Eigen afweging

Steeds meer landen kiezen voor verplichte mondkapjes: waarom Nederland niet?

15 juli 2020 16:57 Aangepast: 15 juli 2020 20:44
De Engelse premier Boris Johnson kondigde na lang twijfelen een uitbreiding van de mondkapjesplicht aan. Beeld © Eyevine

Ook de landen die lange tijd twijfelden, kiezen nu voor mondkapjesplicht in openbare plekken. In Nederland zijn ze nog steeds alleen verplicht in het ov. Waar komt dit verschil vandaan?

Als je in deze tijd buiten Nederland reist, kun je er niet omheen: mondkapjes. In de landen om ons heen zijn ze op veel meer plekken verplicht dan in Nederland. In Duitsland en België mag je geen winkel in zonder mondkapje en binnenkort komen daar Engeland en Frankrijk bij. In sommige delen van Spanje en Italië mag je niet eens de straat op zonder mondmasker.

Zo ziet de (geplande) mondkapjesplicht in OV, winkels en de straat er in omringende landen uit Zo ziet de (geplande) mondkapjesplicht in OV, winkels en de straat er in omringende landen uit

De lijn van het RIVM is al een tijd hetzelfde: met maatregelen zoals afstand houden, handen wassen en thuisblijven bij klachten zijn mondkapjes niet nodig. Ook is er volgens het instituut maar beperkt wetenschappelijk bewijs dat mondkapjes effectief zijn tegen het coronavirus.

Alleen over mondkapjes in het ov werd het Outbreak Management Team het niet eens. Het kabinet heeft vervolgens besloten dat ze daar verplicht zijn.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Eén op de vijf reizigers draagt het mondkapje in de trein niet of niet goed

Dat de landen om ons heen steeds meer de keuze maken om mondkapjes wél verplicht te stellen in openbare ruimtes als winkels, musea en bioscopen, verandert daar niets aan. "We volgens voortdurend wat er in de landen om ons heen gebeurt", zegt een woordvoerder van het RIVM. "We zijn constant op de hoogte en als het nodig is om dingen aan te passen dan zullen we dat doen."

In elk land is er ongeveer dezelfde wetenschappelijke kennis over het coronavirus. Hoe kan het dan dat ze toch allemaal tot andere maatregelen komen? Volgens de woordvoerder van het RIVM heeft dat vooral te maken met de afwegingen die elk land maakt. "Er is geen wereldpolitie die zorgt dat alles in elk land hetzelfde is. Het kan zijn dat in andere landen andere keuzes worden gemaakt."

Oeps! Franse onderminister in paniek om vergeten mondkapje

De Franse onderminister van Economische Zaken Agnès Pannier-Runacher stapt uit haar auto voor de viering van Quatorze Juillet, maar beseft opeens dat ze haar mondkapje is vergeten.

Geen hard bewijs

Volgens Guus Schrijvers, emeritus hoogleraar public health en gezondheidseconoom aan het UMC Utrecht, is het bijna onmogelijk om op dit moment het juiste beleid te kiezen voor mondkapjes. "De kennis is gewoon nog niet voldoende. Er is geen hard bewijs dat iets wel werkt en geen hard bewijs dat iets niet werkt."

Hij verwijst naar een opmerking van premier Rutte, die bij een persconferentie zei dat met 50 procent van de kennis 100 procent van de beslissingen moeten worden genomen. "Er zullen de komende jaren vast nog heel veel onderzoeken komen dat we dingen achteraf anders hadden moeten aanpakken."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Clubs willen open, zelfs met mondkapjes: 'Anders gaan mensen illegaal feesten'

En het is niet alleen de kennis, maar ook de cultuur van een land die zorgt dat er bepaalde keuzes worden gemaakt in gezondheidsbeleid, zegt Schrijvers. "In elk land is bijvoorbeeld borstkankerscreening anders ingedeeld en in Scandinavië revalideer je veel korter na een auto-ongeluk dan in Nederland."

Met de keuze voor mondkapjes is dat niet anders. "Wij kiezen voor een 'intelligente lockdown', waarbij we veel aan de mensen zelf overlaten. Terwijl je in andere landen niet zonder toestemming naar de supermarkt mag." Doordat elk land zijn eigen keuzes maakt, wordt ook langzaam duidelijk welk beleid wel en niet werkt.

Bewijs dat het werkt

Schrijvers wijst naar Zweden. Dat land werd aan het begin van de coronacrisis geprezen om de losse aanpak, maar inmiddels is gebleken dat het met relatief veel besmettingen te kampen heeft.

"In Europa is elk land een voorbeeld voor de andere landen", zegt Schrijvers. "Als landen als Frankrijk en Engeland meteen effect hebben van hun mondkapjesplicht, zoals veel minder besmettingen, dan heb je direct bewijs dat het werkt."

Dagelijkse update nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore