Door werk aan kanaal

Aniek zit al jaren vast aan verzakt huis: 'Vergoeding overheid is schijntje'

10 maart 2021 18:51
Het huis van Aniek is volledig gestut. Beeld © Eigen foto

Al jarenlang steggelen honderden bewoners die aan het kanaal Almelo-De Haandrik wonen met de provincie Overijssel. Na werkzaamheden aan het kanaal ontstonden de eerste scheuren in woningen. Ook bij Aniek Schutte (32). Toen de gasleiding lekte, vertrok ze met haar gezin. "Ik wil weg, maar kan niks met de vergoeding van de overheid."

Aniek kocht samen met haar man in 2010 hun droomwoning: een huis aan het water. "In het aankooprapport stond nog dat er geen grote bouwtechnische problemen te verwachten waren", vertelt Aniek. Er was op dat moment ook niets aan de hand.

Maar na een jaar zag ze een scheur in de muur. Ze dacht dat het kwam doordat de dijkwoning al wat ouder was. "Maar later las ik in de plaatselijke krant dat veel meer huizen schade hadden."

Gasleiding kapot

Er ontstonden meer scheuren. Ze werden groter, en zaten in binnen- en buitenmuren. De vloer verzakte. "Als je er een knikker op legde, rolde die hard weg. Als ik naar de keuken liep, voelde het alsof ik een lichte helling opliep. De hele voorgevel was zes tot acht centimeter naar voren geschoven. De vloer liep daardoor krom."

Tien jaar later is het hele huis gestut vanwege de verzakkingen. De waterleiding is omgelegd en het riool werkt niet meer goed. Maar het werd voor Aniek en haar man pas echt eng toen ze hun gasrekening zagen. Ze schrokken van de verhoging van de laatste twee maanden. "Bleek dat het koppelstuk van de gasleiding zo onder spanning was komen te staan, dat er vier breuken in zaten en er gas lekte."

Vele huizen aan de dijk zijn gestut. Vele huizen aan de dijk zijn gestut.

Niet meer veilig

Het gezin heeft twee dochters van acht en vier jaar. De lekkende gasleiding was de druppel. Ze pakten hun spullen en vertrokken naar een huurhuis in de buurt. "Ik voelde me gewoon echt niet meer veilig in dat huis."

De scheuren in het huis en in die van hun buurtgenoten begonnen toen de provincie Overijssel tussen 2011 en 2016 baggerwerkzaamheden uitvoerde bij het kanaal. Dat werd verbreed voor grotere scheepvaart.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bodemdaling groter dan verwacht: miljoen huizen kunnen verzakken

Provincie erkent veel schade niet

Aniek is niet de enige die haar huis uit is gevlucht. Vijf huizen staan leeg omdat bewoners zich er niet meer veilig voelen. 380 woningbezitters hebben schade gemeld bij de provincie. Maar de provincie Overijssel erkent niet alle schade.

In januari vorig jaar werd de oever van het kanaal verstevigd. Bij het trillen van de damwanden hadden bewoners opnieuw last van schade. In januari vorig jaar werd de oever van het kanaal verstevigd. Bij het trillen van de damwanden hadden bewoners opnieuw last van schade.

De provincie heeft een schadeonderzoek laten uitvoeren door het gespecialiseerde onderzoeksbureau Deltares en TNO. Hieruit komt naar voren dat de overheid verantwoordelijk is voor een derde van de schadeaanvragen. Die zijn volgens het onderzoek te linken aan het uitdiepen van het kanaal. Voor de rest van de huizen geldt dit volgens het rapport niet. Het huis van Aniek en haar gezin hoort bij deze groep.

Fouten gemaakt

Op dat rapport van Deltares/TNO is kritiek, waaronder van hoogleraar Stefan van Baars en civiel ingenieur Willem Meiborg, grondmechanica- en funderingsdeskundige van TU Delft.

Stefan Baars is geotechniekdeskundige aan de universiteit van Luxemburg, en heeft op eigen initiatief de zaak onderzocht. Volgens hem zijn er grote fouten gemaakt bij het verdiepen van het kanaal. De schade van alle huizen komt volgens hem wel degelijk door de werkzaamheden, staat in zijn rapport.

Twee schadevergoedingen

De kanaalbewoners en de overheid steggelen al jaren over deze kwestie. De overheid zegt alle schade te willen vergoeden. "Hiervoor hebben ze twee regelingen getroffen", vertelt Harry Broekhuizen, kanaalbewoner en voorzitter van de stichting Kant nog Wal, waarin de bewoners zijn verenigd. "De ene is een onverplichte schadevergoeding. Dit gaat over de woningen die wel schade hebben, maar die volgens het rapport geen verband hebben met de werkzaamheden, zoals het huis van Aniek."

"De andere regeling is een verplichte schadevergoeding. Die geldt voor huiseigenaren die schades hebben die volgens de overheid wel zijn ontstaan door werkzaamheden aan het kanaal."

Financiële strop

Het klinkt alsof de zaak hiermee is opgelost, maar de schade van Aniek en haar gezin is ingeschat op 42.000 euro. "Absurd", zegt ze. "Dat rapport klopt gewoon niet. Er staat bijvoorbeeld dat we enkelglas hebben, terwijl we dubbelglas hebben. Er staan wel meer dingen in die niet goed zijn of niet compleet."

Meerdere huizen aan het kanaal zijn gestut. Meerdere huizen aan het kanaal zijn gestut.

Uit een schaderapport opgemaakt door een andere partij blijkt dat de hele fundering van haar huis en alle muren opnieuw opgebouwd moeten worden. "En dat gaat niet voor 42.000 euro."

Daarnaast heeft Aniek een ander probleem: ze wil met haar gezin verhuizen. Haar dochter heeft een verstandelijke beperking en ze wil dichter bij een school gaan wonen waar haar dochter goed onderwijs kan krijgen. "Maar dit huis krijgen we natuurlijk nooit verkocht. Het is een financiële strop geworden."

Nog steeds schade

De bewoners zijn volgens Broekhuizen niet blij met de schadevergoedingen, want de schade neemt nog steeds toe. Uit aanvullend onderzoek van hoogleraar Van Baars blijkt dat dit kan komen door 'piping'. Dan stroomt water onder een kade of dijk door als gevolg van een groot waterstandsverschil.

Het water uit het kanaal loopt dus langzaam weg en maakt de omgeving natter. Dit komt volgens Van Baars door het verdiepen van het kanaal en het verstoren van de kanaalbodem.

Oorzaak niet aangepakt

"De oorzaak van het probleem wordt niet aangepakt", zegt Broekhuizen. "Er ontstaan nog steeds nieuwe schades na de taxaties van de schade-experts. Bij sommige mensen gaan de deuren opeens niet meer dicht."

De meeste bewoners krijgen dus wel geld, maar in veel gevallen is het niet genoeg. "Daarnaast is het voor eventuele zaken met verzekeraars van belang dat officieel is vastgesteld dat de schade door werkzaamheden aan het kanaal is veroorzaakt."

"Zolang de oorzaak niet wordt aangepakt en er nog steeds schade blijft ontstaan, zijn we niet tevreden. Eerst moet de oorzaak gevonden worden, dat moet worden gerepareerd, en daarna willen we een duurzaam gebiedsherstel, want de woningen aan het kanaal zijn door alle problemen inmiddels helemaal niks meer waard."

Reactie provincie Overijssel

Vandaag worden de betrokken Statenleden in een besloten vergadering geïnformeerd over de laatste stand van zaken. Op 24 maart is een openbare commissievergadering waarin de zaak opnieuw wordt besproken.

De provincie Overijssel erkent dat de schadekwestie niet eenvoudig is. "Voor inzicht in de oorzaak van de schade is er een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat slechts een beperkt deel van de schade veroorzaakt kan zijn door de werkzaamheden aan het kanaal. De meerderheid van de schades is niet te relateren aan de werkzaamheden. Hier is geen eenduidige oorzaak aan te wijzen."

"Zonder duidelijke oorzaak is er geen veroorzaker aan te wijzen. En daardoor is er voor de bewoners ook geen zicht op een oplossing. We snappen dat dit leidt tot frustratie. Wanneer we verantwoordelijk zijn, dan vergoeden we de schade ruimhartig."

Alles vergoeden

"Vorig jaar is besloten dat ook schades die níet door de overheid zijn veroorzaakt, grotendeels worden vergoed. Dit is geen gemakkelijk besluit, omdat het om belastinggeld gaat waarmee we zorgvuldig omgaan. We willen bewoners helpen. Daarom garanderen we hun veiligheid. We zorgen voor vervangende ruimte als dat nodig is en we zetten ons in voor sociaal-emotionele hulp, waar gewenst."

"We hebben op dit moment een nieuw onderzoek in voorbereiding om beter zicht te krijgen op de oorzaak van de schade. We weten veel wel, maar ook nog veel niet. De voorbereiding kost tijd, omdat zorgvuldigheid voorop staat."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore