Allergische reactie

Hoe gevaarlijk zijn wespen? 'Eén steek kan fataal zijn'

04 augustus 2020 17:57 Aangepast: 04 augustus 2020 18:46
Beeld ter illustratie Beeld © Koen Suyk

Regisseur Hans Scheepmaker overleed dit weekend op 69-jarige leeftijd aan de gevolgen van een wespenaanval. Hoe gevaarlijk is een wespensteek eigenlijk en kun je doodgaan van slechts één steek? We vroegen het aan een allergoloog.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: je kunt doodgaan aan één wespensteek, maar die kans is wel erg klein. Waarschijnlijk ben je dan of heel erg allergisch of heb je andere onderliggende ziektes, legt allergoloog Hanneke Oude Elberink uit. Ze is gespecialiseerd in wespenallergieën en heeft een speciale bijen- en wespenpoli in het UMCG in Groningen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wespenaanval wordt Baantjer-regisseur Hans Scheepmaker fataal

Door hoeveel wespen regisseur Scheepmaker precies is gestoken, is onbekend. "Dat er in het artikel 'aanval' staat, doet vermoeden dat het niet om één wespensteek gaat en als iemand allergisch is, maakt het nogal verschil of hij door één of door 50 wespen wordt gestoken", zegt Oude Elberink.

Elk jaar overlijden in Nederland tussen de vijf en tien mensen aan de gevolgen van een wespensteek. Die mensen hoeven volgens Oude Elberink niet per se allemaal allergisch te zijn. "Het gif van een wesp is namelijk heel toxisch en gevaarlijk omdat het direct door je huid het lichaam in wordt gespoten."

Toxische eiwitten

"In het gifzakje van een wesp zitten heel veel toxische eiwitten. Die werken op allerlei plekken in het lichaam, bijvoorbeeld in je nieren en je lever, maar het gif kan ook neurologische klachten geven." zulke toxische reacties ontstaan volgens Oude Elberink niet door één maar minstens honderd steken. Vervolgens duurt het vaak een aantal dagen voor iemand overlijdt. Soms kan met behulp van dialyse iemands leven worden gered.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zo herken je een insectenbeet

Ongeveer 1 op de 100 mensen wereldwijd is allergisch voor wespen. Als je nog nooit gestoken bent, weet je natuurlijk ook niet of je allergisch bent, maar als je één keer bent gestoken door een wesp, kun je je laten testen.

Ben ik allergisch?

"Je kunt eerder allergische klachten hebben gehad na een steek en daaronder valt niet een forse zwelling rond de plek van de steek zelf", zegt Oude Elberink. Een opgezette hand als je daar bent gestoken telt dus niet. "Je bent waarschijnlijk wel allergisch als je bijvoorbeeld galbulten krijgt over je hele lichaam, moet braken, of in shock raakt."

Het maakt voor een test niet uit hoe lang het geleden is dat je een allergische reactie hebt gehad. "Ook als de steek 20 jaar terug was, kunnen we je nog testen op een allergie." Als je eerder bent gestoken en nooit allergische klachten hebt gehad, is testen niet nodig.

Blijkt dat je een allergie hebt? Dan zijn er twee opties: een behandeling, waarbij het wespengif met een trucje wordt ingespoten om je immuunsysteem te helpen, of een epipen. Die moet je dan bij je dragen voor het geval je gestoken wordt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Duitse man wil wespennest verwijderen, maar zet eigen huis in brand

Is er al sprake van een wespenplaag?

Het lijkt misschien of er al ontzettend veel wespen zijn, maar van een plaag is nu nog geen sprake. "Wespen zijn elk jaar meer aanwezig in augustus dan de maanden ervoor", zegt de Wageningse hoogleraar entomologie Marcel Dicke. Volgens hem zijn er ook niet meer wespen dit jaar dan andere jaren. 

Waarom er dan in augustus altijd meer wespen zijn? Dat heeft te maken met de levensloop van wespen. "Wespen zijn sociale insecten die in een nest leven waarin steriele werksters zorgen voor de larve. Wespen zijn dieren die andere insecten vangen en aan hun kroost voeren. Als beloning produceren de larven een suikerhoudende uitscheiding die energie levert aan de volwassen wespen (werksters)."

Rond eind juli, begin augustus zijn de larven volgroeid. "Dan hoeven de werksters de larven niet meer te voeren en gaan ze elders op zoek naar suikerbronnen als energiebron. Daarom zien we nu meer wespen dan een maand geleden, want met het mooie weer zijn er bij mensen veel suikerhoudende lekkernijen te halen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore