Maatregelen op komst

Maatregelen 28 september hadden weinig effect

12 oktober 2020 16:22 Aangepast: 12 oktober 2020 17:07
Premier Mark Rutte, de gebarentolk en minister Hugo de Jonge. Beeld © ANP

De maatregelen die twee weken geleden door premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid werden afgekondigd, hebben amper geleid tot minder reisbewegingen. Alleen in de horeca en winkels was een duidelijke afname zichtbaar.

In het ov bijvoorbeeld werd op 28 september 2.340.000 ingecheckt, 50 procent minder dan een jaar eerder. Op die avond kondigde premier Rutte nieuwe maatregelen aan. Precies een week later werd 2.190.000 keer ingecheckt, 51 procent minder dan een jaar eerder. Ter vergelijk: na de afkondiging van de intelligente lockdown daalde het ov-gebruik met ongeveer 85 procent. Minder reisbewegingen betekent ook dat er minder contactmomenten tussen mensen zijn, en dat helpt bij het indammen van het aantal besmettingen.

Dwingende maatregelen

Marino van Zelst is promovendus organisatiekunde aan de universiteit van Tilburg en bestudeerde meerdere beschikbare cijfers. Hij is ook lid van het zogenoemde RED-team, een onafhankelijke groep met experts. Van Zelst is niet overtuigd van het effect van de maatregelen die op 28 september zijn ingesteld. Hij stelt voor om dwingende maatregelen te nemen, in plaats van de adviezen die nu vaak worden gecommuniceerd. "Als je dwingende maatregelen neemt, dan zie je het terug: dan houdt het op."

Het thuiswerken bijvoorbeeld. Dat doen we nog maar mondjesmaat minder dan twee weken geleden. "Je ziet wel een daling, maar niet zoals bij de lockdown. Ik vermoed dat ze de hoop hebben gehad dat mensen het wel zouden oppakken."

Bij cafés daalde bezoek wel

Andere cijfers laten helemaal geen daling zien. Het bezoek aan supermarkten en apotheken bijvoorbeeld, bleef gelijk. En ook pintransacties bleven in veel winkels op een vergelijkbaar niveau. "Bij cafés en restaurants daalde het, en ook bij fashion." Logisch, zegt Van Zelst, want de maatregelen die bij de horeca werden genomen, waren dwingend. "Als je het beperkt, is er minder beweging."

Maatregelen 28 september

Tijdens de persconferentie twee weken werd onder meer aangekondigd dat thuiswerken de norm blijft, tenzij dat echt niet kan. Ook werd het bezoek in huis beperkt tot 3 gasten, en werd aangekondigd dat de horeca om 22.00 uur moest gaan sluiten. Sportkantines gingen helemaal dicht. 

Als het gaat om sportwedstrijden werd aangekondigd dat amateur-en professionele wedstrijden zonder publiek zouden worden afgewerkt. Het advies was ook om het aantal reisbewegingen zoveel mogelijk te beperken.

Cijfers Google

Ook in de cijfers van Google is te zien dat de maatregelen geen drastische veranderingen hebben gebracht. Er is een kleine daling te zien als het gaat om het aantal telefoons dat aanstraalt bij het ov, maar dat is nog lang niet op het niveau van tijdens de lockdown van het voorjaar en ook als het gaat om thuiswerken is het verschil zichtbaar, maar niet groot. Net als Van Zelst ziet ook Google wél een terugloop in bezoek aan winkels en horeca.

De cijfers van Google op een rij:

De conclusie van Van Zelst: "Effecten van de maatregelen zijn verwaarloosbaar in vergelijking met de lockdown. We zien overal minder mobiliteit, maar zeer beperkt. Het meeste effect zien we bij maatregelen met een dwingend karakter: horeca en recreatie. Thuiswerken lijkt nog niet echt de nieuwe norm."

Ook epidemioloog Arnold Bosman - ook lid van het RED-team - en Diederik Gommers, voorzitter van de Vereniging voor Intensive Care, stellen dat ingrijpen nu nodig is. Bosman: "Op dit moment heeft het weinig zin om te praten over importbeperkingen van het virus, zoals een beetje minder reizen. Wat je nu nodig hebt, is een keiharde klap geven. En de hardste klap die je kan geven is een lockdown." Gommers pleitte afgelopen weekend al voor een algehele lockdown.

'Alles moet weer dicht'

Volgens Bosman is er geen andere keus op dit moment. "Het dak lekt overal. Alles moet weer dicht, punt." Hij verwacht niet dat er daadwerkelijk een lockdown komt. "Ik vrees van niet. Maar hoe zwakker we blijven handelen, hoe langer dit gaat duren."  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Oproep Rutte genegeerd: we werken amper extra thuis

Ernst Kuipers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding is ook voor strengere maatregelen. Hij ziet dat de reguliere zorg al flinke klappen krijgt door de oplopende besmettingen. In Rotterdam en Amsterdam wordt de reguliere zorg deze week al tot 50 procent stopgezet, zei hij vanmiddag. Een goede maatregel volgens Kuipers: het ov alleen weer gebruiken voor noodzakelijke reizen. 

Wat wél flink is teruggelopen sinds de invoering van de maatregelen, is de filedruk. De ANWB ziet daar bijna een halvering als we vergelijken met twee weken geleden. Aan de andere kant ziet Parkmobile geen grote teruggang als het gaat om parkerende automobilisten. Kortere ritjes wellicht? In plaats van lange files? Feit blijft: de besmettingen liepen niet terug sinds 28 september en dus kunnen we morgen nieuwe maatregelen verwachten.

Parkmobile ziet geen grote daling na de maatregelen van 28 september. Parkmobile ziet geen grote daling na de maatregelen van 28 september.

Nieuwe persconferentie

Morgenavond is er een persconferentie waarin de (waarschijnlijke) nieuwe maatregelen bekend worden gemaakt. Deze zal live te volgen zijn via deze site en op RTL 4.

Het kabinet komt dan sowieso met een 'roadmap' voor de lange termijn. "Dat moet vrij voorspelbaar zijn en zeggen: bij dat type niveau van besmettingen kun je dit type maatregelen verwachten, zowel regionaal als landelijk. Daar zijn we al een heel eind mee", zei Rutte vrijdag.

Ziekenhuizen roepen mensen met én zonder diploma op om bij te springen:

Het aantal coronagevallen neemt stevig toe en dat merken ze ook in de ziekenhuizen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore