of Duty hadden ze gesprekken over het gamen, maar ook over judo. Of hij er wel mee door moest gaan. "Ik zei: je moet doen wat jou gelukkig maakt. Als jij niet gelukkig wordt van judo dan ga lekker wat anders doen. Iets waar je blij van wordt." Maar er was niks anders. Noël had geen diploma's, alleen maar een kast vol judobokalen.

Tot overmaat van ramp verloor hij zijn A-status (en daardoor zijn inkomen) en ging zijn relatie uit. "Ik ben toen naar Parijs gereden om hem op te halen", zegt Timo. Met al zijn spullen reden ze naar een grijs dorp bij Utrecht waar niks te beleven was. Daar kon Noël terecht in een appartementje. "Hij was toen best eenzaam. Ik dacht stiekem dat zijn carrière klaar was. Het was een zwaar jaar."

Timo en Noël van 't End Timo en Noël van 't End

Maar Noel probeerde het toch nog een keer. In Den Haag verloor hij op een toernooitje van een andere Nederlander. De doodsteek, zou je denken. Maar toevallig waren de tickets voor een ander toernooi, in Osaka, al geboekt. Noël besloot er toch maar heen te gaan. Hij had niks meer te verliezen. Zonder druk ging hij de judomat op. Dat deed hem goed, want hij won weer partijtjes, werd zelfs tweede op dat toernooi.

De weg terug naar boven

Dankzij steun van psychologen, maar vooral ook zijn familie, kwam Noël erbovenop. Hij werd beter dan ooit met als hoogtepunt het WK in Tokio in 2019, Noël bleek de allerbeste. Timo was daar niet bij, maar hij volgde het op de voet. Hij miste geen seconde van het judo van zijn broertje. En nog steeds niet.

"Tijdens dat WK was ik aan het werk bij een klant (Timo is elektriciën, red.), maar ik moest het natuurlijk zien. Zat ik gewoon bij die klant tv te kijken, het werk is die dag niet afgekomen. Het was het mooiste moment van Noëls, maar ook van mijn sportcarrière."

Noël wint het WK in Japan in 2019 Noël wint het WK in Japan in 2019

Na elke wedstrijd van Noël belt Timo altijd met hun vader. "Dat zijn korte gesprekjes hoor over hoe hij het heeft gedaan. Soms alleen: 'wat was het kut' of 'lekker', maar we bellen in voor- en tegenspoed. We snappen elkaar precies als het over judo gaat." Daarna is het steevast een telefoontje naar Noël zelf. "Dan vertel ik hem even goed de waarheid, als hij opneemt dan, want dat doet hij niet altijd."

Zweten voor de tv

Timo was er heel graag bij geweest bij de Spelen in Tokio. Dat mag helaas niet door corona. Het wordt zweten voor de tv. "Ik ben niet te genieten als Noël moet judoën. Het is zo spannend, voor Noël telt alleen goud. Natuurlijk is zilver of brons ook lekker, maar bij judo ben je echt een heilige als je olympisch goud wint. De druk zal weer hoog zijn."

En als Noël niet wint? "Dan ben ik een tijdje niet te genieten. Maar daar gaan we natuurlijk niet van uit."

Noël van 't End komt op 28 juli vanaf 04.00 uur Nederlandse tijd in actie in Japan.

Meer verhalen over Olympiërs en hun familieleden lees je hier

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore