Nieuw rapport

Inspectie: weinig grip op problemen 350 overlastgevende asielzoekers 

15 juni 2021 15:01
Een politie-auto bij asielzoekerscentrum AZC Hardenberg, waar in mei een steekpartij plaatsvond. Beeld © ANP

Op een totaal van 27.500 asielzoekers in Nederland zijn er zo'n 350 mensen die met 'asociaal en crimineel gedrag' problemen veroorzaken in en rond asielzoekerscentra. Het is lastig om grip te krijgen op deze groep, waarschuwt de Inspectie Justitie en Veiligheid in een rapport.

De inspectie komt met aanbevelingen om de zorg voor deze kleine groep mensen, die vaak kampen met verslaving of psychische problemen, te verbeteren.

Winkeldiefstal en zwartrijden

Ze veroorzaken overlast in de asielzoekerscentra, maar plegen bijvoorbeeld ook herhaaldelijk strafbare feiten als winkeldiefstallen, zwartrijden of hinderlijk gedrag in het openbaar. Daarmee dreigen ze het draagvlak voor de opvang te ondermijnen, waarschuwt de inspectie. 

De inspectie raadt aan om alle strafrechtelijke mogelijkheden die er zijn, ook te benutten.

Libië en Tunesië

Het is niet eenvoudig om iets tegen de problemen te doen, zo stelt de inspectie vast. Het gaat over het algemeen om mensen uit Marokko, Algerije, Libië of Tunesië. Die landen werken nauwelijks mee aan de terugkeer van deze groep.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Al driehonderd overlastgevende asielzoekers op zwarte lijst geplaatst'

Intussen zijn de meeste opvanglocaties onvoldoende toegerust om deze groep bij te staan en waar nodig in te grijpen. Dat lukt alleen op één gespecialiseerde plek, de zogenoemde Handhaving en Toezicht Locatie (HTL) in Hoogeveen. Daar is echter niet voor iedereen plek.

Overigens had de inspectie eerder kritiek op de aanpak op deze locatie. Inmiddels is de situatie daar verbeterd.

Informatie beter uitwisselen

Om de problematiek te verhelpen moet volgens de inspectie gekeken worden of de medewerkers van de opvang beter toegerust moeten worden om deze groep te helpen, te volgen en waar nodig aan te pakken.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jur pakt overlastgevende asielzoekers aan: 'De één na de ander verdwijnt in de cel'

Ook zou gekeken kunnen worden of strafrechtelijke informatie uitgewisseld kan worden met andere landen in de Europese Unie. Deze groep reist namelijk veel rond, maar landen weten het niet van elkaar als iemand elders de wet heeft overtreden.

350 mensen

Het gaat niet om mensen die gevlucht zijn voor bijvoorbeeld vervolging of geweld, maar om mensen die in Europa een beter leven hopen te vinden, merkt de inspectie op.

De grootste overlast wordt veroorzaakt door een groep van zo'n 350 mensen op 27.500 mensen in asielzoekerscentra in totaal.

VluchtelingenWerk: groepje overlastgevers funest voor draagvlak

VluchtelingenWerk Nederland zegt in een reactie op het inspectierapport de zorgen te herkennen en te delen.

"Vluchtelingen in asielzoekerscentra hebben hier ook veel last van. Het is vaak een klein groepje overlastgevers dat het voor een heel AZC verpest. Dit is ook funest voor het draagvlak voor asielzoekerscentra. Het is ontzettend triest dat een relatief kleine groep overlastgevers het steeds weer verpest voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog of vervolging."

Meer toezicht

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asielzaken) wil meer doen om de overlast en criminaliteit door een beperkte groep asielzoekers tegen te gaan.

De afgelopen jaren zijn er tal van maatregelen getroffen om deze personen aan te pakken, maar dat is niet voldoende, erkent ze in een reactie op het rapport. Ze denkt aan meer toezicht of vreemdelingenbewaring voor betrokkenen.

Niet veilig 

In een brief aan de Tweede Kamer wijst ze erop dat bij veel asielzoekers die overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen, meerdere problemen tegelijk spelen. Zo is er vaak sprake van alcohol- of drugsverslaving en psychiatrische problemen. Dat maakt de aanpak volgens haar complex.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Boa's en cameratoezicht: zo gaan gemeenten overlastgevende asielzoekers aanpakken

Binnen de gewone asielzoekerscentra zijn er niet genoeg middelen en kennis om deze asielzoekers goed te begeleiden. Ook voor de andere asielzoekers, de medewerkers en omwonenden is deze situatie niet veilig, aldus de staatssecretaris.

Broekers pleit voor meer hulp van ggz-instellingen, maar de aansluiting is lastig. "De zorg die deze klinieken kunnen bieden, sluit volgens de inspectie niet altijd aan bij de zorg die de asielzoeker nodig heeft en het duurt vaak lang voor het hulptraject gestart kan worden in verband met het aantal beschikbare plekken voor mensen die geen Nederlands spreken. Bovendien is voor deze vrijwillige trajecten altijd de medewerking en inzet van de betreffende asielzoeker nodig, die vaak niet wordt verleend", schrijft de demissionaire staatssecretaris.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore