Aan huis gekluisterd

Zij houden ramadan met avondklok: 'Alsof je een maand kerst viert in je eentje'

13 april 2021 06:31 Aangepast: 13 april 2021 14:33
Meryem (links) en Wasima (rechts)

Het vasten samen verbreken, met geliefden zijn en een gezamenlijk avondgebed: normaal gesproken is de ramadan een feest voor de alleenstaande Yousra Ydahbi (29) uit het Utrechtse Meerkerk. Maar door de avondklok zal ze avond aan avond alleen doorbrengen. "Het voelt alsof je een maand langs Kerstmis viert in je eentje."

Yousra is niet de enige die last heeft van de avondklok. Tijdens de ramadan, die vandaag begint, mag alleen tussen zonsondergang en zonsopkomst worden gegeten. De zon gaat elke dag later onder, dus verschuift het tijdstip van de eerste maaltijd steeds. Vandaag is dat 20.40 uur, maar over een paar weken is dat 21.15 uur.

Avondklok en ramadan

Normaal gesproken gaan veel moslims na het eten naar de moskee, of komen ze nog even buiten samen. Door de avondklok kan dat dit jaar niet. Bovendien kunnen mensen niet op tijd thuiskomen voor de avondklok als ze bij een ander zouden gaan eten.

Minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus riep moslims gisteren via Twitter op om de ramadan en iftar bescheiden te beleven vanwege corona. Eerder riep het Contactorgaan Moslims en Overheid, dat 380 moskeeën vertegenwoordigt, moslims al op om de ramadan thuis te vieren. 

Ramadan: een maand lang vasten

Tijdens de ramadan mogen 1 miljoen moslims in Nederland een maand lang overdag niet eten, drinken, roken of seks hebben. Het vasten begint vlak voordat de zon opkomt. Dit jaar is dat rond 4 uur ‘s ochtends. Deelnemers mogen pas bij het avondgebed weer eten en drinken, wat dit jaar rond 21.00 uur zal zijn.

Tijdens de vastenmaand moeten moslims extra aan liefdadigheid doen. Zieken, zwangere vrouwen, jonge kinderen en reizigers hoeven niet te vasten.

De periode van ramadan verschuift, omdat de islamitische kalender is gebaseerd op de stand van de maan. Een paar jaar geleden viel de ramadan midden in de zomer, in 2030 begint de ramadan rond tweede kerstdag.

Yousra doet dat. Ze krijgt een brok in haar keel als ze het erover heeft, zegt ze. Voorheen at ze veel buiten met vriendinnen en familie. "Je gaat na het eten naar de moskee, loopt een rondje, eet een ijsje. Het gaat echt om samenzijn. Dat zit er nu niet in. Dat voelt eenzaam."

Ze brengt dit jaar vrijwel elke avond alleen door in haar appartement, samen met haar kat. Terwijl ze juist deze maand met geliefden wil meemaken. "Iemand blij maken met een gerecht waar diegene al de hele dag op wacht. Je trots uitspreken tegen je broertje of zusje omdat ze meedoen met de ramadan."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vrijwilligers moskee krijgen tijdens ramadan ontheffing avondklok

Ze heeft zich er een beetje op voorbereid. Wat boeken over het geloof ingeslagen om meer kennis op te doen. "Ramadan is de maand van bezinning. Om je op jezelf en het geloof te focussen."

En ze gaat voor zichzelf koken, met een kookboek en zelf uitgeschreven recepten. "Ik kom dit jaar aan het eind van de avond alleen aan tafel. Maar ik wil er wel een speciale maand van maken en goed voor mezelf zorgen."

Heel af en toe zal ze een vriendinnenavond houden, zodat ze toch niet helemaal alleen is. Ondanks de beperkingen, kijkt ze ernaar uit. "De ramadan geeft me rust. Ik kan tot mezelf komen en mezelf terugvinden."

Wasima Hassibi (19) woont bij haar moeder in Purmerend. Ze had voorheen wel tien mensen over de vloer, maakte altijd voedsel voor minder bedeelden dat na zonsondergang werd uitgedeeld en ging na het avondgebed ijs halen. "Je ziet en groet iedereen. Zo samen buiten krijg je echt een gevoel van eenheid."

Dit jaar is dat er niet bij. En dat is een gemis, zegt ze. Samen met haar broertje en moeder zal ze elke avond thuis het vasten verbreken en de iftar - de avondmaatlijd - eten. Ook het gebed zal ze thuis doen. "Je volgt dat dan via een tv-scherm. Maar in de moskee is er toch een andere vibe."

Minder ramadansfeer

Daarna gaat ze slapen, en rond half 4 staat ze op voor de suhoor, het ontbijt. "Ik denk dat je veel minder de ramadansfeer meekrijgt. Het samenkomen, wat de ramadan mooi maakt en waar het om draait, ontbreekt. "

Ze verwacht dat veel mensen zich ook zo zullen gedragen. "Iedereen is gefocust op ons geloof en niemand wil iets kwaads doen. Rotte appels heb je overal, maar daar kunnen wij niks aan doen. Ik verwacht geen onrust omdat het voor ons een heilige maand is. En als dat wel wordt verwacht, vind ik dat vooral onrust zaaien."

Er zijn ook creatieve oplossingen voor de avondklok, vertelt Meryem Hammiche (33). Ze woont met haar dochters van 6 en 11 in Den Haag. Ze verbreekt het vasten met haar ouders en vijf zussen en broers. "Wij vieren het echt samen." Normaliter ook na tien uur 's avonds. Want ramadan is de enige maand waarin je echt tijd voor elkaar neemt, legt ze uit.

Hoewel fysiek samenkomen dit jaar geen optie is, leven we gelukkig in een tijdperk waarin techniek veel mogelijk maakt, zegt ze. Dus zal ze 's avonds haar iPhone erbij pakken en skypen met haar ouders, drie zussen en twee broers. Haar kinderen liggen dan op bed.

"Het is jammer, en een groot gemis. Je mist een stukje sociaal aspect. We kunnen het niet fysiek samen vieren. Maar we moeten ons aanpassen. Het zijn nu eenmaal de regels en we moeten ons eraan houden. Gezondheid is het belangrijkste."

Contactorgaan Moslims en Overheid: 'Houd de ramadan thuis'

Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) roept moslims dit jaar op ramadan thuis met het gezin te vieren en niet bij familie en vrienden op bezoek te gaan. Normaal gesproken wordt het breken van het vasten met tientallen mensen gevierd, maar dat kan nu evenals vorig jaar niet doorgaan.

"Ramadan is gezelligheid en lekker eten, maar dat is niet de essentie. Het is ook een moment van bezinning om tot jezelf te komen", zegt bestuurslid Saïd Bouharrou. Zelf heeft hij het vorig jaar ook alleen met zijn gezin gevierd. "Ik vond het heel bijzonder, heel apart. Je legt je focus veel meer bij jezelf en je eigen spiritualiteit."

Een paar weken geleden kreeg het CMO signalen dat sommige moskeeën plannen hadden om gelovigen voor het ingaan van de avondklok toe te laten, zodat ze in het gebouw konden overnachten, maar moskeeën zouden inmiddels van dat idee zijn afgestapt.

De ramadan wordt rond 13 mei afgesloten met het Suikerfeest. De GGD in Amsterdam heeft samen met vertegenwoordigers van verschillende moslimgemeenschappen een filmpje gemaakt waarin wordt uitgelegd hoe gelovigen toch veilig ramadan kunnen beleven en het Suikerfeest kunnen vieren.

Bekijk ook: Burgemeester Aboutaleb maakt zich zorgen over ramadan

"Het wordt voor veel mensen ingewikkeld om zich eraan te houden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore