Coronamaatregelen

Coronacampagne voor jongeren: 'Andere benadering nodig'

21 oktober 2020 11:14
Studenten tijdens een borrel in een studentenhuis. Beeld © Marcel van den Bergh

Diederik Gommers beantwoordt op Instagram vragen van jongeren over corona en een campagne moet studenten bewuster maken van het virus. Alles om ervoor te zorgen dat ook zij zich aan de maatregelen houden. Want er zijn zorgen: in de afgelopen periode was een kwart van de positief geteste mensen tussen de 20 en 29 jaar oud.

"Jongeren horen vaak niet tot een hoogrisicogroep", legt professor communicatie en beïnvloeding Enny Das van de Radboud Universiteit uit. "Ze zien onder hun leeftijdsgenoten dat die er misschien wel ziek van worden, maar niet zo snel op de intensive care belanden of doodgaan. Dat maakt dat zij een ander beeld hebben van het virus."

Twintigers testen vaakst positief

Uit cijfers van het RIVM blijkt dat sinds 1 juni – de datum waarvanaf iedereen met klachten zich kan laten testen – bijna 200.000 mensen positief hebben getest op het coronavirus. Bijna een kwart was tussen de 20 en 29 jaar oud. "Twintigers zijn daarmee de leeftijdsgroep waarin het coronavirus het hardst rondgaat tijdens deze tweede golf", legt Jasper Bunskoek, datajournalist bij RTL Nieuws, uit.

Van 1 juni tot en met gisteren registreerde het RIVM al 47.523 positief geteste twintigers. Toch belandden volgens dezelfde RIVM-cijfers tot op heden slechts 61 van hen in het ziekenhuis. Geen enkele jongere overleed volgens de cijfers. Bunskoek: "Daarbij moet worden aangemerkt dat het RIVM van ruim 10.000 veelal recente gevallen nog niet weet of er een ziekenhuisopname is geweest. Maar van het merendeel is dit al wel bekend en daaruit zien we dat nog geen 0,2 procent van de besmette twintigers in het ziekenhuis beland."

"De ernst van het coronavirus voor twintigers verschilt daarmee enorm van die voor 70-plussers. Nog geen 15.000 van hen testten sinds juni positief", zegt Bunskoek. Maar een besmetting in deze groep leidt veel vaker tot een ziekenhuisopname. Van 984 70-plussers weten we al dat ze in het ziekenhuis zijn opgenomen, dat is bijna 10 procent van alle gevallen waarvan bekend is of ze wel of niet zijn opgenomen. Daarnaast overleden zeker 605 70-plussers met het coronavirus sinds 1 juni.

Positieve testen sinds 1 juni naar leeftijdsgroep

Tegen twintigers zeggen dat je heel ziek kunt worden van het virus is daarom waarschijnlijk niet de manier om hen van het belang van de maatregelen te overtuigen, denkt Das. "Hun waargenomen kans op ernstige gevolgen is daarvoor te laag. Met andere woorden: ze geloven het minder, omdat ze om zich heen zien dat het in hun omgeving tot nu toe wel meevalt."

Tegenstrijdig

Dat ziet ook Levi van Dam. De onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam sprak tijdens de eerste golf in samenwerking met het RIVM met jongeren over hoe zij de coronacrisis en de maatregelen ervoeren. "Het is heel tegenstrijdig, we moeten allemaal zo min mogelijk contact hebben met mensen buiten ons huishouden, maar uit ons onderzoek en dat van Duitse collega's bleek dat jongeren zich beter aan de regels houden als ze iemand hebben die hen vertelt dat het voor hem of haar wel belangrijk is. Iemand die zelf wel een kwetsbare gezondheid heeft bijvoorbeeld."

Die persoon kan een oom of tante zijn, of een sportcoach, dat werkt in deze leeftijdsfase vaak beter dan een ouder of leeftijdsgenoot, zegt Van Dam. "Leeftijdsgenoten lopen zelf vaak net zo weinig risico, en op die leeftijd luister je minder goed naar je ouders, zeker als jij en je ouders allemaal in een stressvolle situatie zitten, zoals nu het geval is."

Jongeren vinden #ikdoenietmeermee onverstandig

Eind september kwam een groep influencers op sociale media met #ikdoenietmeermee. Dat viel ook bij jongeren niet in goede aarde. Binnen een paar dagen werden veel posts weer verwijderd.

Aansprekend persoon

Maar er zijn ook andere manieren om het probleem invoelbaar te maken voor jongeren, zegt Das. "Dat kan bijvoorbeeld door te zeggen dat je je oma beschermt, maar ook door bijvoorbeeld een aansprekend persoon te gebruiken waar jongeren affiniteit mee hebben, of door locaties of situaties te noemen waar zij mee te maken hebben."

Dat laatste is wat gebeurt in de campagne die minister Van Engelshoven vanmiddag lanceert. Die campagne is een initiatief van de Landelijke Kamer van Verenigingen, een overkoepelend orgaan van 48 studentenverenigingen. "Wij willen studenten aanspreken op dingen die zij herkennen", zegt voorzitter Denise van de Sant. Zo gaan ze Nijmeegse studenten erop wijzen dat als ze zich nu aan de maatregelen houden, ze volgende zomer weer lopers kunnen aanmoedigen tijdens de Nijmeegse Vierdaagse.

Mijn stad

"Daarmee zeggen ze: dit gaat over mij, over mijn stad", zegt Das. "En wat dan ook nog eens kan helpen: dit zijn studenten die de norm stellen, niet een abstracte overheid, maar mensen zoals zij. Die zeggen: dit is het gedrag waar wij voor staan. Dat kan goed werken." Dat is ook waar de koepel van studentenverenigingen op hoopt. Van de Sant: "Op de posters staan ook bekenden uit het studentenleven in hun stad. Om te laten zien: deze persoon die jij kent houdt zich aan de regels en vindt dat belangrijk."

Iets anders wat volgens Das kan helpen, is de methode die Diederik Gommers toepast: luisteren en zonder oordeel, 'bijna vaderlijk', antwoorden geven. "Ik vond het indrukwekkend hoe hij dat deed met Famke Louise. Oordelen en straffen roept vaak weerstand op, dat werkt averechts. Gommers kan als geen ander iemand bij de hand nemen en de goede kant op leiden. Ik weet natuurlijk niet hoe hij het vanavond gaat aanpakken, maar als hij dat op dezelfde manier doet als toen bij Jinek, dan kan ik me voorstellen dat dat werkt."

Tweede golf

Waar Das wel voor wil waken, is het idee dat de communicatie zoals die tot nu toe is 'fout is' en heeft geleid tot de nieuwe coronagolf. "Dat is natuurlijk niet zo, ook als de communicatie perfect zou zijn geweest, zou er een tweede golf zijn gekomen."

Ook Van de Sant denkt niet dat het een kwestie is van slechte communicatie of dat mensen zich niet aan de regels willen houden. "Maar het is heel moeilijk. Zeker voor jongeren en studenten die vaak een uitgebreid sociaal leven hebben. Hoe houd je bijvoorbeeld genoeg afstand als je met zijn vijftienen in een studentenhuis woont? We willen niet veroordelen, maar wel handvatten geven om het beter te doen."

Dagelijkse update nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore