Wie deed wat?

Relschoppers snel en zwaar straffen, het is lastiger dan het lijkt

29 januari 2021 11:48 Aangepast: 29 januari 2021 12:06
Strafrechtadvocaat Leonie van der Grinten Beeld © ANP/Jordi Sloots

De avondklokrellen van begin deze week hebben voor grote maatschappelijke woede gezorgd. De relschoppers moeten zo snel en zwaar mogelijk worden gestraft, klinkt het op sociale media. De eerste relschoppers zijn veroordeeld, maar voor veruit de grootste groep is dat ondanks alle foto's en video's niet zo simpel.

"Je leest veel reacties van mensen die zeggen: 'de relschoppers moeten jaren de bak in'", zegt strafrechtadvocaat Leonie van der Grinten. "Maar dat is echt niet zo makkelijk als je denkt." Op haar Instagrampagina deelt Van der Grinten dagelijks informatie over het strafrecht en nu ook over de rellen. "Dat iemand er enkel en alleen bij was, is voor een rechter niet genoeg om te vervolgen", zegt ze.

Stap één: herkenning

Hoe de politie en het Openbaar Ministerie nu te werk gaan? Het begint met herkenning. "De politie gaat eerst proberen vast te stellen wie wat heeft gedaan", zegt Van der Grinten. Er zijn natuurlijk mensen op heterdaad betrapt, die zijn makkelijk te vervolgen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Welke schade dekt de verzekering na de rellen?

Zo werd woensdag al een 19-jarige man veroordeeld voor twee maanden cel omdat hij stenen gooide naar de politie. De man was ter plekke herkend en bekende. Daardoor kon hij met supersnelrecht worden vervolgd. Zo zijn er nog meer mensen op heterdaad betrapt een aangehouden, maar een veel grotere groep relschoppers was onherkenbaar.

Deze relschoppers zijn al veroordeeld:

Een aantal mensen betrokken bij de rellen van afgelopen weekend en de dagen erna is al veroordeel via supersnelrecht.

  • De eerste was een 19-jarige man uit Den Haag kreeg. Hij kreeg een celstraf van twee manden voor het gooien van een steen naar een politiebus.
  • In Amsterdam is een 46-jarige man veroordeeld tot een celstraf van negentig dagen, waarvan zestig voorwaardelijk, vanwege openlijk geweld tijdens de rellen op het Museumplein afgelopen weekend.
  • In Breda heeft een 35-jarige man vier maanden celstraf gekregen voor opruing.
  • En vier mannen uit Goes hebben cel- en werkstraffen gekregen voor het verspreiden van opruiende berichten.

Vandaag staan er opnieuw enkele mensen voor de rechter in verband met de rellen.

Het is nu aan de politie om alle bewakingsbeelden, filmpjes van sociale media en andere foto's en video die circuleren te bekijken en beoordelen. Ruim 1100 mensen stuurden beelden van de rellen op. Van de mensen die worden herkend, moet specifiek gekeken worden wat hij of zij heeft gedaan.

"Ook al sta je op een bewakingscamera, als niet kan worden aangetoond dat je ook daadwerkelijk iets deed, kan je niet vervolgd worden. Pas als kan worden aangetoond dat je bijvoorbeeld een steen gooide, kan je veroordeeld worden voor openlijke geweldpleging", zegt Van der Grinten. Het overtreden van de avondklok staat hier los van. Daarvoor kunnen mensen apart een boete krijgen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verdachte relschoppers zijn dure spullen kwijt, tot onschuld is bewezen

Als er mensen zijn die worden herkend én waarvan voldoende bewijs is voor een strafbaar feit, dan is het aan de officier van justitie om te bepalen of deze mensen worden aangehouden.

Stap twee: vervolgen?

Als dat het geval is, wordt de relschopper een verdachte en mag hij of zij zichzelf verdedigen, met of zonder advocaat. Het kan zijn dat een zaak dan geseponeerd wordt. Dat betekent dat de zaak stopt. De verdachten die wél verder worden vervolgd, moeten uiteindelijk voor de rechter verschijnen, maar dat kan best even duren.

Van der Grinten noemt als voorbeeld een Pegidademonstratie in 2019. "Ook daar waren honderden mensen op de been. Er werden uiteindelijk 18 verdachten vervolgd en 11 veroordeeld. Die zaak werd anderhalf jaar na dato pas behandeld door de rechtrbank."

Een winkel in het centrum van Den Bosch werd geplunderd. Een winkel in het centrum van Den Bosch werd geplunderd.

Stap drie: Welke straf is geschikt?

In het geval van de avondklokrellen zijn er een aantal mogelijke manieren om iemand te veroordelen. "Het meest voor de hand liggende is openlijke geweldpleging, maar je kunt ook denken aan diefstal, brandstichting of mishandeling."

Op openlijke geweldpleging staat normaal gesproken een taakstraf in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf. "Het kan zijn dat de rechter hier nu van afwijkt in verband met de coronacrisis en de maatschappelijke woede. De politie heeft het al druk genoeg. Ondernemers hebben al amper inkomsten, et cetera. Ik denk dat de rechter daar wel zwaar aan zal tillen. Dat zie je ook al bij de eerste veroordelingen."

Daarnaast zal er volgens Van der Grinten alles aan worden gedaan om de schade van bijvoorbeeld winkeliers te verhalen op de relschoppers. Hoe dat in zijn werk gaat (en hoe lastig dat is), lees je hier.

Bekijk ook: voetbalsupporters de straat op om plunderen te voorkomen

In Maastricht gingen supporters van voetbalclub MVV de straat op om naar eigen zeggen de stad te beschermen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore