Buk-raket centraal

Feiten MH17-zaak zorgen voor 'sterk gevoel van herbeleving' bij nabestaanden

08 juni 2021 19:10 Aangepast: 08 juni 2021 19:11
Leden van de rechtbank eind mei bij de schouw van het gereconstrueerde wrak van het ramptoestel in Gilze-Rijen. Beeld © AFP

Het was een beladen dag voor de nabestaanden van de MH17-ramp, vandaag in de rechtbank op Schiphol. Volgens verslaggever Rik Konijnenbelt was het, terwijl de rechters begonnen met de bespreking van het strafdossier, 'muisstil' op de publieke tribune.

Door de 'karrenvracht aan details', zegt Konijnenbelt, beseffen de nabestaanden des te sterker dat de zaak 'tot op het bot zal worden behandeld – én serieus wordt genomen'.

Opvallend verschil met andere rechtszaken: omdat geen van de vier verdachten aanwezig is, voerden alleen de rechters het woord. Daarbij lag de nadruk vandaag op de Buk-raket waarvan wordt aangenomen dat die de Boeing 777 van Malaysia Airlines uit de lucht haalde, nu bijna zeven jaar geleden.

Afvuurlocatie

"De rechters gingen vooral in op de vraag: was het inderdaad een Buk?" zegt Konijnenbelt. Ze hielden daarvoor de conclusies van een internationaal onderzoeksteam tegen het licht. Daarnaast werd een begin gemaakt met het beoordelen van de afvuurlocatie: is er een Buk-raket afgeschoten vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi, in het oosten van Oekraïne?

Bekijk ook: Nabestaande Ria wil dat MH17-proces 'eind maakt aan de leugens'

Ria van der Steen hoopt dat de 'Russische leugens' tijdens het MH17-proces definitief worden ontkracht.

Mensen van de militaire inlichtingendienst MIVD deden onderzoek ter plaatse. "Sommige feiten werden daar bevestigd", zegt Konijnenbelt, "maar van andere zaken is soms gewoon niet vast te stellen of ze kloppen. Sporen die je zou kunnen toeschrijven aan zo'n lanceerinstallatie, kunnen misschien ook wel veroorzaakt zijn door een landbouwer die aan het werk was."

Tapgesprekken

Aansluitend komt deze week dan de belangrijkste vraag aan de orde: wat was de betrokkenheid van de vier verdachten afzonderlijk? Daarvoor heeft het onderzoeksteam tapgesprekken verzameld, maar bijvoorbeeld ook de locaties van de toestellen waarmee is gebeld. "Ik ga ervan uit dat we daarna heel veel meer weten", zegt Konijnenbelt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Monsterproces MH17 gaat nieuwe fase in: 'Het is tijd voor antwoorden'

"Gisteren, toen de rechters een soort spoorboekje voor de komende tijd presenteerden, waren de nabestaanden nog enigszins opgetogen", zegt Konijnenbelt. "Maar vandaag was het voor hen toch wel een pittige dag. Nu werd ook verteld over de repatriëring, over de 239 lijkzakken, over het onderzoek kort na de ramp dat heel lastig was en vaak pas laat kon worden uitgevoerd omdat het eigenlijk midden in oorlogsgebied lag."

Gevoel van herbeleving

Stuk voor stuk zijn dat details waarvan de nabestaanden 'natuurlijk wel op de hoogte zijn', zegt Konijnenbelt. "Maar bij sommigen merk je, als je ze spreekt, toch heel sterk een gevoel van herbeleving. Piet Ploeg, voorzitter van de stichting van nabestaanden, zei dat de vele details vandaag het zicht op het echte verhaal niet in de weg staan. En dat is, zei hij, dat onze familieleden dood zijn."

Vier verdachten

Bij de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Het toestel stortte neer in het oosten van Oekraïne, waar op dat moment een conflict gaande was tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

Het Openbaar Ministerie houdt vier mannen verantwoordelijk voor de ramp: drie Russen en een Oekraïener. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Alleen de Rus Poelatov laat zich door advocaten vertegenwoordigen. Hij ontkent de aantijgingen. De andere verdachten hebben niet gereageerd op oproepen van de rechtbank.

Het Openbaar Ministerie krijgt op 17 en 18 juni de gelegenheid om delen van het dossier te bespreken. De verdediging de week erna. De uitspraak in het proces wordt niet eerder dan volgend jaar verwacht.

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore