Bijzondere plekken

Stemmen in je favoriete winkel, theater of stadion: 'Héérlijk om hier weer te zijn'

17 maart 2021 13:27 Aangepast: 17 maart 2021 21:30
Stemmen kan dit jaar ook op bijzondere plekken zoals het theater in Assen. Beeld © ANP

Eindelijk weer een bezoekje aan je vertrouwde voetbalstadion, of weer eens een winkel van binnen zien. Vanwege de coronamaatregelen waren er meer stembureaus nodig, en daarom deden bijzondere gebouwen hun deuren open. Kiezers maakten er dankbaar gebruik van. "Dit is het eerste uitje in een jaar tijd."

In de roodgekleurde gang van Stadion Galgenwaard in Utrecht loopt een stoetje mensen. Het is vroeg, nét over half 8. Ze zijn niet op weg naar een voetbalwedstrijd (al zouden sommigen dat wel willen). Het zijn kiezers, onderweg naar het stemhokje. 

Per se hierheen

"Héérlijk om hier weer binnen te zijn", grijnst Roel Bouman, FC Utrecht-fan 'in hart en nieren'. Ja, tuurlijk: hij kwam hier om te stemmen, maar dat had hij ook bij het dichtstbijzijnde wijkbureautje of gymzaaltje kunnen doen. "Maar ik wilde per se hierheen. Ik heb een seizoenskaart, ik ben hier al een jaar niet meer geweest. Ik mis het. Dus ik wilde mijn voeten even over de drempel zetten."

Waar normaal supporters lopen, lopen nu kiezers. Waar normaal supporters lopen, lopen nu kiezers.

Al is het maar kort genieten voor Roel, hooguit een paar minuten, want de doorstroming verloopt soepeltjes. Kiezers komen binnen, ontsmetten hun handen, leveren hun stempas en paspoort in en krijgen hun stembiljet.

Door een glazen deur is een klein stukje stadion te zien, de letter 'U' die op de stoeltjes staat geschilderd, is net zichtbaar. Roel werpt er zijn blik even op. 

Bijzondere plekken

Het is de eerste keer dat het stadion zijn deuren opent als stembureau. Omdat het er ruim is, legt stembureauvoorzitter Joost Vinke uit. Gisteren zat hij in het Spoorwegmuseum: ook al zo'n unieke plek. "Ik hoorde veel mensen zeggen: 'Eindelijk weer even in het museum'. Ik snap dat wel."

Achter hem maakt een vrouw een foto van het stembureau. Voor haar zoon. Hij woont niet in Utrecht dus kan hier niet stemmen, maar vroeg zijn moeder 'wel even een foto te maken'. 

Prisca maakte voor haar zoon een foto in het stadion. Prisca maakte voor haar zoon een foto in het stadion.

Zo zijn er meer plekken in Nederland die normaal niet als stembureau fungeren, maar nu wel. Omdat ze toch leeg staan. Of nagenoeg leeg. Zoals kledingwinkel Daily paper in Amsterdam. In de ochtend staat er al een flinke rij, al komt dat ook omdat er slechts drie mensen in de vrij krappe winkel passen. Kiezers krijgen bij het verlaten van de winkel een button en een potlood van de winkel. 

Een stem doet ertoe

"Ik wist meteen dat ik naar deze winkel wilde", vertelt Haseeb Azizi (27). Lachend: "Eindelijk weer in een winkel." Dan weer serieus: "Deze winkel roept vooral ook jongeren en mensen met een multiculturele achtergrond op om te gaan stemmen. Onder die groep voelen mensen zich vaak niet gehoord, of ze hebben het gevoel: het doet er toch niet toe dat ik stem. Terwijl het er wél toe doet."

"Eindelijk weer in een winkel", grijnst kiezer Haseeb Azizi. "Eindelijk weer in een winkel", grijnst kiezer Haseeb Azizi.

Zelf is Haseeb een echte Amsterdammer, van Afghaanse afkomst. Hij draagt een kettinkje met een gouden plaatje in de vorm van Afghanistan. In zijn hand heeft hij het rode potloodje nog vast, met de naam van de winkel.

"Ik hoor veel mensen om me heen die zeggen: ik weet niet of ik moet gaan stemmen. Daar schrik ik van. Het moet de vraag zijn wát je gaat stemmen, niet óf. Iedereen moet meedoen. Ook als je wortels ergens anders liggen. Stemmen is een mooi recht."

Stemmen in stijl

Ook in Delft wordt dat gezien, door studentenvereniging Sanctus Virgilius in Delft. In wat normaal de eetzaal is, zijn stoelen en tafels aan de kant geschoven. Nu staan er stemhokjes in het verenigingsgebouw. De zaal is groot, de ramen hoog, de lichtinval mooi. Er hangen kroonluchters, de vloer is zwart en van steen, een beetje zoals je vaak in een kerk ziet, en in de hal ligt nog een oude, donkere houten vloer.

Dit is stemmen in stijl. 

"Het deed ons zeer dat ons gebouw al zo lang leegstond door de pandemie", vertelt bestuurslid Cathelijn Lombaers (21). "We proberen hier binnen de regels zoveel mogelijk leven in de brouwerij te brengen met afhaalmaaltijden en livestreams, en toen de verkiezingen eraan kwamen en de gemeente stemplekken zocht, dachten wij: dit is leuk. En het kan hier, want deze zaal is megagroot." Haar stem galmt zelfs een beetje. 

Sander liet zijn stempas omzetten zodat hij bij zijn oude vereniging kon stemmen. Sander liet zijn stempas omzetten zodat hij bij zijn oude vereniging kon stemmen.

Er is een hele route uitgestippeld - aan de voorkant erin, aan de achterkant eruit - zodat mensen elkaar niet hoeven te passeren. Die mensen zijn voor een groot deel huidige leden van de vereniging, die elkaar eindelijk weer eens zien. Er wordt bijgepraat, mondkapjes bewegen driftig heen en weer, er wordt gelachen. Een beetje zoals vroeger, maar dan zonder bier en met afstand. "Dit is ook gewoon een feestje, maar dan voor de democratie", grijnst iemand. Gelach vult de gang. 

Klein museumpje

Ook zijn er in de aankomsthal schilderijen en oude foto's tentoongesteld van het inmiddels gerestaureerde monumentale pand, uit de tijd dat het nog een klooster was. Bezoekers (de kiezers, dus) mogen een boekje over de studentenvereniging meenemen, en een maquette van het pand.

"Er zijn veel Delftenaren die weleens wilden weten hoe het er hier nou uit zag", zegt Cathelijn. "Daarom maakten we een mini-museumpje."

Stempas omgezet

En er zijn ook níét-Delftenaren. Zoals Sander Jonkers (51). Hij is oud-lid, draagt ook zijn oude verenigingsshirt voor de gelegenheid. Sander woont in Den Hoorn, maar heeft speciaal voor dit stembureau zijn stempas over laten zetten naar een kiezerspas, zodat hij buiten zijn eigen gemeente mocht stemmen.

"Dit is mijn uitje", zegt hij. "Ik heb hier jarenlang bier gedronken en twee keer per week gegeten in deze zaal. En hierboven", hij wijst ook even naar boven, "waren de mooie feestjes. Ik heb er zelfs mijn liefde ontmoet."

En nu maakt hij er gebruik van zijn stemrecht. "Het is mooi dat Sanctus Virgilius dit doet. Een studentenvereniging staat vaak wat verder van de 'gewone burger' af, het is vaak gesloten. Nu dus juist open."

Dan is het tijd voor De Stem. Sander loopt naar een van de stemhokjes, vult zijn biljet in en gooit hem in de stembus. Nog éven een blik door de zaal, en dan weer naar buiten. Met zijn rode potlood in de jaszak.

Want bij leuke uitjes, horen souvenirs. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore