Herdenking slavernij

Vrij op 1 juli tijdens Ketikoti? Eerste Nederlandse bedrijven doen het

24 juni 2021 19:12 Aangepast: 24 juni 2021 19:23
Archiefbeeld uit de radiostudio van FunX. Beeld © ANP

Er wordt al jaren over gesproken: moet Ketikoti, de dag waarop het slavernijverleden wordt herdacht en de afschaffing gevierd, een nationale vrije dag worden? De eerste grote Nederlandse bedrijven nemen daar nu het voortouw in: na Tony's Chocolonely geeft ook radiozender FunX werknemers vrij op 1 juli.

Aanleiding is de vandaag begonnen petitie van The Black Archives, Stichting Nederland Wordt Beter ​en FunX zelf. Het doel: 1 juli een nationale vrije dag maken. Begin deze avond was de petitie meer dan 9.000 keer ondertekend. 

Mitchell Esajas van The Black Archives hoopt minimaal 40.000 handtekeningen op te halen, vertelt hij. Want dan moet het onderwerp besproken worden in de Tweede Kamer.

4 en 5 mei

Dat is volgens hem belangrijk. Als er een nationale vrije dag komt, erkent de overheid dat het slavernijverleden onderdeel is van de Nederlandse geschiedenis, zegt hij.

Hij maakt de vergelijking met 4 en 5 mei. "Dat is ook een belangrijk aspect van de geschiedenis, opdat we niet vergeten." Volgens hem is het slavernijverleden nu nog onderbelicht. "Terwijl de erfenis nog sterk zichtbaar is. Kijk maar naar raciale ongelijkheid, racisme en discriminatie op de arbeidsmarkt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Humphrey Lamurs overgrootmoeder was slaaf: 'Ze keek altijd somber'

Met de vrije dag wil FunX het goede voorbeeld geven, zegt programmadirecteur Eva Hol. Iedereen is vrij, en moet je werken dan krijg je een compensatiedag. Ook Hol maakt de vergelijking met 4 en 5 mei. "Juist omdat we dat elk jaar zo herdenken en vieren, sta je stil bij een stuk van de geschiedenis dat ook nu nog impact heeft."

Beter begrip

Op die manier krijgen we meer begrip voor hedendaagse problemen als racisme, denkt ze. "Sta je stil bij dat verleden, dan begrijp je beter waar racisme vandaan komt en kun je erkennen dat het er is. Ik begrijp dat het voor sommige mensen die er geen last van hebben, lastig is om zich te verplaatsen. Deze dag is dan juist goed om mensen die er wel mee te maken hebben, een podium te geven."

Op 4 en 5 mei, zegt Hol, vragen we ons af: hoe zorgen we ervoor dat dit nooit meer gebeurt? "Terwijl voor 1 juli weinig aandacht is. Dat is wel raar. Dus laten we erkennen hoe heftig het is wat er is gebeurd, en stilstaan bij hoe dat nog doorwerkt."

Excuses voor slavernijverleden

Naast de roep om een nationale vrije dag wordt ook de roep om excuses voor het slavernijverleden vanuit de overheid steeds luider. Maar premier Mark Rutte ziet excuses van de staat niet zitten. Hij zei eerder dit jaar wel respect te hebben voor steden als Amsterdam die wél excuses aanbieden of erover nadenken.

Uit een peiling van dagblad Trouw blijkt dat bijna 70 procent van de Nederlanders met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond vindt dat Nederland als land excuses zou moet maken voor het slavernijverleden. Van het totaal aantal ondervraagden vindt 31 procent dat er excuses moeten komen. 62 procent van de Nederlanders zonder migratieachtergrond vindt ze onnodig.  

Mitchell Esajas denkt dat er voor een nationale vrije dag misschien meer draagvlak in de samenleving is. "Ik denk dat dit het juiste moment is, want we zitten een jaar na de Black Lives Matterprotesten en sommige politieke partijen hebben het als punt in hun politieke programma."

Esajas streeft niet naar zomaar een vrije dag om te ontspannen en feesten. Hij hoopt op een gedegen nationale herdenking, lokale herdenkingen en in aanloop daarnaar educatieve activiteiten op scholen. "Zodat het breed gedragen wordt."

'Waarom vieren we dat?'

Nu moeten mensen nog een vrije dag opnemen om dat te doen, of toevallig vrij zijn. Als dat niet hoeft, krijgen meer mensen de kans om erbij stil te staan, zegt Esajas. Mooie bijkomstigheid, zegt Eva Hol van FunX: "Kinderen vragen op vrije dagen als Pasen: waarom vieren we dat? Dat zorgt voor een gesprek. Dat is goed."

Bovendien is het een signaal, zegt Esajas. "Als een nationale vrije dag wordt gefaciliteerd door werkgevers en de overheid, geef je het signaal af dat de samenleving en de overheid dit belangrijk genoeg vinden."

Ook steden willen feestdag

De radiozender FunX is niet het allereerste bedrijf dat van Ketikoti een vrije dag voor werknemers maakt. Vorig jaar deed chocoladefabrikant Tony's Chocolonely dat ook al. "Wij vinden bewustwording belangrijk", zegt Tim de Broekert van Tony's Chocolonely. "Het slavernijverleden werkt nog steeds door, denk aan racisme en vooroordelen. Je moet je daar eerst van bewust zijn, voor je het kunt oplossen. We willen collega's de kans geven te herdenken of zich in te lezen."

Daarnaast ondersteunde een meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad vorig jaar het verzoek om van 1 juli een vrije dag te maken. Bovendien vroegen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht het kabinet deze week in een gezamenlijke brief om een nationale feestdag.

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore