25 jaar Rail Away

Hoe treinen kijken op tv Nederland tot rust brengt: 'Yoga voor de ogen'

08 januari 2021 17:31 Aangepast: 08 januari 2021 17:31
De treinen rijden door de meest prachtige landschappen. Beeld © Rail Away / eigen foto

Een tv-programma dat haast onmisbaar is geworden. Precies 25 jaar bestaat Rail Away, waarin te zien is dat vaak historische treinen door idyllische landschappen rijden. Nu in tijden van corona blijkt het een succesformule. "Je beleeft toch een reiservaring op deze manier."

Op 6 januari 1996 werd Rail Away voor het eerst uitgezonden door de EO. Het reisprogramma laat markante spoorlijnen zien, overal ter wereld. Het uiterst rustgevende NPO-2-programma is momenteel wel een vreemde eend in de bijt in de kijkcijferlijsten.

Al dagen achter elkaar staat Rail Away hoog in de lijst van Stichting Kijkonderzoek. Het bereikt dagelijks meer dan 1,2 miljoen mensen, de helft daarvan blijft echt hangen. Fans laten ook via Twitter van zich horen:

Yvonne ten Hoope is fan van het eerste uur. "Ik kijk al jaren, ook de herhalingen", zegt ze lachend door de telefoon. Ze heeft van jongs af aan een passie voor treinen.

Kind alleen

"Mensen vinden dat gek, meestal hoor je dat bij mannen. Dat komt onder andere doordat ik vanaf mijn achtste al vaak alleen met de trein reed, naar mijn oma. Dat is nu haast niet meer voor te stellen."

Yvonne is vooral gefascineerd door oude, stoere locomotieven. "Met die kolen. Ik wil er alles van weten, de achtergrond, de geschiedenis. Als je dan beelden ziet van smalle spoortjes in berggebieden, vraag je je echt af: hoe kan dat?"

Yvonne in een oude trein. Yvonne in een oude trein.

Dat is precies wat Yvonne zo leuk vindt aan het programma. "Als je al die gebieden ziet... Mijn kleindochter van 11 kijkt nu ook met me mee. Ik zeg dan: moet je kijken, hoe mooi. Gewoon op de grond, je hoeft er niet voor in de lucht te hangen. Ze vindt het ook fascinerend en houdt de klok in de gaten wanneer het begint."

Meegezogen

Volgens de megafan beleef je de treinreis zelf als je naar het programma kijkt. Mede door de 'stem' van het programma: "Je komt tot rust als hij begint te vertellen. Hij neemt je mee de trein in. En de mensen op al die plekken zijn zo aardig. Toen ik als kind in de trein zat kwam, was dat ook. Dat is nu helaas allemaal niet meer."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Peter tekent slapende en lezende mensen na in de trein: 'Tijdverdrijf'

Yvonne is niet de enige met lovende woorden voor voice-over Bob van der Houven. "Veel mensen zeggen dat ze mijn stem rustgevend vinden", vertelt Bob tegen RTL Nieuws. "Sommigen zeggen dat ze bij Rail Away zelfs in slaap vallen, dat is ook geen enkel bezwaar."

Oase op tv

De drukke tijden waarin we leven, dragen volgens Van der Houven bij aan het succes. "Iemand zei: Rail Away is yoga voor de ogen, je wordt er zo ontzettend zen van. Het is een oase op televisie. Juist in de tijd waarin je veel programma's ziet met veel geflits en drukke vormgeving."

Nog een reden dat mensen afstemmen op Rail Away: coronatijd. "Veel mensen konden niet op reis, en met zo'n programma heb je toch een reiservaring." Volgens de stemacteur, die bijna vanaf het begin betrokken is bij het programma, zit het succes ook in de opzet. "Het wordt enorm gewaardeerd bij de treinofielen, die alle details willen weten. Maar ook is er aandacht voor het toeristische aspect, zodat het een breder publiek aantrekt. De redactie slaagt erin om het voor iedereen leuk te maken."

Vaste waarde

Elke dag is er vervelend nieuws op tv. Over corona, over ellende in Amerika. Van der Houven: "Mensen haken af en willen hun hoofd schoonmaken. Laatst had het programma bijna 800.000 kijkers, terwijl het recht tegenover het Journaal stond. Rail Away is een vaste waarde in het medialandschap geworden. Het geeft een bepaald soort troost aan een heel breed publiek."

Van der Houven valt het op dat niet alleen de oudere doelgroep ernaar kijkt. "Ik krijg heel veel vriendschapsverzoeken op Facebook van jonge fans. Ik kwam een keer twee jongens van 19 tegen die een dvd-box hadden gekocht, waarop ze een handtekening wilden."

Om een indruk te geven, beelden van het programma:

Dan is er nog een verklaring waarom het programma goed bekeken wordt, zegt treinliefhebber Vincent Wever, die jarenlang als journalist over het openbaar vervoer schreef. "Er zijn stiekem best veel treinliefhebbers in Nederland. En Rail Away is voor hen het enige programma. Iets anders is er niet."

In Groot-Brittannië en Duitsland is wat dat betreft meer aanbod in de tv-programmering. "Ik denk ook dat dat komt omdat er in die landen enthousiasme voor treinen meer geaccepteerd is. Meer mensen komen ervoor uit treinliefhebber te zijn", vertelt de treinkenner. "In Nederland heeft het toch een minder goed imago." 

In 25 jaar tijd zijn er 212 afleveringen van het programma gemaakt. "Het wordt ook veel herhaald. Je merkt nu in tijden van corona dat mensen de gelegenheid nemen om er even uit te zijn. We zijn allemaal nauwelijks op reis geweest, en zo ben je toch een beetje op vakantie."

Een trein door het Zwarte Woud. Een trein door het Zwarte Woud.

Welk traject is het mooist? Vincent denkt even na en zegt: "Dit seizoen zag ik beelden van de Inlandsbanan, een prachtige spoorlijn door het binnenland van Zweden. Die staat hoog op de lijst van iedere spoorweghobbyist."

Rail Away-fan Yvonne zegt resoluut: het Zwarte Woud. "De Duitse dorpjes, hoge bruggen, de aardige mensen, en zo dichtbij. Het is een prachtig gebied, ik wil daar graag naartoe."

Seizoen 31 bestond uit vijf afleveringen, die inmiddels allemaal uitgezonden zijn. Momenteel zijn er nog herhalingen van Rail Away te bekijken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore