'In split second beslissen'

Influencer Sammy omgekomen door politiekogel: wanneer mogen agenten schieten?

22 augustus 2020 12:07 Aangepast: 22 augustus 2020 13:59
Beeld © ANP

De dood van de 23-jarige Sammy is nooit de bedoeling geweest. In een noodsituatie moet in een fractie van een seconde worden besloten, zegt politievakbond NPB over de dood van de Duitse fitnessinfluencer. Hij kwam vorige week om het leven door een politiekogel.

De taak van de politie is het handhaven van recht en orde, zegt politiewetenschapper Jaap Timmer van de VU Amsterdam. "Daarom mag een politieambtenaar geweld gebruiken bij een aanhouding, als dat nodig is. Het kan dan gaan om een klap met de vlakke hand tot gebruik van het pistool."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Doodgeschoten man Amsterdam is bekende Duitse influencer Sammy (23)

Het gebruik van vuurwapens door de politie is wettelijk vastgelegd. Het mag als een persoon ervan verdacht wordt vuurwapengevaarlijk te zijn, of als iemand verdacht wordt van een ernstig geweldsmisdrijf en er geen andere manier is om hem aan te houden.

Als derde heeft iedere politieambtenaar recht op noodweer, net als een burger. "Dat gaat om jezelf of anderen te beschermen tegen een aanval", zegt Timmer. 

Zaak Samuel Seewald

De 23-jarige fitnessinfluencer Samuel Seewald werd op 13 augustus neergeschoten door de politie, toen hij in een Amsterdamse tuin met een mes in zijn handen stond. Hij dreigde zichzelf iets aan te doen, was slecht aanspreekbaar en in verwarde toestand.

Vervolgens liep de Duitser op de agenten af. Die probeerden hem te arresteren, maar hij stak één van de agenten in zijn steekvest. Daarop schoot de politie drie keer, laten heftige beelden van AT5 zien. Ter plekke hebben agenten de man nog gereanimeerd, maar hij overleed aan zijn verwondingen.

Samuel was volgens zijn vader in Amsterdam om zijn verjaardag te vieren. Samen met vrienden, die hem halverwege de week als vermist opgaven. Samuels vader schrijft op Facebook dat 'de Amsterdamse politie zijn zoon heeft vermoord'. De Rijksrecherche doet onderzoek naar het dodelijke schietincident. 

Het vuurwapen kan op drie manieren door de politie worden gebruikt, zegt Koen Simmers, hoofdbestuurder van de Nederlandse Politiebond (NPB). De eerste is het waarschuwingsschot. "Dat doe je alleen als het kan. Een kogel kan namelijk ook een kilometer verder weer neerkomen."

De tweede is het aanhoudingsvuur. "Als een persoon die verdacht wordt van zware zaken ervandoor gaat, dan mag je op de benen schieten."

Noodweer

Als laatste is er noodweervuur. "Stel je voor dat er iemand op je afkomt met de intentie om je te vermoorden, en het schieten op de benen heeft geen effect of je hebt daar geen tijd meer voor, dan word je als agent getraind om iemand in de borst te schieten."

"Het is overigens niet zo dat als je iemand neerschiet, diegene gelijk neervalt, zoals je op tv ziet", zegt Simmers. "Zo werkt het niet. Het kan goed zijn dat iemand gewoon doorrent, doordat-ie vol adrenaline zit of drugs heeft gebruikt."

Een agent bij de plek waar Seewald werd neergeschoten. Een agent bij de plek waar Seewald werd neergeschoten.

Hierover krijg je uitgebreid training op de Politieacademie, legt Simmers uit. "Je krijgt theorieles en leert wetskennis: waar mag je wel schieten, wanneer niet, wanneer los je een waarschuwingsschot. Dat leer je uit je hoofd."

Daarnaast worden agenten jaarlijks getest. Twee keer per jaar moet je een schiettoets doen, vertelt hij. "Als je die niet haalt, moet je je wapen inleveren."

Snel beslissen

In de praktijk moet je 'in een split second' beslissen of je het wapen gebruikt of niet. "In een seconde gaat de hele wetgeving dan door je hoofd", spreekt hij uit ervaring. "Je denkt: Mag dit juridisch? Wat zijn de consequenties? Is het gevaarlijk voor omgeving? Ben ik de sjaak als ik schiet? Als je onder zware stress en spanning staat, beslis je dat vrij snel.”

Het is nooit de bedoeling om iemand te doden, benadrukt Simmers. "Maar dat risico is er natuurlijk wel als er geschoten wordt." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Politie schoot man met mes dood: 'Stroomstootwapen had verschil gemaakt'

Doden door politiekogels

In de afgelopen 40 jaar zijn er gemiddeld 17 gewonden en gemiddeld 3 doden per jaar gevallen door Nederlandse politiekogels, met veel fluctuaties door de tijd. "Dit jaar zijn er inmiddels bij mijn weten 4 doden door politiekogels gevallen", vertelt onderzoeker Timmer. 

"Voor zover mijn onderzoek strekt, vallen in Nederland naar verhouding de meeste doden door politiekogels vergeleken met de belangrijkste andere West-Europese landen." 

Zo werkt de taser van de Nederlandse politie

Er wordt in ons land in drie politieregio's geëxperimenteerd met het gebruik van een stroomstootwapen. Hier kan je zien hoe zo'n taser nou eigenlijk werkt. Al het beeld in deze video is geënsceneerd.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore