Na de rellen

Hoe Den Bosch ontwaakte: boos, verdrietig, behulpzaam

26 januari 2021 11:32 Aangepast: 27 januari 2021 07:01
Bosschenaren verzamelen zich op de Markt met bezems. Beeld © ANP

Den Bosch likt, net zoals veel andere steden in Nederland, zijn wonden. De stad werd gisternacht geteisterd door relschoppers. Maar vandaag door bezems en behulpzame Bosschenaren.

Anita (54) veegt over de klinkers van de Visstraat. De bezem maakt een krassend geluid, er valt ook eigenlijk weinig op te ruimen, want vannacht hebben gemeentewerkers al een boel puin weggehaald.

Maar toch veegt Anita. Ze moet iets doen, zegt ze. Het is net alsof ze de ellende die gisteren in Den Bosch plaatsvond, wil wegvegen.

Gisteren geplunderd, vandaag gesloten

Achter haar is de Jumbo. Vandaag gesloten. Want: gisteren geplunderd. Er ligt nog glas op de vloer, medewerkers zijn aan het opruimen. Er lopen Bosschenaren langs. Ze wensen de filiaalmanager sterkte. Duim omhoog.  

Anita wil de ellende uit de stad wegvegen. Anita wil de ellende uit de stad wegvegen.

Tegenover de Jumbo zit de Primera, of wat ervan over is. Alle ramen zijn er gisteren uit geslagen, er zitten houten planken voor. Binnen is de ravage niet te overzien: overal glas, wenskaarten, brandplekken, bloedsporen zelfs nog, de politie doet er sporenonderzoek, je weet maar nooit.

Kijken hoe erg het is

Den Bosch ontwaakte vanochtend in een staat van zijn waarin je als stad niet wíl ontwaken. Relschoppers hebben er vannacht huisgehouden, bewoners druppelen deze ochtend bedeesd de straten op, maken een wandelingetje, halen koffie, kijken hoe erg het is. Ondernemers nemen de schade op. 

Bosschenaren komen samen om de schade te bekijken. Bosschenaren komen samen om de schade te bekijken.

"Ik ben woest", zegt Ernst, eigenaar van de Stadsslijterij. "Dit heeft niets meer met prosteren te maken. Ze moeten van de stad afblijven. Ik heb gistermiddag voor de zekerheid mijn etalage al leeggehaald, ik wist het gewoon, ik wist dat er wat zou gebeuren."

Hard geraakt

De raampjes in zijn authentieke deur zijn vernield. "En dan heb ik nog geluk, hè. Er zijn ondernemers die harder zijn geraakt."

Zoals De Frietzaak, een eindje verderop. Daar zijn 'ze' binnengekomen. Er liggen kapotte houten stoelen in een hoek van de zaak, er liggen snoeren los, de koeling is geplunderd – alleen de appelsap bleek niet in trek bij de relschoppers, die staat nog op het bovenste schap. 

(Tekst loopt door na de video)

Op de hoek van De Frietzaak staat een groepje Bosschenaren. Ze hebben allemaal een bezem in de hand, onnodig want de gemeente 'heeft goed haar best gedaan, vannacht'. "We wilden gewoon de stad zien, winkeliers een hart onder de riem steken, elkaar opzoeken", zegt één van hen. 

Het is bizar

"Het is bizar wat er is gebeurd", zegt Roel, eigenaar van de Douwe Egberts. De ruit van zijn zaak is kapotgemaakt, er zijn glaszetters bezig hem te vervangen – ze zijn er vroeg bij. Roel kijkt de straat in. "Het is drukker dan ooit op woensdagochtend. Iedereen wil zien wat er met de stad is gebeurd."

En iedereen wil helpen. Zo staan Enja (24), Tara (24) en Daniëlle (24) bij de Kruidvat glas te vegen. Ze hebben ook een emmertje bij zich, met schoonmaakspullen. Glasreiniger. Sponsjes. "Ik zag een oproepje om te komen opruimen, en ik dacht, ik neem gewoon alles mee."

Rood, wit, geel

De drie studentes dragen een sjaaltje, rood, wit, geel, niet toevallig: de kleuren van Oeteldonk, de naam die de stad draagt tijdens carnaval. "Dít is Den Bosch", zegt Enja terwijl ze over de sjaal strijkt. "Niet wat er gisteren is gebeurd."

Enja, Tara en Daniëlle dragen hun Oeteldonksjaaltje Enja, Tara en Daniëlle dragen hun Oeteldonksjaaltje

Er zijn tot nu toe 52 aanhoudingen geweest na de rellen in de Brabantse stad. De meeste verdachten zijn tieners en twintigers.

Het begon gisteravond in de Graafsewijk aan de rand Den Bosch, via het Hinterhamereinde gingen de relschoppers de stad in. Precies waar Reinier woont. Hij hoorde geroezemoes dat steeds dichterbij kwam, het ging over in geschreeuw, er klonk een knal (een vuurwerkbom) en toen kwam nog een knal.

Fiets door het raam 

"Ze hebben gewoon een fiets door de ruit van het huis onder ons gegooid", zegt Reinier. De onderburen zijn nét verhuisd. "Ik ben niet bang aangelegd, maar het was geen pretje om te zien." 

Reinier zag de stoet vertrekken, schreeuwend, roepend, beukend, gooiend, op weg naar de binnenstad. En hij wist: dit gaat mis. "Ze waren duidelijk uit op winkels", zegt hij. "Ik hoorde iemand roepen: nee, niet dat huis, dat is geen winkel."

Relschoppers gooiden een fiets door het huis onder de woning van Reinier. Relschoppers gooiden een fiets door het huis onder de woning van Reinier.

En daarom heeft glaszetter Bert het druk. 'Stervensdruk' zelfs, zijn collega's zijn vannacht al in de weer geweest in de stad om barsten dicht te lijmen, nu is hij bezig met houten planken voor de Ici Paris te plaatsen. "Die jongens hebben echt kracht gezet", zegt Bert. "Dit glas is hard glas, dat krijg je niet zomaar kapot."

Je krijgt het ook niet zomaar geleverd: het kan zó vijf tot zes weken duren voordat alle winkelpanden weer glazen ramen en deuren hebben. "Dat is toch een verdrietig gezicht, hè", zegt Bert.     

Glaszetters maken overuren in de stad. Glaszetters maken overuren in de stad.

Ook de Apple Store is flink gehavend. Personeel druppelt er in de ochtend binnen om glas te ruimen. Maar niet alleen personeel: ook Bosschenaren kloppen aan. "Hulp nodig?" Een kwartier nadat de deuren van de winkel zijn geopend, staan er zes bewoners te vegen. 

Stad geterroriseerd

De relschoppers zijn niet naar binnen gekomen, een hekwerk wist dat te voorkomen. Wel liggen er bakstenen in de winkel. Werknemer Joshua raapt er eentje op, hoofdschuddend, hij snapt het niet, hij snapt het écht niet.

De Apple Store waar Joshua werkt, is gehavend. De Apple Store waar Joshua werkt, is gehavend.

"Mijn stad wordt geterroriseerd", zegt hij. "En ik vind het verschrikkelijk. Dit zijn niet de échte Bosschenaren."

"Weet je wat de echte Bosschenaren zijn?", vraagt hij dan. 

Nou? 

Joshua wijst naar de Markt. Er druppelen mensen het plein op, ze zijn rustig, houden afstand. Rood-wit-gele sjaaltjes om hun nek, bezem in hun hand. "Dát zijn Bosschenaren."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore