Briefstemmers deden niet mee

Exitpoll zat er ditmaal iets verder naast: dit is waarom

18 maart 2021 10:17 Aangepast: 18 maart 2021 13:34
Beeld © ANP

Nederland werd vanochtend wakker met een verkiezingsuitslag die nogal afweek van de exitpoll gisteravond. D66 stond gisteren op 27 zetels, inmiddels zijn dit er 24 geworden. Hoe zit dat?

We vergelijken de cijfers van gisteravond met die vanochtend 8.50 uur, gebaseerd op ruim 88 procent van de stemmen.

De belangrijkste verschillen:

 

Opvallend is vooral het verschil bij D66: er zijn daar drie zetels vanaf gegaan. Ook bij de VVD en GroenLinks ging er één zetel af. Veel andere partijen kregen er toch nog eentje bij.

Gisteravond kregen we de cijfers van onderzoeksbureau Ipsos, in opdracht van de NOS. Dit bureau heeft een exitpoll gedaan.

Afspiegeling van de samenleving 

Een exitpoll is normaal een peiling van het stemgedrag van de kiezers op de dag van de verkiezingen zelf. Een onderzoeksbureau vraagt aan mensen bij de uitgang van tientallen stembureaus op wie ze hebben gestemd.

Deze locaties zijn van tevoren zo bepaald dat het een representatief beeld geeft van Nederland. Er wordt onder andere gekeken of zo'n stembureau een goede afspiegeling van de samenleving is. Ongeveer 40.000 mensen wordt gevraagd om mee te doen aan dit onderzoek.

Dit is tot op heden de betrouwbaarste manier van peilen. De daadwerkelijke uitslag wijkt hier doorgaans nauwelijks vanaf. Vorig jaar werden 6 zetels verkeerd voorspeld, dit jaar 10.

Dit jaar is de afwijking dus wat groter, waarvoor van tevoren al voor werd gewaarschuwd door Ipsos zelf.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Toch een zetel voor BIJ1, VVD van 36 naar 35 zetels in nieuwste prognose

Briefstemmers deden niet mee

De verkiezingen zijn door de coronacrisis anders verlopen. Er kon dit jaar bijvoorbeeld eerder gestemd worden. Ook kon per brief worden gestemd door kiezers vanaf 70 jaar.

Kiezers die per brief stemden, deden niet mee aan de exitpoll. Het onderzoeksbureau heeft daarom aanvullend onderzoek moeten doen om het stemgedrag van deze briefstemmers te bepalen.

Daarnaast zouden mensen, door angst voor een besmetting, minder bereidwillig kunnen zijn geweest bij het meewerken aan het onderzoek.

Ipsos meldt verder dat ze de selectie van stembureaus enigszins moesten aanpassen. Op sommige kleine stembureaus was het, vanwege de geldende coronamaatregelen, niet mogelijk om met interviewers aanwezig te zijn.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Voorlopige uitslag bijgesteld: D66 naar 23 zetels, DENK naar 3, GroenLinks 8

Allemaal redenen dus dat de exitpoll dit jaar iets minder goed de werkelijke uitslag heeft weten te voorspellen.

Toch is zo'n exitpoll nog altijd een stuk betrouwbaarder dan de 'gewone' peilingen die gedaan worden vóór de verkiezingen. Daar werd D66 bijvoorbeeld enorm ónderschat met 5 tot 7 zetels.

Hoe de verschillende peilbureaus het gedaan hebben lees je hier.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zo dichtbij zaten de peilingen bij de werkelijke uitslag van de verkiezingen

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore