Bezorgdheid

Wit-Russische Nederlanders vrezen voor familie en vrienden: 'Loekasjenko is een crimineel'

15 augustus 2020 19:56 Aangepast: 15 augustus 2020 21:45
Wit-Russen betogen tegen Loekasjenko in Den haag

De protesten tegen het regime van Alexander Loekasjenko in Wit-Rusland worden steeds groter. De laatste dictator van Europa krijgt de situatie maar moeilijk onder controle en protesten worden hard neer geslagen. Wit-Russen die in Nederland wonen, voeren ook hier actie. Familie en vrienden vertellen horrorverhalen over wat er zich in het land afspeelt.

Op de dag van de verkiezingen stonden er lange rijen bij de Wit-Russische ambassade in Den Haag. Ook hier was het vermoeden dat er gefraudeerd zou worden.

Marina Ulyashyna woont al 20 jaar in Nederland en ging stemmen: "Ik besloot vroeg te gaan stemmen maar toen ik bij de ambassade kwam stond er al een erg lange rij. Het stemmen ging ontzettend langzaam, per uur konden er maar tien mensen naar binnen gaan. Het was vrij duidelijk voor ons dat ze mensen wouden ontmoedigen om te gaan stemmen."

Vier uur gewacht

"Veel mensen waren voor oppositieleider Svetlana Tikhanovskaya", vervolgt Marina. "Ik heb twee uur staan wachten maar kon uiteindelijk wel stemmen. Een vriendin van mij heeft vier uur gewacht maar werd aan het eind van de dag naar huis gestuurd. ‘Had je maar eerder moeten komen', werd haar verteld.”

"We wilden de stemming controleren om ervoor te zorgen dat de uitslag eerlijk was. Dit was niet gelukt in Wit-Rusland, maar gelukkig wel in Nederland. De uitslag in Nederland was ongeveer 92 procent voor Tichanovskaya, 1,2 procent voor Loekasjenko. Alleen de medewerkers van de ambassade hebben op hem gestemd." 

Wit armbandje

Tasha (31) is laatstejaars student aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Zij was in Minsk op de dag van de verkiezingen. "We wisten al dat veel mensen op Tikhanovskaya hadden gestemd. Bij het stembureau had bijna iedereen een wit armbandje om, als steunbetuiging voor de oppositie. Je zag bejaarden ermee lopen, hele gezinnen. Het was overduidelijk dat we de meerderheid waren."

Protesten en geweld

Niemand had verwacht dat de verkiezing eerlijk zou verlopen, ook in Nederland niet. De protesten die volgden na de overwinning van Loekasjenko waren ook voor de Wit-Russen hier geen verassing. Maar dat maakte het politiegeweld dat volgde niet minder schokkend.

Tasha was er die avond bij: "Internet deed het niet dus we wisten niet wat er allemaal gebeurde. Ik zag de oproerpolitie al staan, ik ben nog nooit zo bang geweest. Bij elk stembureau stonden honderden mensen die de lokale uitslagen wilden weten, de meeste bureau's wilden deze niet vrijgeven. Ik ben niet naar de grote demonstratie gegaan die avond, ik had er een slecht gevoel over." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Loekasjenko: 'Demonstranten zijn schapen aangestuurd vanuit het buitenland'

Marina kent mensen die op de bewuste avond wel naar de grote demonstratie gingen: "De broer van een vriendin van mij ging die avond demonstreren. Hij was niet bang om dood te gaan, zo ver zijn de mensen bereid te gaan. Hij is die avond door de politie meegenomen. Hij is nu weer vrij maar hij is helemaal bont en blauw geslagen, echt heel heftig. Een vriendin vertelde ook hoe ze de deur van haar trappenhuis moest barricaderen omdat de oproerpolitie het gebouw probeerde binnen te komen. Mijn moeder durft na dit alles niet meer naar buiten te gaan."

Tasha besloot in de daarop volgende dagen toch wel te gaan demonstreren: "We dachten dat het voor vrouwen veiliger zou zijn om te demonstreren, die worden niet geslagen door de oproerpolitie. Maar dat bleek later niet waar te zijn. Toch besloten we uiteindelijk de straat op te gaan. Een mars van vrouwen, overdag, volledig vreedzaam. De meer ervaren demonstranten onder ons hadden hun paspoort en een paar flessen water bij zich, je kan nou eenmaal lang opgesloten zitten.”

Acties in Nederland

De lidstaten van de Europese Unie hebben nu besloten om over te gaan op sancties en de omstreden verkiezingsuitslag niet te erkennen. Wit-Russen in Nederland reageren positief op deze stap maar vinden dat er meer nodig is. Marina: "Je kunt Wit-Russen niet aan deze criminelen overlaten. Er moeten internationale waarnemers naar Wit-Rusland komen, of tenminste iets van internationale organisaties om de mensen daar te helpen. Alles moet gedocumenteerd worden, zodat het bewijs van mensenrechtenschendingen niet verloren gaat."

Tasha: "Wat ik het belangrijkste vind is dat de gewonde demonstranten geholpen worden. Veel van hen zitten ondergedoken en durven niet naar het ziekenhuis te gaan omdat ze bang zijn weer te worden opgepakt. Wat later nodig is, zijn eerlijke verkiezingen, het liefst met internationale waarnemers."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wit-Russen schreeuwen om verandering, waarom grijpt het Westen niet in?

Ondertussen worden er ook acties gehouden in Nederland. Gisteravond kwamen Wit-Russische Nederlanders samen op het Museumplein in Amsterdam om te protesteren tegen het bewind van Loekasjenko. Ook morgen is er een actie gepland, dan zal er een protestmars plaatsvinden naar de Wit-Russische ambassade in Den Haag. Demonstranten hopen daar te kunnen praten met de Wit-Russische ambassadeur.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore