'Ik baal hiervan'

Zij wilden de eindexamens afschaffen of aanpassen, maar moeten alsnog hard blokken

13 mei 2021 08:54
Romy (links) en Pleun (rechts) hadden gehoopt op afschaffing of aanpassing van de eindexamens. Beeld © Privécollectie Romy en Pleun.

De examenstress is losgebarsten nu maandag de eerste toetsen op het programma staan. Die stress is misschien nog wel groter dan anders; veel scholieren hebben het gevoel dat ze zich door corona slecht konden voorbereiden. Zo ook Romy Westfa (17) uit Puttershoek, die ervoor probeerde te zorgen dat de examens werden afgelast. "Ik baal hiervan."

Begin dit jaar gingen verschillende petities en brandbrieven van leerlingen rond met één specifieke vraag: schaf de eindexamens dit jaar af. Ook Romy startte er één, die inmiddels 7850 keer is ondertekend. Leerlingen voelden zich niet goed voorbereid, onder meer door een gebrek aan lessen en de wisseling tussen online en fysiek onderwijs. 

Petitie van Romy

Dat is niet veranderd, zegt voorzitter van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren Nienke Luijckx. "De huidige examenlichting heeft een jaar lang, in tegenstelling tot eerdere examenleerlingen, onvolwaardig onderwijs gevolgd. Wel wordt verwacht dat ze een volwaardig eindexamen doen. Daar heersen wel wat zorgen."

Zo zien de corona-eindexamens er dit jaar uit

  • Leerlingen kunnen dit jaar de examens spreiden over twee tijdvakken. Ze mogen er zelf voor kiezen een examen naar het tweede blok te verplaatsen zodat ze meer voorbereidingstijd krijgen. 
  • Ze mogen één vak niet mee laten tellen voor hun eindscore. Dat mag dan geen kernvak als Nederlands, wiskunde of Engels zijn. 
  • De examenkandidaten krijgen een extra herkansing, twee in totaal.

Ook bij Romy, die maandag haar vmbo-examen Nederlands moet maken. Elke dag zit ze zo'n vier uur op haar bed te blokken. Om haar heen een laptop, markeerstiften, een schrift en haar boeken. Naast haar een glas vers water. "Af en toe neem ik een lange pauze. Dan ga ik Netflixen of een beetje op mijn telefoon kijken."

Op die plek maakt ze veel proefexamens, haar voorbereiding op de echte examens. "Maar ik ben het er nog steeds niet mee eens. Ik kom echt dingen tegen met leren waarover ik veel te weinig uitleg heb gehad."

Weinig les

Dat komt omdat ze vorig jaar te weinig les had, zegt ze. "Online lesgeven was nieuw. Docenten die wat ouder zijn, wisten niet hoe het werkte. Lessen gingen vaak niet door, bijvoorbeeld omdat docenten ziek waren van het virus." 

Inmiddels verlopen de online lessen soepeler, maar dat neemt de achterstand van vorig jaar niet weg. "Ik baal ervan dat de examens doorgaan. Ik heb het geluk dat ik er goed voor sta, maar voor andere mensen is het superlullig als ze door dit examen zakken."

Ook de 17-jarige Pleun Lagerberg uit Nijmegen startte eerder dit jaar een petitie, die inmiddels meer dan 44.000 handtekeningen telt. De inzet: aanpassing van de lesstof.

De lesstof werd niet aangepast, maar de petities hadden wel wat resultaat: leerlingen mogen één resultaat van hun eindexamens wegstrepen. En dat zal Pleun, die maandag begint met haar vwo-examen wiskunde, doen ook. "Dit kan wel helpen. Ik ben heel slecht in scheikunde. Misschien haal ik wel een 2 voor het eindexamen."

Minder lessen

Ze zit sinds 1 mei dagelijks zes uur lang – pauzes daargelaten – achter het bureau in haar slaapkamer. Daarop liggen alle spullen die ze mag gebruiken tijdens haar examen en een laptop, en op de grond alle boeken per vak. In de avond is het klaar met studeren. "Dan ga ik naar mijn paard voor wat ontspanning."

Volgens haar is er veel gedaan voor leerlingen om de situatie zo goed mogelijk te maken. Zo kosten haar examentrainingen nu 50 euro, in plaats van 200. Toch vraagt ze zich af of dat genoeg is. "Ik vind het nog steeds heel heftig. Je hebt twee weken lang vol examens, met de complete lesstof, terwijl je minder lessen hebt gehad. Onze lessen waren 30 minuten in plaats van 50 minuten."

Pleun denkt dat ze niet evenveel heeft kunnen oefenen als ze had gekund bij volledige lestijd. "Nu vergt het veel zelfdiscipline en ontbreekt de begeleiding van docenten. Je moet veel doen in je vrije tijd, er wordt veel meer van je gevraagd. Ik weet dat ik dat kan, maar ik weet niet of dat voor iedereen geldt."

Hoogleraar onderwijskunde VU: 'Leerlingen hoeven zich niet zo druk te maken'

Scholieren denken wellicht dat ze de afgelopen maanden grote achterstanden opliepen en dat ze minder leerden, maar dat kunnen ze niet zelf beoordelen, zegt hoogleraar Onderwijskunde aan de Vrije Universiteit Martijn Meeter. "Ze zitten voor het eerst in het eindexamenjaar. Weten niet hoe het andere jaren is geweest. Het zou kunnen dat het veel minder erg is dan ze zelf denken." 

Hij verwacht dat leerlingen gewoon goed slagen en dat ze het prima doen in het vervolgonderwijs. "Dat weten we van vorig jaar, toen leerlingen geen eindexamen hoefden te doen. Eerstejaarsleerlingen in het hbo en wo hebben het beter gedaan tijdens de lockdown." Waar dat aan ligt, is nog niet duidelijk. 

Ook voor de eindexamens hoeven ze zich volgens hem niet druk te maken. Examenleerlingen van 16, 17, 18 jaar zijn volgens Meeter prima in staat om zelfstandig thuis de lesstof te leren. Hij wijst er ook op dat minister Slob 37 miljoen euro heeft uitgetrokken om leerlingen bij te spijkeren, bijvoorbeeld met  examentrainingen. "Leerlingen zijn prima voorbereid. Ze twijfelen heel erg aan zichzelf, maar ik denk dat het los zal lopen."

Daarnaast staat - net als in voorgaande jaren - niet vast hoeveel vragen leerlingen goed moeten hebben voor een voldoende. Dat is onder meer afhankelijk van hoe andere kandidaten het doen. Als iedereen slecht presteert, heeft dat dus minder effect op cijfers.

Bekijk ook: Slagen zonder eindexamens maken: 'Dit is apart'

Vorig jaar kregen scholieren hun diploma, zonder dat ze examen konden doen.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Scholieren starten petitie tegen eindexamens: 'Totaal niet voorbereid'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore