Vuurwerk

Elke zaterdag rellen op Urk: 'We hebben gefaald in het opvoeden'

12 december 2020 07:02 Aangepast: 12 december 2020 19:22
De afgelopen zaterdagen is het onrustig op Urk. Jongeren steken vuurwerk af. Beeld © ANP

Wordt het vanavond weer onrustig op Urk? De afgelopen drie zaterdagen was het telkens hommeles. Jongeren staken extreem zwaar vuurwerk af en de ME moest twee keer uitrukken. Gemeente, politie, vrijwilligers, ze doen er alles aan om de rust terug te laten keren. "Als kerken, als scholen en als ouders hebben wij gefaald in het opvoeden van een deel van onze jongeren", zegt een dominee.

Vorige week zaterdag ging het voor de derde zaterdag op rij flink los op Urk. Dertien jongeren werden aangehouden. Sommigen hadden extreem zwaar vuurwerk bij zich. "De vraag is of je het vuurwerk kunt noemen", zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie.

Als het inderdaad gaat om shells en cobra's zou je eerder kunnen spreken van explosieven. Iedereen in het 20.000 inwoners tellende dorp kon er van meegenieten, of je dat nou wilde of niet. Dit zijn beelden van een lokaal persbureau:

Wat is er aan de hand op Urk? Zijn het kwajongensstreken, is dit iets van alle tijden? Of is er meer aan de hand?

Jongeren zijn boos

Op Urk wordt ieder jaar wel vuurwerk afgestoken, zegt Alwin Uitslag. Hij is dominee in een van de veertien kerken in het dorp. Dat vuurwerk afsteken, is dus op zich niets nieuws. Maar het is meer, en vroeger in het jaar.

"De achtergrond ligt in een aantal zaken", vertelt de dominee. Hij noemt de boosheid onder jongeren om het vuurwerkverbod. Een 'traditie' die ze 'is afgenomen'. Wat ook meespeelt: het feit dat kroegen dicht zijn, evenals de 'vele illegale barretjes' die Urk kent. "Blijkbaar voelt men toch de behoefte om elkaar op te zoeken." En dus gaan ze naar buiten, naar het Wilhelminapark bijvoorbeeld.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

ME weer in actie op Urk vanwege rellende jongeren

Vergeet ook de bevolkingssamenstelling niet. Urk is al jarenlang de uitschieter als het gaat om de CBS-lijstjes over geboortes en gezinsgrootte. Met andere woorden: Urk hééft nou eenmaal veel jongeren. "Gelukkig gaat het met een groot gedeelte wel goed. Die doen hier niet aan mee."

Voortouw nemen

De dominee vraagt zich af hoe groot het percentage bewuste raddraaiers nou eigenlijk is. "Je hebt drie groepen", legt hij uit. Allereerst heb je de initiatiefnemers. Die nemen illegaal vuurwerk mee en zijn uit op een relletje. Dat zijn 'echt de mensen die het voortouw nemen'. En nee, zegt hij, dat zijn 'niet de meest betrokken kerkleden'.

De tweede groep definieert hij als 'jongelui' die in hetzelfde groepje zitten, maar vooral meelopen. De derde groep zijn de toeschouwers. "Dat zijn niet alleen de jongelui. Daar zitten ook ouders tussen. Dat is ook waarom de burgemeester heeft opgeroepen aan mensen: blijf thuis. Ga niet staan kijken."

'Kleine groep raddraaiers'

Volgens die burgemeester, Cees van de Bos, gaat het om een 'kleine groep raddraaiers' die het voor de anderen verpest. "Nu is het beeld dat al onze jongeren relschoppers zijn. Dat is onterecht". Volgens hem wil deze kleine groep raddraaiers maar één ding. "Het gaat hen echt niet om een plek waar jongeren op zaterdagavond gezellig kunnen chillen, maar om rellen."

De burgemeester voert deze week gesprekken met meerdere jongeren, die benaderd zijn via jeugdhonken. De komende weken gaat hij ook nog langs scholen. “Ik vind het belangrijk om te luisteren naar hun verhaal. Deze periode is voor iedereen heel vervelend."

Bewoners gaan de straat op

Vanavond gaat een deel van de inwoners de straat op om jongeren aan te sporen naar huis te gaan. Als het onverhoopt toch weer onrustig wordt, is de gemeente 'voorbereid om hardhandig in te grijpen', meldt die in een verklaring. 

Een deel van Urk is tussen vrijdagavond 18:00 uur en maandagmorgen 8:00 uur aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Dat biedt de mogelijkheid om preventief te fouilleren. De personen die vorige week zijn aangehouden, en inmiddels weer op vrije voeten zijn, hebben een gedragsaanwijzing gekregen: zij moeten thuis blijven.

De burgemeester roept inwoners op om illegaal vuurwerk te melden bij Meld Misdaad Anoniem. "We willen geen ernstig letsel of dodelijke slachtoffers, bovenop de boosheid en het verdriet die er al zijn."

Dominee Uitslag verstuurde eerder deze week een opvallende tweet. "Beschaamd buig ik mijn hoofd", schreef hij. "Als kerken, als scholen en als ouders hebben wij gefaald in het opvoeden van (een deel van) onze jongeren." 

Ontsporingen

Wat heeft hij dan verkeerd gedaan? "Ik denk dat je alles moet plaatsen in een breder perspectief. Je ziet als dominee mensen al heel jong bij je in de kerk zitten. Van het moment dat ze gedoopt worden tot de zondagschool en de catechisatie. Wanneer bepaalde ontsporingen zich voordoen, zien wij dat op tijd?"

Deze week sprak hij een man die in het verleden 'ontspoord' is geweest. "Hij had verslavingen gekend, was met de kerk gebroken. Sinds een jaar of zeven is hij weer terug. Ik vroeg hem: wanneer heeft de kerk jou nou aangesproken? Eigenlijk nooit, zei hij. Die man is dus gewoon uit beeld geraakt. We hebben dat laten gebeuren."

Verantwoordelijkheid

En zo is het misschien ook met de raddraaiers van nu. Natuurlijk, er ligt een verantwoordelijkheid bij de ouders en bij de jongeren zelf, zegt hij. Maar óók bij de kerk. "Samen voed je de kinderen op. Als je ziet dat iemand is ontspoord en je hebt daar onvoldoende iets mee gedaan, dan voel je toch een bepaalde manier van schuld. Ik vind dat wat we nu signaleren, dat we dat in de toekomst moeten proberen te voorkomen."

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore