Niet overal landbouw mogelijk

Gevolgen strenge stikstofregels? 'Ongekende transformatie van landelijk gebied'

05 juli 2021 04:47 Aangepast: 05 juli 2021 16:26
In Gelderland, Brabant en Overijssel is straks misschien geen landbouw meer mogelijk. Beeld © ANP

Als de regering besluit de stikstofregels verder aan te scherpen, zal dat grote gevolgen hebben voor Nederlandse boeren. In Gelderland, Brabant en Overijssel zal op een zeker moment geen landbouw meer mogelijk zijn en het landelijke gebied in Nederland zal 'een ongekende transformatie' doormaken.

Daarvoor waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een beleidsadvies. Het is beter om met een regionale aanpak voor het stikstofprobleem te komen, stelt het planbureau.

Halvering uitstoot

Het kabinet streeft namelijk naar een halvering van schadelijke stikstof in 2035, al is dat volgens milieuorganisaties nog altijd niet genoeg. Greenpeace wil bijvoorbeeld dat Nederland de stikstofuitstoot in dat jaar met 90 procent gereduceerd heeft.

Stikstofuitstoot: hoe zit het ook alweer?

Stikstof wordt vooral uitgestoten door de landbouwsector. Zoals bij het uitrijden van de mest. Ook verkeer, de bouw en de industrie zijn verantwoordelijk voor een deel van de uitstoot, maar ook huishoudens stoten stikstof uit.

De bodem kan door te veel stikstof verzuren. Daardoor verdwijnen de planten en bomen die niet tegen een zure bodem kunnen. En ook vogels en insecten waaronder bijen kunnen er niet goed tegen.

Door de uitspraak van de Raad van State in 2019 ontstond in Nederland een stikstofcrisis: de totale uitstoot van stikstof moet namelijk flink omlaag.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Greenpeace dreigt: rechtszaak als oplossing stikstofprobleem uitblijft

Als zulke strenge regels er komen heeft dat grote gevolgen voor boeren in de 'stikstofgevoelige' provincies Gelderland, Brabant en Overijssel, schrijft het planbureau.

Zelfs wanneer de boeren biologisch zijn of gebruikmaken van innovatieve technologie mogen ze dan mogelijk helemaal géén stikstof meer uitstoten, wat het vrijwel onmogelijk maakt om een bedrijf te runnen.

'Anders kijken'

Daarom moet de regering volgens het planbureau op een andere manier naar het stikstofprobleem kijken. Het gaat volgens de onderzoekers uiteindelijk om verbetering van de natuurkwaliteit en niet per se om daling van de stikstof.

"Daarbij is het verstandig stikstofmaatregelen telkens gebiedsgericht af te wegen tegen natuur- en klimaatdoelen en van begin af aan duidelijk te zijn over het langetermijnperspectief voor de landbouw in de betreffende regio's."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Weer 'bom' onder stikstofbeleid, grote onzekerheid bij boeren

Grotere natuurgebieden

De neerslag van stikstof is volgens het planbureau 'een belangrijke, maar niet de enige indicator' voor de natuurkwaliteit in een specifiek gebied. Als de stikstofnorm ergens overschreden wordt, zorgt dat 'niet direct voor verslechtering van de situatie' van de natuur, behalve als dat fors en langdurig gebeurt.

Als de stikstofstorm 'beperkt overschreden' wordt, stelt het planbureau voor om de natuurkwaliteit op andere manieren te verbeteren. De sleutel daarvoor ligt volgens de onderzoekers bijvoorbeeld bij het verbeteren van de waterkwaliteit of het groter maken van natuurgebieden.

Dit advies van het planbureau is overigens géén nieuw stikstofplan, maar een advies aan de aanstaande regering.

'Veel natuur, weinig eten'

Melkveehouder Corné Nouws is niet blij met de conclusies van het PBL. "Ik denk een beetje dat de landbouw in Nederland ten dode is opgeschreven. We moeten ons serieus af gaan vragen of we zelf nog in ons voedsel kunnen voorzien, als zulke grote delen van het land niet meer beschikbaar zijn voor landbouw. Dan krijgen we heel veel natuur, maar weinig eten op ons bord", zegt hij tegen RTL Z. 

Corné Nouws Corné Nouws

Nouws maakt zich zorgen over de toekomst. "Je boert met hart en ziel, maar als de regelgeving je zo hoog aan de lippen komt te staan dat je dreigt te verzuipen moet je keuzes gaan maken." 

Opnieuw demonstraties

Verschillende boerenorganisaties zijn van plan later deze week opnieuw te demonstreren tegen het stikstofbeleid van de overheid. De actiegroepen Agractie en Farmers Defence Force (FDF) hebben al gezegd daaraan mee te doen.

Waar en op welke manier gedemonstreerd wordt is nog niet duidelijk.

Bekijk ook: alles wat je moet weten over stikstof

Het legt duizenden projecten stil, en boeren en bouwbedrijven raken ervan in de stress: stikstof. Maar wat is de oorzaak van de stikstofcrisis? En wat is stikstof nou eigenlijk precies? Presentator Daphne Lammers dook de chemieboeken in en legt het uit.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore