Nieuwe Britse variant

Dagelijks 16 vluchten uit Engeland en Schotland: 'Test passagiers op Schiphol'

13 januari 2021 14:30 Aangepast: 13 januari 2021 15:27
Vliegveld Schiphol. Beeld © Getty

Groot alarm in Londen: de verspreiding van het coronavirus gaat daar zo hard, dat er bijna geen ziekenhuisbedden meer over zijn. "De beelden uit Engeland en Ierland zijn hartverscheurend en alarmerend", zei premier Rutte gisteravond. Toch vragen veel mensen zich af hoe zorgwekkend de premier de situatie vindt. Zij wijzen op de vele vliegtuigen die dagelijks landen uit het Verenigd Koninkrijk.

Schrijver Özcan Akyol zei het gisteren kernachtig in het tv-programma Jinek. "We zijn bang voor een Britse mutant, we willen een avondklok. En tegelijkertijd: laat die vliegtuigen maar binnenkomen. Dat kan allemaal", zei hij met verbazing. Op sociale media klinken soortgelijke geluiden. 'Echt bizar' en: 'Ik snap er geen drol van'.

Eerst de feiten. Op Schiphol landen vrijwel dagelijks zo'n 16 passagiersvliegtuigen uit het Verenigd Koninkrijk. Vandaag stonden acht vluchten uit Londen gepland, drie uit Manchester, één uit Leeds, één uit Birmingham, één uit Glasgow, twee uit Edinburgh. Daarnaast landen ook dagelijks vliegtuigen uit Ierland (Dublin) en sporadisch uit andere steden in Engeland, zoals Liverpool op Schiphol.

Dat klinkt opmerkelijk. Toch doet de overheid wel het een en ander om te voorkomen dat de passagiers de nieuwe coronavariant naar Nederland halen.

'Niet onbelangrijk onderwerp'

Zo moeten reizigers een negatieve PCR-test laten zien. Na de landing wordt vervolgens 'dringend' geadviseerd om tien dagen in quarantaine te gaan (zie kader).

Daarnaast geldt het negatieve reisadvies. Premier Rutte stipte dit gisteravond even kort aan. Hij noemde het een 'kleiner, maar niet onbelangrijk onderwerp'.

"We zien dat nog te veel mensen te gemakkelijk het vliegtuig pakken. Daarom: blijf in Nederland tot en met maart. Ga niet op reis en boek geen reizen, tenzij het voor werk is met een zeer groot economisch belang of vanwege ernstige familieomstandigheden."

Negatieve test verplicht, quarantaine geadviseerd

Reizigers van 13 jaar of ouder zijn verplicht om een negatieve PCR-testverklaring te tonen aan de luchtvaartmaatschappij. De test moet maximaal 72 uur voor aankomst op Schiphol zijn afgenomen en een negatieve uitslag hebben. Bij landing word je niet opnieuw getest.

De Nederlandse overheid adviseert dringend dat je tien dagen in quarantaine gaat als je terugreist uit een land met een rood of oranje reisadvies. Het Verenigd Koninkrijk is op dit moment oranje. Dit betekent: 10 dagen in je huis of verblijfplaats blijven en niet naar buiten gaan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Schiphol neemt maatregelen tegen drukte: 'Vlieg alleen als het noodzakelijk is'

De vraag is of deze maatregelen en adviezen voldoende zijn om de - vermoedelijk - veel besmettelijkere Britse virusvariant tegen te houden, of op zijn minst te vertragen. Houden mensen zich aan de adviezen? Niemand vraagt aan reizigers of hun reis wel strikt noodzakelijk is.

Een tijdelijk vliegverbod, zoals voorgesteld door Kamerlid Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) vond dit kabinet in december disproportioneel.

D66 wil tweede test op Schiphol

Maar het kabinet kan ook andere dingen doen. Tweede Kamerlid Jan Paternotte (D66) wil een tweede test bij aankomst uit Engeland en Ierland. Hij wijst erop dat de verplichte test in het land van vertrek, 72 uur van tevoren, niet waterdicht is. "Je kan daarna makkelijk het virus alsnog oplopen."

Dat zegt ook Suzanne Kröger van GroenLinks. "Ondertussen mag je met een drie dagen oude test uit Londen komen terugvliegen. Drie dagen in een stad waar de noodtoestand geldt en 1 op de 30 mensen corona heeft." Wat Kamerlid Lilianne Ploumen (PvdA) betreft moet iedereen die naar Nederland komt vanuit risicogebieden bij aankomst getest worden.

Incubatieperiode

Paternotte heeft nóg een argument om een tweede test in Nederland in te voeren: de persoon in kwestie kan het virus al wel onder de leden hebben, maar nog in de incubatieperiode zitten, zoals ook minister Hugo de Jonge in een Kamerbrief in november al schreef. Met een tweede test op Schiphol heb je meer zekerheid.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ondanks drukte op Schiphol wil kabinet nog niet aan vliegverbod

"Zo'n tweede test mag van mij vlak voordat je het vliegtuig instapt. Het gaat mij om de extra check", zegt Paternotte, die erop wijst dat inmiddels ook de zogeheten LAMP-testen zijn goedgekeurd voor mensen zonder klachten. Die kunnen al binnen 20 minuten uitslag geven. En bovendien is er genoeg capaciteit op Schiphol. "Er is daar een teststraat voor 10.000 tests per dag. Daarvan worden er maar 200 à 300 gebruikt."

Vorige week kreeg de D66'er nog geen meerderheid in de Tweede Kamer voor een verplichte tweede test. Inmiddels denkt hij door de actuele situatie in Groot-Brittannië en Ierland dat er meer draagvlak is. Het afremmen van de nieuwe virusvariant moet 'topprioriteit' krijgen, vindt hij. Deze week doet D66 met GroenLinks een hernieuwde oproep.

GroenLinks ziet liever een verbod op vluchten uit het Verenigd Koninkrijk 'met daarop een aantal uitzonderingen'. "Het is een kwestie van tijdrekken. Nu is nog echt een klein deel van de mensen besmet met de nieuwe variant. Dat kun je beter proberen zo klein mogelijk houden. En ondertussen zoveel mogelijk vaccineren."

Chauffeurs en cabinepersoneel

Het virus kan zich overigens ook via andere 'reizigers' verspreiden. Nederlandse en Britse vrachtwagenchauffeurs bijvoorbeeld. Die hoeven bovendien geen negatieve coronatest te laten zien om te reizen. Wel geldt een coronaprotocol om besmettingen te voorkomen. Ook vliegtuigpersoneel hoeft zich niet te laten testen.

Verschillende partijen vinden dat werkgevers van chauffeurs ervoor moeten zorgen dat ook zij getest kunnen worden, óók als ze geen klachten hebben. Een voorstel van D66 en de VVD om deze mensen bij aankomst meteen een testmogelijkheid te geven, is aangenomen maar nog niet ingevoerd.

Dagelijks meer dan 100 mensen besmet

De vraag is overigens welke rol reizigers spelen in de verspreiding van de nieuwe variant over Nederland. De kans is groter dat je besmet wordt door een Nederlander die deze variant al heeft.

Er wordt in Nederland continu steekproefsgewijs nagegaan welke varianten van het coronavirus circuleren, en of het virus verandert. Volgens RIVM-baas Jaap van Dissel is op dit moment tussen de 2 en 5 procent van de besmettingen toe te schrijven aan de gemuteerde versie. Dagelijks worden dus naar schatting zo'n 100 tot 300 mensen per dag besmet met de nieuwe virusvariant.

Vóór corona: 256 vluchten per dag

Er is geen land in de wereld waar zoveel naartoe gevlogen wordt als het Verenigd Koninkrijk. Vanaf Schiphol werd in 2019 gevlogen op maar liefst 26 bestemmingen. Gemiddeld ging het om 256 vluchten per dag. In totaal om 10,7 miljoen passagiers dat jaar. Een kwart waren doorreizigers.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore