Vrees voor verdeeldheid

Zorgen om bedreigingen Rotterdamse docent: 'Dit moet ons wakker schudden'

05 november 2020 14:04 Aangepast: 05 november 2020 14:09
Archieffoto Beeld © ANP

Leraren, politici, onderwijsexperts: ze reageren geschokt op de Rotterdamse leraar die moet onderduiken vanwege bedreigingen om een spotprent. Hoe moeten scholen hiermee omgaan? "We moeten uitkijken dat we niet in een vicieuze cirkel belanden."

Een wake-upcall. Zo kunnen we volgens onderwijskundige Karim Amghar het voorval in Rotterdam zien. Want het is volgens hem 'verschrikkelijk' dat een leraar ondergedoken zit vanwege bedreigingen, omdat hij een spotprent in zijn klas had hangen.

"De samenleving zendt een signaal af dat we aan het polariseren zijn", zegt Amghar. 

Online gaat het snel

Amghar schreef het boek Van radicaal naar amicaal en vreest voor een vicieuze cirkel. "Hoe meer onze samenleving polariseert, hoe meer mensen verharden en hoe minder mensen elkaar ontmoeten. Daardoor krijgen mensen, vooral jongeren, meer vertrouwen in alternatieve, eenzijdige media en de algoritmes op sociale media passen zich daar vervolgens ook op aan."

Daardoor voelen leerlingen zich alleen maar meer gesterkt in hun eigen, soms extreme mening.  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Rotterdamse docent duikt onder na bedreigingen vanwege cartoon'

En dat zie je ook met het voorval in Rotterdam, stelt Amghar. "Er is een foto gemaakt, die is rondgestuurd zonder context en toen is er iets verschrikkelijks gebeurd." Wat Amghar tekenend vindt, is dat de docent niet is bedreigd door een leerling, maar door iemand op Instagram. "Online gaat het snel, voor je het weet ben je racist en moslimhater."

Belhamels

"In elke klas zitten wel een paar belhamels die rare dingen roepen", zegt Klaas Hiemstra van stichting School & Veiligheid. "Dat hoort bij opgroeien. Gepolariseerde ideeën vliegen je om de oren, zeker in een klaslokaal. Alleen als dat massaal wordt, dat kan vormen aannemen dat zelfs de meest doorgewinterde docent denkt: wat nu? En nu is er zelfs sprake van grote druk van buitenaf."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit is de spotprent waardoor leraar moest onderduiken, en de maker zegt: 'Het is een misverstand'

Hiemstra zegt dat de school dan 'twee dingen te doen heeft'. Allereerst: zorgen dat de docent zich veilig blijft voelen. "Wat voor steun bied je als school dan? Laat je de klas overnemen om zo de docent uit de wind houden? En tegelijkertijd: kinderen komen morgen op school, wat zeggen we dan? Het is belangrijk dat scholen zich daarop voorbereiden." Stichting School en Veiligheid ondersteunt scholen hierbij.

Wat als het ingewikkeld wordt?

En dat is nodig, denkt Hiemstra, want 'het vergt nogal wat van de docent'. "Die moet dingen duiden, en zich bedenken: heb ik repertoire genoeg als de discussie en de verdeeldheid in een klaslokaal heel erg ingewikkeld worden?"

Wat is er gebeurd? 

In Rotterdam is een docent van het Emmauscollege ondergedoken. Hij wordt bedreigd omdat hij een spotprent in zijn lokaal had hangen, over Charlie Hebdo.

Afgelopen maandag ontstond er commotie in de klas. Enkele islamitische meisjes zagen dat er een spotprent hing en spraken van 'godslastering'. De docent probeerde hen duidelijk te maken dat de man op de cartoon een jihadist is, en niet de profeet. Maar de foto van de prent ging toch rond op internet.  

Volgens Amghar is het belangrijk dat een leerkracht een veilige omgeving creëert in een lokaal, waarin alle meningen aanwezig mogen zijn. Oók radicale meningen. "Omdat je dan weet dat ze er zijn en dat je ze kunt aanpakken. Je maakt de hele klas verantwoordelijk voor wat er in die klas gezegd wordt, en niet alleen de leraar."

Niet zomaar alles roepen

Hiemstra kan niet zeggen of het bedreigen van docenten, en deze extreme situatie in Rotterdam, een trend is of een incident. "Maar we leven wel in een gepolariseerde samenleving. Jongeren nemen geen blad voor de mond. Maar het is ook onze taak om te zeggen: je kunt van alles vinden, maar niet van alles roepen."

Amghar benadrukt wel dat we in Nederland niet zo ver als in Frankrijk, waar vorige maand een docent werd onthoofd vanwege het tonen van een spotprent. "Maar dit voorval in Rotterdam is wel een signaal", zegt hij. "We moeten ons meer focussen op verbinding in Nederland, we moeten elkaar blijven opzoeken."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore