Mensen onder de 30

Draaiboek voor inzetten proefpersonen corona is af: 'Er zijn altijd risico's'

25 november 2020 19:09 Aangepast: 25 november 2020 19:24
Meta Roestenberg van het LUMC.

Internist-infectioloog Meta Roestenberg maakt met haar team het draaiboek als ons land straks proefpersonen tegen corona wil inzetten. Gezonde mensen worden dan opzettelijk met het coronavirus besmet. Ouder dan 30? Dan val je af als proefpersoon. En er zijn risico's. Er staat dan wel weer een vergoeding tegenover, maar is dat het waard?

Je opzettelijk laten besmetten met een virus of ziekte. Het gebruik van gezonde proefpersonen gebeurt al jaren om onderzoek te doen naar ziektes, zoals malaria. Niet zomaar, daar gaat veel voorbereidend onderzoek aan vooraf en ethische dilemma's worden stuk voor stuk uitvoerig afgewogen.

Internist-infectioloog Meta Roestenberg van het LUMC leidt het voorbereidende onderzoek naar inzetten voor proefpersonen in strijd tegen corona. "Als de knop op groen gaat en gezonde mensen mogen worden besmet met corona, kunnen we aan de slag." 

Is het al duidelijk of we proefpersonen gaan inzetten?

"Nee. Een groep experts, zoals subsidieverstrekker ZonMW, een ethische commissie en het ministerie van Volksgezonsheid, moet dat beslissen. Ik heb met mijn team het voorbereidend onderzoek gedaan. Dat is als het ware het draaiboek voor als we met proefpersonen gaan werken. We zijn daar maanden geleden al mee begonnen. Het is ook het enige voorbereidende onderzoek in ons land. Als er een 'go' komt, kunnen we starten."

Wat blijkt uit de voorbereidende studie?

"We hebben alle voor- en nadelen tegenover elkaar gezet. Als we proefpersonen inzetten dan willen we werken met personen van 18 tot 30 jaar. Zij krijgen kleine hoeveelheden van het coronavirus in zich gespoten. We hebben uitgezocht dat de kans dat van die proefpersonen iemand in het ziekenhuis komt 1 op 1000 is. Het dilemma waar we voor staan is: wegen de wetenschappelijke voordelen op tegen de gezondheidsrisico's die de jonge proefpersonen lopen? Als de experts akkoord gaan, kunnen we beginnen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Oxford-vaccin 'lijkt te doen wat het moet doen' (en is een stuk goedkoper)

Wanneer wordt dat besloten?

"Geen idee. Dat hangt ook af van allerlei andere zaken. Dat de ontwikkelingen van het vaccin zo voorspoedig gaan, speelt bijvoorbeeld mee. Het besluit kan volgende week vallen, maar het kan ook nog maanden duren. Ik kan daar niets over zeggen."

Wat kan zo'n onderzoek opleveren?

"We kunnen door proefpersonen veel leren over de ziekte die wordt veroorzaakt door het nieuwe coronavirus. Waarom wordt de ene persoon ziek en de ander niet? Hoe verloopt het ziekteproces? Het is wetenschappelijk ontzettend leerzaam."

Zijn er al landen die met proefpersonen werken?

"In Engeland is er nu een akkoord dat proefpersonen ingezet mogen worden. De Engelse regering is de eerste. Dat besluit kan invloed hebben op dat van ons land. Maar wij moeten onze eigen afweging maken." 

Stel: het gaat door, wat krijgt zo'n proefpersoon er dan voor terug?

"Je krijgt een onkostenvergoeding voor de tijd die het je kost. Een uurtarief. Proefpersonen die zich vrijwillig laten besmetten met corona zullen veel tijd kwijt zijn, want de proefpersonen moeten in isolatie en moeten steeds onderzocht en begeleid worden. Denk aan enkele duizenden euro's. Het risico is ook groter dan bijvoorbeeld bij malaria. Daarvoor hebben we een geneesmiddel dat goed werkt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Aantal positieve coronatests afgelopen week nauwelijks gedaald, R-getal weer boven 1

Wat voor mensen doen dat?

'Er is maar een klein deel van de Nederlandse bevolking die proefpersoon wil zijn. Het klinkt inderdaad ook wat luguber: je vrijwillig ziek laten maken. Maar het zijn heel slimme, begane mensen. Zij willen graag een steentje bijdragen aan een betere wereld. Ik kan me best voorstellen dat er mensen bereid zijn om te helpen in de strijd tegen de coroncrisis. Vergelijk het met een brandweerman. Die stort zich ook in een brandend huis met gevaar voor eigen leven om een ander te redden."

Zou u het zelf doen, proefpersoon zijn?

"Ja. Absoluut."

Als we met proefpersonen gaan werken, hoe krijgen we dat dan te horen?

"Dat besluit wordt in de media bekendgemaakt en er komen advertenties om proefpersonen te werven. Daarna volgen er allerlei selecties om er zeker van te zijn dat we alleen de allergezondste mensen selecteren."

Denkt u dat eventuele geïnteresseerden zich nog voor de kerst kunnen aanmelden?

"Ik zou het echt niet weten. Dat besluit is niet alleen aan mij. Maar als de knop op groen staat, kunnen we beginnen."   

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore