Uitvoering duurt nog even

Quarantaineplicht hoogrisicolanden ingegaan, maar handhaving ontbreekt

04 juni 2021 14:59 Aangepast: 05 juni 2021 10:45
Schiphol in coronatijd. Foto ter illustratie. Beeld © Robin Utrecht

De quarantaineplicht die per 1 juni van kracht is geworden voor reizigers uit hoogrisicolanden als Brazilië en India, wordt op veel plekken nog niet gehandhaafd, terwijl er vluchten uit die landen op Schiphol landen.

Uit een rondgang van RTL Nieuws blijkt dat veel veiligheidsregio's nog niet weten hoe ze de controle van die reizigers gaan uitvoeren. Dat is opvallend, omdat de quarantaineplicht het vangnet zou zijn voor de vliegverboden die juist per 1 juni zijn ingetrokken. 

Het kabinet trok de vliegverboden voor landen als India, Brazilië en Zuid-Afrika (zie de hele lijst onderaan) per 1 juni in. Een negatieve coronatest en een quarantaineplicht zouden dat vliegverbod gaan vervangen. 

Slechts zes van de 25 veiligheidsregio’s geven aan wel klaar te zijn voor de handhaving op de quarantaineplicht. Dit zijn Haaglanden, Utrecht, Zeeland, Brabant-Noord, Midden- en West-Brabant en Fryslân.

Vervanging van vliegverbod

Minister Hugo de Jonge heeft het OMT eerder gevraagd of die quarantaineplicht een waardige vervanger zou zijn voor het vliegverbod. Het antwoord daarop was 'ja'. "Uiteraard dient de verplichte quarantaine dan strikte opvolging te krijgen", schreef het OMT aan de minister.

Maar nu blijkt dat de controle op die quarantaineplicht nog helemaal niet in gang is gezet, terwijl vliegtuigen uit India en Brazilië hier weer mogen landen. Gemeenten en veiligheidsregio's zijn pas eind vorige week per brief gevraagd om boa's vrij te maken voor de handhaving op de quarantaineplicht. Zij voelen zich overvallen en zeggen eerst te moeten bekijken hoe ze die handhaving vorm gaan geven.

"Je kunt nu niet verwachten van gemeenten dat ze in een keer al hun handhavingscapaciteit hierop inzetten. Dat is gewoon niet reëel", zegt burgemeester Hubert Bruls namens de gemeenten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vanaf vandaag quarantaineplicht reizigers uit landen met zeer hoog risico

Controle nog niet klaar

Hoewel de quarantaineplicht dagen geleden al van kracht werd, heeft minister De Jonge gemeenten tot en met vandaag de tijd gegeven om te laten weten wie per regio verantwoordelijk wordt voor de controles. Veiligheidsregio's verwachten dan ook nog dagen nodig te hebben voordat een boa op pad wordt gestuurd.

Sommige regio's laten doorschemeren dat de quarantaineplicht 'geen prioriteit heeft'. In andere regio's staat het onderwerp volgende week pas op de agenda om te bespreken.

Ondanks de langzame opstartfase maakt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zich geen zorgen over de quarantaineplicht. "De afspraak met het departement is dat gemeenten hun tijd mogen nemen voor het inregelen. Zij zijn daar nu druk mee bezig. We hebben er alle vertrouwen in dat de handhaving binnen afzienbare tijd operationeel is."

Alternatief voor vliegverbod

Gisteren sprak De Jonge in de Tweede Kamer nog over het belang van een quarantaineplicht. "Waarom is een daadwerkelijk te handhaven quarantaineplicht een effectief instrument? Omdat je daarmee het virus daadwerkelijk uitdooft. Ik zou durven zeggen dat het daarmee een effectiever instrument is dan een vliegverbod", zei hij daar op de vraag of een vliegverbod niet toch van kracht moet blijven, zoals Duitsland doet. 

Zo werkt de quarantaineplicht

Wie uit een zogenoemd 'hoogrisicogebied' komt, zoals Cyprus, India of Zweden, moet verplicht in quarantaine. In principe tien dagen, maar de quarantaine kan worden opgeheven als iemand zich na dag vijf laat testen en de uitslag negatief is.

Wie vanuit een hoogrisicogebied naar Nederland komt, moet een ingevulde quarantaineverklaring bij zich hebben, ongeacht het vervoersmiddel waarmee wordt gereisd. Op dat formulier komen het telefoonnummer van de reiziger en het adres waar deze in quarantaine gaat.

Bij aankomst op Schiphol worden de formulieren ingenomen. Deze gaan per koerier naar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Een belteam van het ministerie belt reizigers steekproefsgewijs op. Neemt iemand niet op of bestaat het vermoeden dat iemand zich niet houdt aan de quarantaineplicht, dan brengt een koerier de quarantaineverklaring van het ministerie naar de gemeente waar de persoon in quarantaine zou gaan.

Die gemeente zorgt dan dat een boa langsgaat op de locatie waar de reiziger in quarantaine zou gaan. Blijkt deze zich daar niet aan te houden, dan kan een boete worden opgelegd van 339 euro. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Minister De Jonge: 1 prik moet in hele EU genoeg zijn voor coronareispas

Risico op introductie van virus

Dat er momenteel nog geen controle is op de quarantaineplicht, brengt risico's met zich mee, weet epidemioloog Frits Rosendaal. "Als het toeristen zijn uit landen waar het virus rondwaart, breng je het virus binnen. Zeker als ze naar vakantieoorden zijn geweest waarbij kans op besmettingen toeneemt."

"Het is extreem belangrijk dat mensen zich eraan houden. Want het virus ging vorig jaar zo ontzettend snel weg omdat mensen zich heel erg aan maatregelen gingen houden. Dat kwam omdat ze het gevoel hadden dat het verstandig en nodig was", zegt Rosendaal. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tweede Kamer: elke Nederlander gratis test voor zomervakantie

Uitzonderingen

De quarantaineplicht geldt alleen voor mensen uit  hoogrisicolanden (zie lijst hieronder). Reizigers uit andere oranje gebieden hebben slechts een advies om in quarantaine te gaan. 

Ook is er een lange lijst met uitzonderingen van de quarantaineplicht. Zo geldt deze niet voor mensen die werken in de energiesector, mensen die na lange tijd op bezoek willen bij een familielid in Nederland of topsporters. 

Sinds 1 juni 2021 geldt de quarantaineplicht voor de volgende zeer hoog risicogebieden: 

  • Argentinië
  • Bahrein
  • Bolivia
  • Brazilië
  • Chili
  • Colombia
  • Costa Rica
  • Cyprus
  • Dominicaanse Republiek
  • Ecuador 
  • Frans-Guyana
  • Guyana 
  • Kaapverdië 
  • Litouwen 
  • Maldiven
  • India
  • Panama
  • Paraguay
  • Peru
  • Seychellen
  • Suriname
  • Uruguay
  • Venezuela
  • Zuid-Afrika
  • Zweden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore