IVF en leeftijd

Recordaantal tweelingen wereldwijd, maar in Nederland zet daling in

12 maart 2021 17:27
Beeld © Richard Brocken

Nooit eerder werden er wereldwijd zoveel tweelingen geboren als nu. Dat blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek. Maar de piek zou in Europa wel eens bereikt kunnen zijn.

Elk jaar worden op de hele wereld zo'n 1,6 miljoen tweelingen geboren. Eén op de 42 geboren kinderen maakt deel uit van een tweeling. Dat is een stijging van een derde, vergeleken met de jaren tachtig.

Vruchtbaarheid

"Zo'n toename hebben we nooit eerder gezien", zegt Jeroen Smits hoogleraar Economic and Human Development aan de Radboud Universiteit. Hij publiceerde samen met andere onderzoekers zijn bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Human Reproduction.

De grote toename komt volgens hen onder andere doordat veel vrouwen pas op latere leeftijd kinderen krijgen. Een oudere leeftijd vergroot de kans op een tweeling.

Maar met name vruchtbaarheidsbehandelingen, zoals IVF zijn een belangrijke oorzaak van de groei van het aantal tweelingen. Want met die behandelingen neemt de kans op een meerling sterk toe.

Enorme vlucht

De onderzoekers keken naar de geboortecijfers van 165 verschillende landen tussen 2010 en 2015 en vergeleken die met de jaren tachtig. "Begin jaren tachtig waren deze medische technieken nog niet beschikbaar en daarom was dat voor ons een belangrijk startpunt", legt Smits uit.

Met name in Europa en Noord-Amerika zijn er veel tweelingen bijgekomen. "IVF heeft in deze werelddelen een enorme vlucht genomen."

Wat is IVF?

In-vitrofertilisatie is een behandeling waarbij bevruchting van de eicel in de reageerbuis plaatsvindt. Vrouwen krijgen hormonen om meerdere eitjes in de eierstok te krijgen. De eitjes worden weggehaald en in het laboratorium bevrucht met het zaad van de partner en daarna teruggeplaatst in de baarmoeder.

Bekijk ook deze video:

Piek

Ook in Nederland steeg het aantal tweelingen flink met de komst van vruchtbaarheidsbehandelingen. Begin jaren tachtig waren van de 1000 geboortes 10 een tweeling, rond 2000 waren dat er 18. Maar dat aantal neemt de laatste jaren weer af.

Volgens de onderzoekers is in Europa en andere welvarende delen van de wereld de piek waarschijnlijk nu bereikt. Dit komt omdat de techniek van IVF is verbeterd en de kans op meerlingen kleiner wordt.

Rond 2000 werd al duidelijk dat er erg veel tweelingen geboren werden door technische ontwikkelingen zoals IVF. "Een tweeling krijgen is niet niks voor een moeder en er zijn meer risico's op medische complicaties", zegt Smits. Sindsdien is de techniek aangepast.

Tweeling in Nigeria. Tweeling in Nigeria.

Veruit de meeste tweelingen worden in Afrika en Azië geboren, ruim 80 procent. Maar in Afrika lag het aantal tweelingen al vrij hoog. "Met name in de Sub-Sahara. Het is onduidelijk hoe dat precies komt, maar een genetische afwijking lijkt daar invloed op te hebben."

En hoewel de tweelingcijfers in veel rijke, westerse landen in de buurt van de Sub-Sahara komen, is er nog een enorm verschil in overlevingskans. "Je ziet dat veel zwangere vrouwen daar weinig begeleiding krijgen en vaak niet eens weten dat ze een tweeling verwachten." Daarnaast is de kans dat van de twee kinderen er één overlijdt veel groter dan in westerse landen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onderzoek naar zieke tweelingen: '25 procent komt op de intensive care terecht'

Volgens Smits is het dan ook heel nuttig om meer inzicht te hebben in de tweelinggeboortes wereldwijd. "Dan kun je signaleren en dingen proberen aan te passen, om medische risico's te verkleinen."

In veel Europese landen zal dan volgens de onderzoekers het aantal tweelingen de komende jaren waarschijnlijk verder afnemen, voor armere delen van de wereld is dat nu moeilijker te voorspellen. Daar zijn IVF en andere vruchtbaarheidsbehandelingen nog maar net begonnen aan een opmars.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore