Schaatskoorts stijgt

We kunnen deze week al schaatsen, maar wanneer, waar en hoe lang?

08 februari 2021 14:15 Aangepast: 08 februari 2021 16:44
Schaatsliefhebbers op natuurijs in de Friese Ryptsjerkerpolder. Foto uit 2019. Beeld © ANP

We kunnen eind deze week op veel plekken in Nederland schaatsen, die voorspelling durven de meteorologen van Buienradar wel aan. Hoe lang we schaatspret zullen hebben, is een lastigere vraag. Waar de ijsmeesters nu vooral mee bezig zijn: het moet stoppen met sneeuwen.

Hij heeft het de afgelopen jaren niet kunnen zeggen, maar nu kan het: "De condities zijn i-de-aal voor dik en goed ijs", zegt meteoroloog Martijn Dorrestein van Buienradar. "Het is buiten al flink afgekoeld door de sneeuwval en vanaf vanavond gaat het flink vriezen. De wind wordt minder en er valt morgen geen sneeuw meer. Dat is gunstig voor de ijsgroei en de kwaliteit ervan."

Dorrestein vindt het 'bijna zielig' dat het winterweer nou net zo ideaal is in dit coronajaar, en er dan geen grote evenementen met publiek georganiseerd kunnen worden. Een Elfstedentocht, om maar wat te noemen…

Veilig schaatsijs

Wat de weermannen en -vrouwen zo goed als zeker weten is dat het tot volgende week maandag overdag onder de 0 graden blijft, met strenge vorst in de nachten. Zo kan het ijs deze week wel aangroeien tot 15 centimeter. Een prachtige dikte voor veilig schaatsijs.

In deze video legt weerman Maurice Middendorp je uit hoe ijs groeit en wat voor weer daarvoor nodig is:

De komende dagen is het het koudst in het oosten van het land, bij Enschede. Daar gaat het richting de -15 graden in de nacht en overdag blijft het -5. Er staat ook minder wind dan in het noorden. In het zuiden is er nog minder wind, maar daar wordt het wel minder koud.

Minder koud betekent in dit geval alsnog rond de -10 graden in de nacht. Ook in het noorden zal het zo koud zijn 's nachts. Aan de kust, in Noord-Holland, Zuid-Holland en Zeeland, tussen de -5 en -10. 

Het zijn goede omstandigheden voor ijs, kun je op deze zogeheten 'ijspluim' zien:

De 'ijspluim' laat zien hoe de ijsdikte verandert de komende dagen. Al is het voor volgende week moeilijker te voorspellen. De 'ijspluim' laat zien hoe de ijsdikte verandert de komende dagen. Al is het voor volgende week moeilijker te voorspellen.

Hoe lang we van ijs kunnen genieten - of last blijven houden van de kou, die mensen zijn er natuurlijk ook - is lastig te zeggen. Zoals je aan de ijspluim kunt zien, kan het goed zijn dat het ijs ook volgende week blijft aangroeien, maar het zou ook kunnen gaan smelten.

De witte lijn is de verwachting, gebaseerd op een ingewikkelde rekensom op basis van onder meer de verwachte temperatuur, neerslag en wind. Goed om te bedenken: in een riviertje dat stroomt, zal het ijs minder hard groeien dan in een ondiep slootje. 

Sneeuw is de vijand

Even terug naar vandaag. Want de ijsmeesters bekijken hun ijsbaan of natuurgebied van dag tot dag, van uur tot uur. Op de ijsbaan in Doorn na is schaatsen nog nergens mogelijk. "Het belangrijkste is nu dat het stopt met sneeuwen", zegt Marcel van Buul, voorzitter van ijsclub Vosbergen in Heerde (Gelderland).

Op zijn ijsbaan, 'op de mooiste locatie van Nederland', ligt nu een dun laagje ijs met sneeuw erop. Ok ligt nog een stuk open. De sneeuw kan het ijs korrelig en hobbelig maken, niet lekker om op te schaatsen. Van Buul: "Sneeuw is prachtig, maar wij ijsliefhebbers worden er niet vrolijk van. Het liefst had ik het zaterdag gehad. Toen was de baan nog niet bevroren."

Het wordt spannend, maar de voorzitter heeft er vertrouwen in dat er donderdag of vrijdag geschaatst kan worden. "Zoals het er nu uitziet, die zin moet ik er altijd even bij zeggen." Misschien lukt het ergens deze week om met de machines de baan op te gaan om de sneeuw nog een beetje weg te krijgen.

De schaatsbaan van Doorn ging vandaag als eerste open, vanwege corona alleen voor leden tot en met 17 jaar. De schaatsbaan van Doorn ging vandaag als eerste open, vanwege corona alleen voor leden tot en met 17 jaar.

De komende dagen wordt de baan in Heerde opgebouwd: de kassa, de omroepinstallatie, de koek-en-zopietent. Alleen voor afhaal natuurlijk. Marcel van Buul was zo slim om al een reserveringssysteem voor de website te laten maken, zodat coronaproof geschaatst kan worden. IJsclub Vosbergen begint voorzichtig, met 100 schaatsers per tijdslot en eerst alleen leden. Die hebben dan heerlijk de ruimte op een baan van drie voetbalvelden groot.

Sommige voorzitters van ijsverenigingen namen een ander besluit. Ze blijven gesloten. Zo meldt Schaatsvereniging De Gouwe Streek uit Den Haag op Instagram: "Met pijn in ons hart moeten wij jullie mededelen dat onze ijsbaan deze winter niet open gaat. Het bestuur heeft unaniem besloten dat wij de verantwoordelijkheid niet kunnen en willen nemen voor jullie gezondheid en veiligheid, vooral niet voor onze vrijwilligers."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Koek-en-zopie mag straks wel, maar schaatsen in groepjes niet

Ondertussen stijgt de schaatskoorts, merkt Ruud Aerts. Hij is oud-marathonschaatser en eigenaar van een schaatssportwinkel in Tilburg.

"Het is gekkenhuis momenteel, ik krijg continue telefoontjes en whatsappjes die ik moet beantwoorden, en voor me liggen tientallen paren schaatsen klaar om te slijpen." Aerts heeft nu nog best wat liggen, maar schat in dat binnen een aantal dagen in Nederland geen nieuwe schaatsen meer te krijgen zijn.

In zijn oude wereldje van het marathonschaatsen komen mensen in actie, hoort hij. "De hoop is op een Nederlands kampioenschap op natuurijs. Dat is natuurlijk wel met veel rijders dicht op elkaar, maar misschien kan dat in zo'n coronabubbel zoals ook bij het schaatsen in Thialf gebeurde. Het zou enorm zonde zijn als we deze kans laten liggen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore