Vijf vragen

Monsterproces MH17 gaat nieuwe fase in: 'Het is tijd voor antwoorden'

06 juni 2021 09:28 Aangepast: 07 juni 2021 14:03
De schouw van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel op vliegbasis Gilze-Rijen. Beeld © ANP

In de extra beveiligde rechtbank op Schiphol begint vandaag de inhoudelijke behandeling van de strafzaak tegen de vier mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Daarbij kwamen alle inzittenden om het leven. Vijf vragen en antwoorden over de zaak.

1. Wat staat ons komende periode te wachten?

Ruim een jaar lang waren er meerdere voorbereidende zittingen en vorige maand ook een schouw van de reconstructie van het toestel, op de legerbasis in Gilze-Rijen. Vandaag begint de inhoudelijke behandeling. "Het proces gaat daarmee een nieuwe fase in", zegt verslaggever Rik Konijnenbelt, die de zaak voor RTL Nieuws volgt.

"Dit is de kans voor de enige verdachte die zich door advocaten laat vertegenwoordigen, om zich te verdedigen. Het is tijd voor antwoorden en die moeten van deze verdachte komen. Maandag worden procedurele zaken besproken. Vanaf dinsdag gaat het over de inhoud. Was het echt een Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten? Wat was de afvuurlocatie? En wat was de precieze rol van de vier verdachten?"

Het onderzoeksdossier omvat ruim 40.000 pagina's. Dat zijn meer dan honderd ordners. Ook bevat het dossier verwijzingen naar duizenden multimediabestanden zoals foto's, video's en websites.

Alle 298 inzittenden omgekomen

Vlucht MH17 van luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines vertrok op 17 juli 2014 van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Het toestel zou daar nooit arriveren, de Boeing 777-200ER stortte neer boven Oost-Oekraïne in een dorp in de regio Donetsk.

Alle 298 inzittenden kwamen om het leven bij de crash. In het vliegtuig zaten bijna 200 Nederlanders. Verder waren er mensen uit Maleisië, Australië, Indonesië, het Verenigd Koninkrijk, België, Duitsland, de Filipijnen, Canada en Nieuw-Zeeland aan boord. Bij de start van het MH17-proces vorig jaar maart werden de namen van alle inzittenden voorgelezen:

2. Worden er nog nieuwe feiten verwacht?

Waarschijnlijk wel, maar dat zal dan niet deze week zijn.

"In de week na komende week komt het Openbaar Ministerie aan het woord", zegt Konijnenbelt. "Die komt dan met bewijsstukken die de zaak stukje bij beetje onderbouwen. Ze zullen dan naar verwachting ook met details komen die ze tot nu toe niet hebben prijsgegeven."

3. En de verdachten? Laten die zich zien in de rechtszaal?

Het Openbaar Ministerie vervolgt momenteel vier mannen voor hun mogelijke betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, zijn assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Zij zullen niet te zien zijn in de rechtszaal. "Dat is het jammere van deze zaak", zegt Konijnenbelt. "Jammer voor de rechtbank en het Openbaar Ministerie, maar vooral voor de nabestaanden. Alleen Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. Er zijn ook geen aanwijzingen voor diens aanwezigheid via een videoverbinding. Dat zou misschien niet ideaal zijn, maar het zou de rechtbank wel in de gelegenheid stellen om op de man af vragen te stellen."

De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov. De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov.

Poelatov laat zich vertegenwoordigen door raadslieden Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate. Zij werken samen met een Russische advocaat.

"Poelatov is de enige die zich laat verdedigen in de rechtbank. We weten niet wat zijn beweegredenen zijn. Waarschijnlijk wil hij zijn onschuld aantonen, maar zeker weten doen we dat niet."

4. Hoe is de inhoudelijke behandeling voor de nabestaanden?

Konijnenbelt: "Ik kan me voorstellen dat het sowieso een pittige periode wordt voor de nabestaanden. Zo hebben de advocaten van Poelatov gezegd alles uit de kast te zullen halen voor hun cliënt, ook al respecteren ze de pijn en het verdriet bij de nabestaanden. Zaken die vaststaan voor de nabestaanden, kunnen in de rechtszaal glashard worden ontkend. Dat zal pijnlijk zijn voor de nabestaanden."

5. En is het dan na twee weken gedaan?

Het proces duurt sowieso tot ver in 2022. "De planning is dat de nabestaanden in september aan het woord komen. Dan begint het Openbaar Ministerie in november aan het requisitoir en krijgt de verdediging in het voorjaar de kans om met repliek te komen."

De verwachting is dat enkele tientallen nabestaanden gebruik willen maken van het spreekrecht in september. 

Bekijk ook: Dit zijn de verdachten van de MH17-ramp

In deze video die we vorig jaar maakten, leggen we uit wie de verdachten zijn.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore