Avondklokrellen Eindhoven

Patricks schoonzoon deed mee aan rellen: 'Hij verdient straf, maar opsluiten niet de oplossing'

11 februari 2021 14:28 Aangepast: 11 februari 2021 15:14
Relschoppers in Eindhoven op 24 januari. Beeld © ANP

'Pislink' was Patrick, toen hij hoorde dat het vriendje van zijn dochter betrokken was bij de avondklokrellen in Eindhoven. En hoewel hij zijn 19-jarige schoonzoon eerst het liefst hard gestraft wilde zien worden, vreest hij dat dat niet de juiste oplossing is. Vandaag staat de jongen voor de rechter.

Dinsdag na de rellen vertelde zijn schoonzoon aan Patrick (achternaam bekend bij de redactie) dat hij 'met zijn kop in de krant stond' en als gevolg daarvan zijn stage was kwijtgeraakt. De volgende dag meldde de jongen zich, mede onder druk van Patrick, bij de politie. Hij bekende onder meer een ProRail-auto op zijn kant te hebben gezet en een steen te hebben gegooid naar de politie.

"Mijn maag keerde zich om, ik heb de filmpjes gezien", vertelt Patrick. "Ik ben ongelooflijk boos, die klootzak heeft een hoop vernield en zou opgesloten moeten worden. Maar tegelijkertijd weet ik: er is een andere kant."

De ProRail-auto ging in vlammen op. De ProRail-auto ging in vlammen op.

De jongen was nieuwsgierig naar wat er in Eindhoven gebeurde. "En die nieuwsgierigheid als toeschouwer sloeg om in meedoen. Groepsdruk, zei hij tegen me. Diezelfde verklaring lees ik bij andere verdachten. Op de vraag waarom hij zich niet omdraaide toen het escaleerde, kon hij geen antwoord geven."

Ontevredenheid

Patrick heeft wel een vermoeden. "Er is ontevredenheid bij de jeugd, maar ook bij oudere mensen. Die ontevredenheid werkt drempelverlagend en ook steeds vaker tegen de overheid. Elke dag weer. We hebben met corona een raar hoofdstuk op ons bord gekregen, en weten niet hoe we er mee om moeten gaan."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vrouw wilde brand stichten bij avondklokrellen: 4 maanden cel

Vandaag dient de rechtszaak. Patrick is nog steeds 'sympathiek piswoest', zoals hij het noemt. Want ja, deze jongen - en de andere relschoppers - verdienen volgens hem straf. Maar met alleen keihard straffen komen we volgens Patrick niet verder.

"Onder de relschoppers zijn veel jonge mensen. Die moeten hun plek nog vinden in de maatschappij. Door ze nu met snelrecht zo snoeihard aan te pakken maak je veel kapot in een belangrijke fase van hun leven. De kans op herhaling wordt nog groter, dan krijg je vanzelf draaideurcriminelen."

Taakstraf of celstraf

Uit cijfers van Reclassering Nederland blijkt dat mensen die veroordeeld zijn tot een taakstraf 47 procent minder vaak opnieuw de fout in gaan dan mensen die een korte gevangenisstraf hebben uitgezeten. Bij een korte gevangenisstraf loopt de veroordeelde ook de kans zijn baan en huisvesting te verliezen. "Je duwt hem zo van de regen in de drup", zegt directeur Johan Bac.

De ouders van de jongen, zijn schoonouders, vriendin én zijn werkgever - die heeft besloten zijn overeenkomst niet te beëindigen - willen hem op het rechte pad houden en hebben een gedragsverbeterplan opgezet. Onderdeel daarvan: excuses aanbieden aan de gedupeerde winkeleigenaar, slechte contacten verbreken, zijn diploma halen.

Leven beteren

Het gedragsverbeterplan is volgens Patrick geen alternatief voor een taakstraf, en ook geen trucje om een lagere straf voor elkaar te krijgen. Wel een plan om 'jaar na jaar aan je directe omgeving te laten zien dat je wil verbeteren'.

Patrick hoopt dat de rechter dat meeweegt en de jongen kans geeft om zijn leven te beteren. "Hij moet hiervan leren."

Gedragsverbeterplan

Rechter Jan Moors kan niet ingaan op deze individuele zaak, maar legt uit dat de rechtbank bij het bepalen van de strafmaat ook naar zo'n eventueel verbeterplan kijkt. "De rechter kan alles meewegen, ook de individuele omstandigheden van een verdachte en zijn omgeving."

"De rechter kan opleggen dat de jongen onder toezicht komt van de reclassering, in combinatie met zo'n verbeterplan", legt Stephanie van Erve van Reclassering Nederland uit. "De reclassering is maatwerk: per cliënt wordt gekeken wat voor netwerk er om de persoon heen zit, waar rekening mee wordt gehouden. Het doel is dat mensen hun leven weer oppakken en verbeteren als ze veroordeeld zijn."

De ME tegenover relschoppers in Eindhoven, op 24 januari. De ME tegenover relschoppers in Eindhoven, op 24 januari.

Patrick vreest dat er een hoop mensen in Nederland hetzelfde hebben als hij. Dat ze ongelooflijk boos zijn om wat hun vriend, zoon of schoonzoon heeft gedaan, maar die weten dat snoeihard straffen ze niet verder helpt. "Normaal als je zoiets ziet gebeuren, denk je: het zijn gekken. Maar nu ken je ze, en dat geldt voor veel mensen. Ze zijn dichterbij dan je denkt."

Zware straffen avondklokrellers

In eerdere zaken tegen relschoppers hebben rechters zware straffen opgelegd. Bij de motivatie daarvan wordt rekening gehouden met de 'zeer bijzondere omstandigheden' waarin we momenteel leven, legt rechter Jan Moors uit. 

"In algemene zin gaat het om het leven in een pandemie en hoe we daarmee omgaan, ook om verspreiding van het virus te voorkomen. Rechters houden rekening met de maatschappelijke impact van de gepleegde feiten. Verder moet je echt kijken naar de straftoelichting die per zaak is gegeven. Ik zie dat eerdere veroordelingen daar bijvoorbeeld vaak zwaar worden meegerekend."

Bekijk ook: Tientallen vrijwilligers vegen Eindhoven weer schoon na rellen

Een dag na de rellen in Eindhoven kwam een groep vrijwilligers naar de stad om te helpen met het opruimen. Met de bezem in de hand veegden ze de glasscherven bij elkaar. “Ik ben zo boos.”

RTL Nieuws-columnist Yesim Candan schreef eerder een column over een andere relschopper, de 19-jarige relschopper Ayoub: 'Had je maar geen steen moeten gooien'.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore