'Er ging veel mis'

Lijsttrekkersrel CDA sleept voort: 'Behandel Omtzigt en De Jonge gelijk'

14 september 2020 16:23 Aangepast: 14 september 2020 19:38
Hugo De Jonge en Pieter Omtzigt bij de uitslag van lijsttrekkersstrijd.

De rel rond de CDA-lijsttrekkersverkiezing sleept voort. Uit brieven in handen van RTL Nieuws blijkt dat kritische CDA-afdelingen vinden dat de partijvoorzitter de lijsttrekkersstrijd niet goed heeft aangepakt en dat De Jonge en Omtzigt gelijkwaardig moeten worden behandeld. Ook klinkt er flinke kritiek op het landelijk bestuur.

Afgelopen zomer won vicepremier Hugo de Jonge de lijsttrekkersverkiezing nipt van Kamerlid Pieter Omtzigt. De Jonge kreeg 50,7 procent van de stemmen, Omtzigt 49,3 procent. Bij de verkiezing ging van alles mis: favoriet Wopke Hoekstra wilde niet meedoen, kandidaat De Jonge kreeg maar liefst drie tegenkandidaten en het digitaal stemmen bleek niet veilig.

De Jonge bombardeerde Omtzigt na zijn winst tot zijn 'running mate', maar Omtzigt twijfelde aan de uitslag en dwong een extern onderzoek af. De uitslag bleef hetzelfde, maar het rumoer achter de schermen gaat nog altijd door.

'Behandel Omtzigt en De Jonge gelijkwaardig'

Zo schrijft de CDA-afdeling Noord-Brabant in een brief dat Hugo de Jonge en Pieter Omtzigt gelijkwaardig moeten worden behandeld. Ze verdienen evenveel invloed op de inhoud van het verkiezingsprogramma en de samenstelling van de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer.

Brabant geldt in het CDA als een grote, invloedrijke afdeling. De Brabantse CDA'ers steunen De Jonge, maar wijzen erop dat Omtzigt 'een enorm aantal positieve reactie van niet-leden' kreeg. Dat betekent volgens het Brabantse CDA-bestuur dat beide mannen zich goed moeten kunnen herkennen in het verkiezingsprogramma. Ook moeten beiden een 'passend mandaat' krijgen met betrekking tot de invulling van de kandidatenlijst.

Ook de partijvoorzitter, Rutger Ploum, krijgt flinke kritiek. Ook de partijvoorzitter, Rutger Ploum, krijgt flinke kritiek.

'Niet automatisch alles op de nummer 1'

Verder moet het landelijk bestuur ervoor zorgen dat De Jonge en Omtzigt allebei voldoende ondersteuning krijgen in de campagne en moet het bestuur 'niet automatisch alles op de nummer 1' zetten. "Er moet iedere keer gekeken worden wie wanneer de meeste impact kan genereren voor de partij", vinden de Brabantse CDA'ers. 

Tenslotte wijzen de kritische CDA'ers er fijntjes op dat ze ervan uitgaan dat het landelijke CDA 'veel van dergelijke signalen ontvangt'. Volgens ingewijden geeft het Brabantse partijbestuur met deze brief een niet mis te verstaan signaal af aan het landelijk kader: behandel Omtzigt met respect.

'Onder de maat'

Brabant is overigens niet de enige afdeling met kritiek. Ook de afdeling Zuid-Holland maakt zich zorgen, schrijft afdelingsvoorzitter Relus Breeuwsma in een vertrouwelijke brief aan het bestuur. Hij wil op korte termijn een gesprek met het bestuur omdat de samenwerking tussen bestuur en leden 'onder de maat is'.

Opmerkelijk in zijn brief is dat daaruit blijkt dat de verenigingsraad van het CDA in januari besloot geen lijsttrekkersverkiezing te willen en dat partijvoorzitter Ploum toen beloofde er 'met de drie (toen nog De Jonge, Hoekstra en Keijzer, red.) uit te komen'.

Pieter Omtzigt Pieter Omtzigt

Onvoldoende zichtbaar

"Op een zondagavond aan het begin van de zomer was er ineens een plan dat terstond geaccordeerd moest worden", schrijft Breeuwsma. "Er kwam wél een verkiezing, anders dan eerder in meerderheid besloten."

Volgens de voorzitter van de afdeling Zuid-Holland functioneert het landelijk bestuur onder leiding van partijvoorzitter Ploum niet goed. "Mijn waarneming en die van veel leden is: het landelijk bestuur is onvoldoende zichtbaar en het lijkt aan regie te ontbreken."

Hooggeplaatste CDA'ers wijzen erop dat De Jonge het lastig lijkt te vinden 'over zijn schaduw heen te stappen'. Hij zou het Mona Keijzer en Pieter Omtzigt kwalijk nemen dat ze het tegen hem opnamen in de lijsttrekkersstrijd. "En dat terwijl ze er samen voorstaan."

Slecht in de peilingen

In het CDA groeit de onrust nu de partij op 13 zetels in de peilingen staat. "Daar worden mensen onrustig van. Voormalig ministers en ook oud-Eerste en oud-Tweede Kamerleden kijken bevreesd naar de verkiezingen volgend jaar, zegt een invloedrijk CDA-lid.

Woordvoerder Nelleke Weltevrede van het CDA erkent in een reactie dat er het 'het nodige is gebeurd'. "Maar op dit moment wordt in goed overleg constructief samengewerkt aan alle voorbereidingen voor de verkiezingen van maart volgend jaar."

Heeft u tips? Mail naar stephan.koole@rtl.nl of fons.lambie@rtl.nl

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Twijfels blijven bij uitslag lijsttrekkersverkiezing CDA

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore