Bijna genoeg voor een zetel

'65.000 stemmen van 70-plussers niet meegeteld door fouten bij briefstemmen'

09 april 2021 07:33 Aangepast: 09 april 2021 12:40
Een 70-plusser uit Haarlem vult zijn briefstembiljet in. Beeld © ANP

Bij de Tweede Kamerverkiezingen zijn de briefstemmen van zo'n 65.000 70-plussers niet meegeteld, omdat deze stemmen niet op juiste manier waren uitgebracht. Dat aantal is bijna genoeg voor één zetel in de Kamer.

Uit onderzoek van de NOS en Open State Foundation blijkt dat de meest voorkomende fout is dat kiezers de stempluspas niet mee hadden gestuurd. Ook zaten in veel enveloppen helemaal geen stembiljet. Deze stemmen worden vervolgens 'terzijde gelegd' en tellen niet mee.

Ouderenbond ANBO laat weten erg boos te zijn en noemt deze fouten met briefstemmen 'onacceptabel'. "Briefstemmen is nieuw en dan gaan er dingen fout", reageert ANBO-directeur Anneke Sipkens. "Maar mensen hebben er recht op om te weten of hun stem wel of niet is meegeteld. Dat moet je gewoon eerlijk vertellen."

De bond vond de hele stemprocedure al voorafgaand aan de verkiezingen te ingewikkeld en de voorlichting erover onvoldoende. "Een ongeluk dat je al van verre ziet aankomen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Apeldoorn stemt het meest gemiddeld, Urk het minst: zoek jouw gemeente op

Bij de einduitslag van de verkiezingen meldde de Kiesraad dat 0,29 procent van de briefstemmen ongeldig was verklaard. Maar hierbij was niet gekeken naar hoeveel briefstemmen al waren afgevallen voordat het tellen begon. Nu blijkt dat het om zes procent van de briefstemmen gaat. Met de andere 1.069.048 briefstemmen was niets mis en deze werden dus wel meegeteld.

Vanwege corona had het kabinet bij de afgelopen verkiezingen 70-plussers de mogelijkheid gegeven om ook per post hun stem uit te brengen. In onderstaande video is te zien, hoe snel dat fout kan gaan.

Al op de eerste dag dat briefstemmen geopend mochten worden, bleek dat veel mensen de mist in waren gegaan met hun briefstem. Zo zat er regelmatig geen stempluspas in de retourenvelop. De dichtgemaakte stembiljet-envelop, die ook in deze envelop zat, mocht op dat moment nog niet worden geopend in verband met het stemgeheim. Al deze stemmen werden dus terzijde geschoven en zouden niet meetellen. 

Minister Ollongren besloot daarom de regels voor het briefstemmen nog tijdens de verkiezingen te veranderen. Gemeenten mochten daarna ook de stembiljet-envelop openen om te kijken of een stempluspas per ongeluk daarin was gestopt.

Stemmen gingen dus verloren

"Uiteindelijk heeft de aanpassing van de minister dus maar beperkt effect gehad", schrijft de NOS. In plaats van 7 tot 8 procent werd 6 procent van de briefstemmen niet meegeteld. Deze stemmen zijn daarmee verloren gegaan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Definitieve uitslag verkiezingen: VVD 34 zetels, D66 24 en vier nieuwe partijen

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore