Meer uitgaven, minder inkomsten

Effect van corona: overheid kwam in eerste halfjaar 15 miljard tekort

23 september 2020 08:32 Aangepast: 23 september 2020 09:39
Minister Wopke Hoekstra van financiën. Beeld © ANP, Koen van Weel

De Nederlandse overheid besteedde in de eerste zes maanden van het jaar bijna 15 miljard euro meer dan het binnen kreeg. Dat kwam door de peperdure maatregelen om de economie door de crisis te loodsen.

Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De klap viel volledig in het tweede kwartaal, toen zat de overheid 24 miljard euro in het rood. In de eerste drie maanden van het jaar hield de overheid juist nog ruim 9 miljard euro over.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hardste klap ooit gemeten: economie krimpt met 8,5 procent

Corona

De schuldige is uiteraard het coronavirus. Er werd in de eerste helft van het jaar 21 miljard euro meer uitgegeven dan in dezelfde periode van vorig jaar.

Van dat bedrag kwam bijna 18 miljard euro voor rekening van een toename van subsidies. Binnen dat bedrag wordt het grootste deel ingenomen door de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW), die bijna 10 miljard euro kostte.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hoekstra: economie mogelijk ook na 2021 nog ontwricht

Tozo en doorbetalen zorgverleners

De inkomenssubsidie aan zelfstandigen uit hoofde van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) kostte nog eens 1,7 miljard euro.

De doorbetaling aan zorgverleners en de meerkosten van corona in de zorg leidden tot ruim 4 miljard meer subsidielasten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Consumenten besteden minder, maar de krimp is kleiner dan eerder dit jaar

Inkomsten daalden

De overheid gaf verder het eerste halfjaar ruim 2 miljard euro meer uit aan uitkeringen en betaalde bijna 2 miljard euro meer voor de beloning van haar werknemers.

Niet alleen stegen de uitgaven, de inkomsten daalden ook, met 5 miljard euro. Dat kwam onder meer doordat bedrijven minder vennootschapsbelasting afdroegen. Ook daalden de btw-inkomsten.

Schuld stijgt

De overheidsschuld steeg trouwens nog veel harder dan het tekort. Dat heeft een aantal redenen. In de eerste plaats moest de staat extra geld lenen omdat het vooral ondernemers voor miljarden aan belastinguitstel heeft gegeven. Dat wordt niet meegeteld in het tekort, omdat het om uitstel gaat en niet om afstel, maar het moet toch (tijdelijk) bijgeleend worden.

Verder heeft de staat een behoorlijke oorlogskas opgebouwd voor de tweede helft van het jaar. Liefst 32 miljard euro geleend geld is nog niet uitgegeven. Al met al steeg daardoor de schuld met 47 miljard euro tot 442 miljard euro. Uitgedrukt in het bruto binnenlands product (bbp), zeg maar de omvang van de Nederlandse economie, steeg van 48,7 procent tot 55,2 procent.

De overheidsschuld stijgt dit jaar en volgend jaar verder, verwacht het Centraal Planbureau (CPB). Eind 2020 zal de overheidsschuld bijna 60 procent van het bbp zijn en eind volgend jaar 62 procent. Indien er een tweede golf van coronabesmettingen komt, kan dat percentage eind 2021 zelfs zijn opgelopen tot 72,1 procent.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore