Corona-update, stel je vraag

Helpt een coronavaccinatie tegen long-covidklachten?

09 juni 2021 17:26 Aangepast: 18 juni 2021 10:14

In een aantal buitenlandse onderzoeken wordt gesuggereerd dat een coronavaccinatie zou kunnen helpen tegen langdurige coronaklachten. Klopt dit? Dat vragen Richard en Michiel zich af, en is daarmee de vraag die we behandelen in de corona-update van vandaag.

Ernstige vermoeidheid, benauwdheid, conditieverlies en hoofdpijn: duizenden ex-coronapatiënten hebben maanden of zelfs nog langer last van klachten. Er is weinig bekend over de oorzaak van die langdurige klachten, en er is ook nog geen goed werkend medicijn.

Hoopvolle berichten

Maar eind maart verscheen er een hoopvol bericht vanuit de Verenigde Staten voor deze long-covidpatiënten.

Een Amerikaanse arts die werkzaam is aan de Columbia University, vertelde in The New York Times dat zo'n 40 procent van de long-covidpatiënten die hij behandelt, zich beter voelden nadat ze een coronavaccin hadden gekregen. "Een paar dagen na de prik merkten ze dat ze minder moe waren, en dat hun reuk en smaak terug leken te komen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Mensen met langdurige coronaklachten voelen zich beter na vaccinatie'

En deze week schrijft de Chicago Tribune over long-covidpatiënt Wendy French, die in de krant vertelt hoe haar klachten een stuk minder werden, na een coronavaccinatie.

"Ik voelde me de dag na de eerste prik heel goed", zei ze. "Ik had meer energie dan ik in weken heb gehad."

Klachten juist erger

En er zijn meer onderzoeken waarin naar voren komt dat patiënten met langdurige covidklachten baat zouden kunnen hebben bij een prik.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Na een jaar nog elke dag ziek: wat is het perspectief voor long covid-patiënten?

Een overzicht van die onderzoeken vind je onderaan dit artikel, maar wat opvalt is dat er in die studies zeker patiënten zijn bij wie de klachten verminderen.

Maar er zijn ook mensen die geen verandering merken, en er is een kleine groep bij wie de klachten juist erger worden.

Waslijst aan klachten

Ook bij de Amsterdamse Nadine Böke was dat laatste het geval. Zij raakte in maart vorig jaar besmet met het coronavirus, en heeft nu, ruim een jaar later, nog steeds een hele waslijst aan klachten.

"Ik heb last van mijn longen, en kamp met geheugenproblemen en concentratieproblemen. Daarnaast heb ik een snel hoog oplopende hartslag, zelfs bij lichte inspanning zoals wandelen. Als ik dan toch doorzet, dreig ik flauw te vallen."

Nadine heeft al ruim een jaar last van langdurige covid-klachten Nadine heeft al ruim een jaar last van langdurige covid-klachten

Ook heeft ze last van maagklachten, en schommelt haar temperatuur behoorlijk. "Soms heb ik koorts, maar op andere momenten is mijn temperatuur ineens weer te laag. Afgelopen winter was mijn temperatuur soms maar 34,5 graden. Dat was heel raar om mee te maken."

Hoop op verbetering

Ook Nadine had de berichten uit het buitenland gelezen, en was blij toen ze een afspraak kon maken voor haar eerste vaccinatie."Ik las dat sommige long-covidpatiënten opknapten van zo'n prik, dus daar hoopte ik natuurlijk ook op. Ook al was het maar een kleine verbetering, alle kleine beetjes helpen in mijn geval."

Maar het liep anders: na de prik voelde Nadine zich niet beter, maar juist slechter. "Ik heb een dag of drie met griepachtige verschijnselen in bed gelegen. Daar had ik wel op gerekend, en dat ging na drie dagen voorbij."

Maar haar long-covidklachten werden erger, schreef ze vorige week op Twitter:

Tweede prik

Inmiddels lijkt het weer iets beter te gaan, maar van verbetering van haar eerdere long-covidklachten, lijkt geen sprake.

Toch gaat ze haar tweede prik wel halen. "Het is niet duidelijk hoe lang een doorgemaakte besmetting je beschermt, en ik ben zo lang ziek geweest van de besmetting van vorig jaar, dat ik alles op alles zet om niet weer ziek te worden."

Daarnaast heeft ze nog een sprankje hoop: dat een tweede vaccinatie toch een positief effect kan hebben. "Ik lees dat sommigen na de tweede prik pas verbetering merken. Wie weet geldt dat ook voor mij."

Onderzoek door AMC

Ook in Nederland wordt er onderzoek gedaan naar long-covidpatiënten. Viroloog Menno de Jong van het AMC Amsterdam volgt een groep van zo'n 300 coronapatiënten, waarvan een deel kampt met langdurige klachten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Faya (7) is al maanden bekaf: zeldzaam, maar ook kinderen kampen met long covid

De Jong ziet ook de berichten uit het buitenland over een mogelijk positief effect van vaccinatie op long-covidklachten, maar hij vindt het te vroeg om daar conclusies aan te verbinden.

Geen controlegroep

"Er zijn een aantal kanttekeningen te plaatsen bij de uitkomsten van dit soort onderzoeken", vertelt hij. "In de eerste plaats wordt in deze onderzoeken geen controlegroep meegenomen, dus een groep die het vaccin niet heeft gekregen of in plaats daarvan een placebo", zegt De Jong. "Je kunt dan niet uitsluiten dat de klachten ook wel minder geworden waren zonder vaccin of dat men zich misschien beter voelt door een placebo-effect."

Oorzaken van long-covid

In een ideale wetenschappelijke studie zou de helft van de onderzoeksgroep een vaccin krijgen, en de andere helft een placebo, vertelt hij. "Maar dat kan nu natuurlijk niet. We zitten middenin een pandemie, het is belangrijk dat iedereen gewoon zo snel mogelijk gevaccineerd wordt." 

Omdat dit niet kan, zou het in ieder geval goed zijn om te begrijpen hoe een vaccin eventueel zou kunnen helpen om klachten te verminderen, zegt De Jong.

"Hiervoor is het nodig om de mogelijke oorzaken van long-covid beter te begrijpen. Blijft het virus bijvoorbeeld misschien langer aanwezig bij mensen met langdurige klachten waardoor het afweersysteem langer ontregeld wordt? Vervolgens kun je dan kijken of een vaccin dit dan weer oplost.    

Binnenkort resultaten

Om dit te onderzoeken volgen hij en zijn collega's nu zo'n 180 mensen die al corona gehad hebben, en die zich onlangs hebben laten vaccineren. Zo'n 90 van hen hadden nog last van langdurige klachten op het moment van vaccinatie. "Zij hebben onlangs hun tweede prik gekregen. We zijn nu de gegevens aan het verzamelen en  analyseren." 

Over een maand denkt hij wat meer te kunnen zeggen over de uitkomsten van dat onderzoek.

Onderzoeken naar het effect van een prik op long-covidklachten

Er zijn op dit moment een aantal studies gedaan of nog bezig, naar het effect van vaccinatie op langdurige coronaklachten. Geen ervan zijn tot nu toe wetenschappelijk onderbouwd. Een overzicht:

  • In een lopende studie van de Universiteit van Yale geeft onderzoeker Akiko Iwasaki aan dat zo'n 30 tot 40 procent van de long-covidpatiënten die een coronavaccin hebben gekregen, merkt dat hun klachten verminderen.
  • In een kleine enquête in Groot-Brittannië onder 66 long-covidpatiënten, gaf 23 procent van de 44 respondenten die gevaccineerd waren, aan dat ze een maand na hun vaccinatie minder last hadden van ademhalingsproblemen en gewrichtspijn. Tegelijkertijd gaf 5,6 procent van de gevaccineerden aan dat hun klachten juist verergerd waren. 
  • Een Britse filmmaker die zelf kampt met long-covidklachten, besloot de vraag ook te onderzoeken, en deed een niet-wetenschappelijke enquête onder 345 long-covidpatiënten. Daaruit bleek dat 32 procent enige verbetering merkte, een paar weken na een vaccinatie.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore