Aardbevingen

VVD ook de grootste in het gaswinningsgebied: 'Boos over dit signaal'

19 maart 2021 21:13 Aangepast: 19 maart 2021 21:51
Gestut huis in het Groningse plaatsje Leermens (archieffoto) Beeld © ANP

In de Groningse fusiegemeente Eemsdelta is de VVD de grootste geworden bij de Tweede Kamerverkiezingen. De gemeente loopt daarmee keurig in de pas met het landelijke beeld. En precies dát is opvallend.

Want de nieuwe gemeente vormt het hart van het aardbevingsgebied. Duizenden mensen hebben er de afgelopen jaren direct of indirect schade ondervonden van het landelijke gaswinningsbeleid. Sinds begin jaren 60 wordt er gas gewonnen in Noord-Groningen: de baten (geld) gaan naar het Rijk, de kosten (aardbevingen en onbewoonbare huizen) zijn voor de burgers. Alle ingrediënten, zou je denken, voor een fikse oorwassing van de regeringspartijen bij de verkiezingen.

Maar nee dus: de VVD was met 14,8 procent van de stemmen de grootste partij. Voor het eerst in deze gemeente. Vier jaar geleden was dat nog de SP, in vroegere jaren was het de PvdA.

Versplintering

De winst voor de VVD komt vooral doordat de andere partijen het hebben laten afweten, denkt Eduard Mulder van de lokale VVD-fractie. "Het aantal stemmen dat de VVD hier haalde, was voor mij geen verrassing. Maar dat de rest zo versplinterd is geraakt, dat verraste me wel."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bevingsschade: 'Laat 43 huizen slopen in Loppersum'

Maar het werkte dus wel in het voordeel van de VVD in het rode bolwerk dat het noorden van Groningen is. Forum snoepte een hoop proteststemmen af van SP en PVV, die daardoor kleiner werden dan de VVD in de gemeente. 

'Teleurgesteld en stomverbaasd'  

Jaap Nauta, die in Loppersum woont, snapt weinig van het stemgedrag van zijn  gemeentegenoten. "Ik ben teleurgesteld en stomverbaasd dat mensen stemmen op de partij die verantwoordelijk is voor de aardbevingsellende."

"Waar ik het meest boos over ben, is het signaal dat mensen zo afgeven aan Den Haag", zegt Nauta verontwaardigd. "Ze zeggen: het valt allemaal wel mee, we blijven toch wel op jullie stemmen."

Maar duidelijk is dat het zeker niet voor iedereen meevalt: 

Jacobien schrok in 2019 wakker van een aardbeving. De schade aan haar huis van de vorige beving van anderhalf jaar eerder, was toen nog niet eens hersteld

Nauta snapt niet waarom de VVD zo goed scoort in Eemsdelta. "Er zijn misschien mensen die inmiddels wél een nieuw huis hebben, en dus van de problemen af zijn. Daar gaat je solidariteit."

Waren al weg

VVD'er Mulder denkt inderdaad dat de gaswinning zijn partij geen parten meer speelt. Niet dat het probleem weg is, maar alle kiezers die dit de VVD kwalijk nemen, waren al lang weg, ook in 2017.

Toen eindigde de VVD weliswaar achter de SP, PVV en CDA, maar precies die partijen kregen harde klappen, waar de de VVD en D66 er met de 'leiderschapsbonus' vandoor gingen, denkt Mulder. "Ik noem het bewust geen premierbonus, want D66 profiteert er net zo hard van. En in de steden profiteert D66 iets harder en op het platteland VVD."

Een stembureau in de gemeente Eemsdelta bij de gemeenteraadsverkiezingen Een stembureau in de gemeente Eemsdelta bij de gemeenteraadsverkiezingen

De VVD profiteert misschien ook wel op een heel andere manier van de coronacrisis. Die was en is zo dominant aanwezig in ieders gedachten dat andere onderwerpen gewoon geen kans kregen het debat te domineren..

En dan blijft de corona-aanpak over, en daar zijn veel mensen tevreden over de koers van de regering, ziet de Groningse hoogleraar Gerrit Voerman, directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen. "Veel mensen hebben vertrouwen in Rutte als crisismanager in de corona-aanpak. Maar het is wel lastig om een uitslag aan één zaak te relateren." 

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore