Openbaar Ministerie

Geen strafrechtelijk onderzoek naar rol Belastingdienst in toeslagenaffaire

07 januari 2021 13:14 Aangepast: 07 januari 2021 13:46
Staatssecretaris Vijlbrief (Belastingen) (archieffoto) Beeld © ANP

Er komt geen strafrechtelijk onderzoek naar de rol van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Dat meldt het Openbaar Ministerie (OM). "Na een zorgvuldige beoordeling van de feiten en omstandigheden komt het OM niet tot een strafrechtelijke verdenking."

Het ministerie van Financiën had aangifte gedaan tegen eigen, hoge ambtenaren vanwege hun rol in de toeslagenaffaire, waarin duizenden ouders zijn gedupeerd.

De aangifte werd in mei vorig jaar gedaan door de staatssecretarissen van Financiën wegens 'een vermoeden van zogeheten knevelarij en beroepsmatige discriminatie'.

'Uitgebreid oriënterend feitenonderzoek

Naar aanleiding daarvan heeft de Rijksrecherche onder het gezag van het OM een 'uitgebreid oriënterend feitenonderzoek' uitgevoerd. Het OM concludeert na 'zorgvuldige beoordeling van de feiten en omstandigheden' dat er geen sprake is van een strafrechtelijke verdenking van knevelarij of beroepsmatige discriminatie.

Knevelarij

Knevelarij is een ambtsmisdrijf. Het woord wordt gebruikt als een ambtenaar misbruik maakt van zijn positie door geld te innen of terug te halen terwijl hij weet dat dit geld niet verschuldigd is. 

Het OM legt in een persbericht uit dat van knevelarij sprake is als een ambtenaar in strijd met de regels geld vordert, ontvangt of niet uitbetaalt omdat dat verschuldigd zou zijn 'aan enige openbare kas'. "Hier was het geld (de kinderopvangtoeslag) niet verschuldigd aan 'enige openbare kas', maar aan de ouders. De uitbetaling aan hen werd stopgezet omdat er volgens de Belastingdienst misbruik of fraude speelde. Dat is juridisch gezien geen knevelarij."

Ook bij het terugvorderen van eerder uitgekeerde kinderopvangtoeslagen is volgens het onderzoek van het OM geen sprake geweest van knevelarij. "De Belastingdienst en zijn medewerkers mochten ervan uitgaan dat de terugvorderingen binnen de regels pasten. De hoogste rechter in dit soort zaken (de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State) heeft de beslissingen van de Belastingdienst hierover jarenlang in stand gelaten."

Beroepsmatige discriminatie

Het OM heeft geconstateerd dat de Belastingdienst 'zoekslagen heeft gemaakt op basis van nationaliteit', maar bij de individuele beoordeling zou nationaliteit geen rol meer hebben gespeeld. "De beoordeling was voor iedereen gelijk en conform de toen geldende regels en daarom is er geen sprake van strafbare beroepsmatige discriminatie."

Vijf ambtenaren op non-actief

Het besluit van het ministerie om aangifte te doen, werd genomen na een 'second opinion' over de toeslagenaffaire van de strafrechtadvocaat mr. Hendrik-Jan Biemond van Allen & Overy.

Hij bestudeerde documenten over de toeslagenaffaire die in november werden vrijgegeven na een Wob-verzoek van RTL Nieuws en Trouw.

Op basis van die bevindingen werden vijf ambtenaren per direct op non-actief gesteld. Namen van betrokkenen werden niet genoemd, om het OM-onderzoek niet te frustreren.

Het OM wijst er ook op dat de Belastingdienst, als onderdeel van de Staat, immuun is voor strafrechtelijke vervolging. "Datzelfde geldt voor ambtenaren voor zover die uitvoering geven aan beleid. Uit onderzoek van het OM blijkt niet dat medewerkers van de Belastingdienst uit eigen gewin of belang hebben gehandeld."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore