Nul op het rekest

Ombudsman: 'Burger door overheid vaak van kastje naar de muur gestuurd'

26 oktober 2020 12:04 Aangepast: 26 oktober 2020 12:08
Ombudsman Reinier van Zutphen aan het woord bij de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisatie. Beeld © ANP

"Je ziet wel heel vaak dat mensen van het kastje naar de muur worden gestuurd." Dat zei de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen tijdens een gesprek met de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisatie, een speciale commissie van Tweede Kamerleden.

Volgens Van Zutphen voelen veel burgers zich in Nederland niet serieus genomen door de organisaties van de overheid. Veel mensen geven aan dat ze nul op het rekest krijgen als ze een vraag stellen. "De overheid reageert dan niet."

IQ van minder dan 100

"In het grote geheel zien we dat er te weinig rekening wordt gehouden met mensen die een IQ van minder dan 100 hebben", zegt Van Zutphen. Het gemiddelde IQ ligt rond de 100. "We gaan heel erg uit van het gemiddelde, of zelfs van degene die het nog beter snappen dan gemiddeld."

Beleidsmakers zijn veelal slimmer en hoger opgeleid dan gemiddeld, en denken volgens Van Zutphen te veel vanuit hun eigen intelligentie. Vooral de 2,5 miljoen mensen die moeite hebben met lezen en schrijven zijn hiervan de dupe, en mensen met een beperking in het bijzonder.

Belastingdienst bestempelde Nazmiye onterecht als fraudeur: 'Houdt dit nooit op?'

De Belastingdienst heeft jarenlang mensen gediscrimineerd die een aanvraag deden voor kinderopvangtoeslag. Nazmiye werd onterecht bestempeld als fraudeur vanwege haar tweede, Turkse nationaliteit. Ze moest ruim 30.000 euro terugbetalen.

Wat is de TCU?

  • De Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisatie (TCU) onderzoekt wat er misgaat bij uitvoeringsorganisaties van de overheid zoals de Belastingdienst - denk aan de Toeslagenaffaire -, UWV en CBR.
  • De TCU kijkt ook naar de rol en informatiepositie van de Tweede Kamer.
  • De komende drie weken verschijnen veertig mensen voor deze commissie.
  • De commissie kwam er na aanhoudende klachten van burgers over deze instanties die door de regering worden gezien als het 'gezicht van de overheid'. De organisaties verliezen nogal eens de menselijke maat uit het oog.
  • De commissie staat onder voorzitterschap van André Bosman (VVD) en is al sinds maart aan de slag.
  • De openbare hoorzittingen vinden plaats op maandag en vrijdag.
  • Het eindrapport moet nog voor de verkiezingen van maart worden opgeleverd.
Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Belastingdienst negeerde vernietigend intern memo in toeslagenaffaire

Begrijpelijke regels

Het gaat vaak al mis bij het maken van wetten en regels. "Burgers vragen: mogen we alsjeblieft regels hebben die wij zelf goed snappen", aldus Van Zutphen. Vooral het contact tussen de overheid en de burger 'moet door begrijpelijke regels worden ondersteund'. Ook de Kamer zou daar erg scherp op moeten zijn, vindt de ombudsman.

Wetten die in de maak zijn moeten vaak wel een 'uitvoeringstoets' ondergaan. Maar Van Zutphen vraagt zich af of de juiste vragen worden gesteld. "We hebben het bij die uitvoering altijd over die organisaties. Maar wat heb je nou aan uitvoering zonder de burger?" Volgens hem kijkt de wetgever te veel naar alleen de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank en te weinig naar de vragen die mensen stellen aan deze instanties.

Ricardo (13) is ook slachtoffer van toeslagenaffaire: 'Ik raakte depressief'

De toeslagenaffaire heeft duizenden kinderen in grote sociale en psychische problemen gebracht. Zoals ook Ricardo (13). Ze zagen van dichtbij hoe hun ouders jarenlang werden achtervolgd door de Belastingdienst.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore