Roken, drinken en overgewicht

Eén kop koffie schadelijk voor zwangere vrouwen? Deze experts zeggen van niet

05 september 2020 08:29 Aangepast: 07 september 2020 10:46
Archieffoto. Beeld © ANP

Velen kunnen een bakkie pleur of een bakkie troost niet uit hun leven wegdenken. Maar, hoe zit dat als je zwanger bent? Eén kop koffie levert al schade op, zegt een nieuwe studie in een gerenommeerd Brits tijdschrift. Maar het Voedingscentrum adviseert minder dan twee kopjes koffie (gelijk aan 200 milligram cafeïne) per dag te drinken. "Het gaat om je hele levensstijl", zegt een gynaecoloog.

Gynaecoloog Koen Deurloo van het Diakonessenhuis wijst erop dat meer factoren een negatief effect kunnen hebben op de zwangerschap. "Uit eerder onderzoek blijkt dat ook variabelen als overgewicht, roken en de sociale klasse waarin vrouwen leven van invloed zijn op de zwangerschap. Ook deze risicofactoren kunnen de kans verhogen op miskramen en vroeggeboorte."

'Ik kijk naar het totaalplaatje'

Als zwangere vrouwen op afspraak komen bij de gynaecoloog, bespreekt hij met de vrouwen de manier waarop zij leven. "Zo kunnen sportieve vrouwen die niet roken en weinig alcohol drinken, best koffie drinken. Dat ligt heel erg aan de levensstijl van iedere vrouw." 

Gynaecoloog Koen Deurloo van het Diakonessenziekenhuis. Gynaecoloog Koen Deurloo van het Diakonessenziekenhuis.

Wel blijft zijn advies aan zwangere vrouwen om cafeïnehoudende producten sterk te beperken. "Je moet niet opeens vijf koppen per dag drinken. Cafeïne zorgt namelijk voor stresshormonen en vaatvernauwing, waardoor minder bloed bij de baby komt. Uiteindelijk kan dit zorgen voor een verminderde ontwikkeling van de foetus."

Wat doet cafeïne met je lichaam?

Cafeïne heeft bij hoeveelheden vergelijkbaar met één à twee kopjes koffie een aantal positieve effecten: 

  • Een stimulerend effect op je concentratie en prestatie: een gevoel van meer energie en minder vermoeidheid
  • Kleine verbetering van je geheugen, alertheid en motivatie
  • Sporters kunnen zich langer inspannen

Maar, wie regelmatig cafeïne binnenkrijgt kan ook negatieve effecten ervaren:

  • Rusteloosheid, angstgevoelens, hartkloppingen, prikkelbaarheid
  • Hoofdpijn, duizeligheid, suizende oren, beven
  • Moeilijk in slaap kunnen vallen

De ene persoon is gevoeliger voor cafeïne dan de ander. Dus het verschilt sterk per persoon wat 'te veel' cafeïne is. Gemiddeld krijgt een volwassen Nederlandse man ongeveer 600 milligram cafeïne binnen per dag en een Nederlandse vrouw zo'n 500 milligram.

Bron: Voedingscentrum 

De recent verschenen studie in het British Medical Journal stelt dat minder dan één kop koffie de kans al verhoogt op onder andere een miskraam, laag geboortegewicht of een doodgeboren kind.

'Niet in paniek raken'

Gynaecoloog Sam Schoenmakers van het Erasmus MC nuanceert deze conclusie. Hij vindt, net als Deurloo, dat het gevaar van cafeïne samenhangt met andere factoren. "Rookinname, overgewicht, je dieet, lichaamsbeweging en het stressgehalte van de moeder spelen een rol. Je moet kijken naar veel factoren, voordat je kan zeggen: dit leidt tot een miskraam of laag geboortegewicht."

Over het gevaar van cafeïne brengt Schoenmakers de gemoederen tot bedaren. "Het drinken van liters koffie drinken is slecht, maar iemand die bij wijze van drie kopjes koffie per dag drinkt, hoeft niet meteen in paniek te raken."

NVOG: 'Zwangere vrouwen moeten niet bang worden'

De Nederlandse Vereniging voor Obsetrie en Gynaecologie (NVOG) laat in een reactie weten geen reden te zien om cafeïne in de zwangerschap volledig af te raden. "Er zijn aanwijzingen dat inname van grote hoeveelheden cafeïne (drie koppen koffie of zes koppen zwarte thee per dag) een negatieve invloed heeft op de groei van de foetus. Alleen er is onvoldoende bewijs om beperkte cafeïne consumptie (twee koppen koffie of vier koppen zwarte thee per dag) af te raden.

Het NVOG haalt een Cochrane review uit 2015 aan. Het Cochrane-netwerk evalueert medisch-wetenschappelijk onderzoek op basis van wetenschappelijk bewijs. "De review is gebaseerd op een willekeurige studie met 1207 vrouwen. Hierin werd geen verschil gevonden in geboortegewicht en vroeggeboorte bij vrouwen die tot drie koppen koffie per dag dronken tijdens de zwangerschap." 

De NVOG benadrukt dat een gezond en gevarieerd dieet voor alle zwangere vrouwen belangrijk is, maar een beperkte hoeveelheid cafeïne hier nog steeds prima deel van uit kan maken. "Het laatste wat we willen is dat zwangere vrouwen bang worden bij alles wat ze eten en drinken."

Bron: NVOG

Naomi had zwangerschapsvergiftiging: 'Ik zag sterretjes'

Een rekenmodel kan helpen om zwangerschapscomplicaties te voorkomen. Onderzoekers van het UMC Maastricht hebben een methode ontwikkeld waarmee ze zwangere vrouwen preventief advies kunnen geven.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bijna geen kraamvisite door corona: 'Het geeft meer verdriet dan plezier'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore