Duizenden doden

Eerste coronagolf dodelijker dan tweede: waardoor komt dat?

19 november 2020 20:53 Aangepast: 20 november 2020 12:53
Archieffoto. Beeld © ANP

Eerder dit jaar werd dagelijks gemeld hoeveel mensen er stierven aan de gevolgen van een coronabesmetting. Nu, in de tweede golf, hoor je veel minder over de sterfgevallen. Hoe komt dat, en hoeveel mensen gaan er nu dood door corona?

Volgens het RIVM zijn er nu in ons land in totaal 8618 mensen overleden aan de gevolgen van een vastgestelde coronabesmetting. Dat cijfer komt uit de wekelijkse update van afgelopen dinsdag. Iets meer dan een kwart van die sterfgevallen gebeurde sinds juli en wordt dus tot de tweede golf gerekend.

Maar, zegt het RIVM er meteen bij: het aantal coronadoden is in werkelijkheid waarschijnlijk hoger. Dat heeft twee oorzaken.

Veel sterfgevallen nog niet geregistreerd

Ten eerste is, zeker in de eerste golf, niet bij iedere overledene een coronatest afgenomen. Het getal van het RIVM gaat alleen over mensen bij wie wel met zo'n test een besmetting is vastgesteld.

Miniatuurvoorbeeld
Liveblog

Kritiek op farmaceut Pfizer om weigeren delen kennis vaccin

Daarnaast zijn artsen niet verplicht om sterfgevallen aan Covid-19 te melden. In de gegevens van het RIVM zijn veel sterfgevallen daardoor nog niet geregistreerd. Daarom worden de sterfgevallen ook niet meer dagelijks bekendgemaakt.

Hoeveel mensen zijn er dan daadwerkelijk overleden?

Hoeveel mensen er dus echt aan het coronavirus zijn overleden, is dus nog niet met zekerheid te zeggen. Er is wel een schatting te maken, op basis van sterftecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat bureau houdt wekelijks bij hoeveel mensen er zijn overleden.

Zowel tijdens de eerste coronagolf als nu bij de tweede liggen die cijfers een stuk hoger dan normaal. Het ligt voor de hand dat die oversterfte wordt veroorzaakt door het coronavirus.

In totaal zijn er in de twee coronagolven zo'n 13.000 mensen méér overleden dan normaal in dezelfde periode van het jaar. Ook van de oversterfte vond ongeveer driekwart plaats in de eerste golf.

Waarom overlijden er minder mensen?

Het lijkt er dus op dat er in de eerste golf een stuk meer mensen overleden. Ook de overlevingskans voor patiënten die in het ziekenhuis moesten worden opgenomen is een stuk hoger. In het begin van de eerste golf overleed bijna een kwart van de opgenomen patiënten, blijkt uit cijfers van Stichting Nice. Dat is nu nog maar zo'n 16 procent.

Ook daarvoor zijn een aantal verklaringen. Zo zijn in de eerste golf meer ouderen getroffen. De gemiddelde leeftijd van coronapatiënten die in het ziekenhuis moesten worden opgenomen was toen 67, en nu 64. Oudere patiënten lopen een stuk meer risico om te overlijden aan een besmetting.

Betere behandeling

Maar ziekenhuizen waren ook beter voorbereid op de tweede golf, waardoor ze patiënten beter kunnen behandelen. Bovendien is er nu een stuk meer kennis over welke behandelingen goed werken.

Coronapatiënt Egbert keek de dood in de ogen

Egbert (57) kwam na een coronabesmetting op de intensive care te liggen.

Daardoor liggen coronapatiënten in de tweede golf gemiddeld een dag korter in het ziekenhuis. Op de intensive care is de gemiddelde opnameduur zelfs vier dagen korter dan in de eerste golf.

Meer doden dan longkanker

Op basis van de oversterfte zijn dus in totaal zo'n 13.000 mensen overleden na een coronabesmetting. Dat is een fors aantal. Ter vergelijking: in heel 2019 overleden er zo'n 10.000 mensen aan longkanker en stierven bijna 5000 mensen na een hartinfarct.

In totaal overleden vorig jaar ruim 150.000 mensen. De belangrijkste doodsoorzaken zijn kanker (45.000 patiënten) en hart- en vaatziekten (37.000 patiënten).

In onderstaande grafiek kun je het aantal coronadoden (de gele cirkel) vergelijken met de belangrijkste doodsoorzaken in 2019. De grootte van elke cirkel laat zien om hoeveel sterfgevallen het gaat.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore