Hernieuwde maatregelen

Hoe veerkrachtig zijn wij bij een tweede coronagolf? 'We moeten wat dingen anders doen'

13 juli 2020 07:01
Een groep mensen op 9 juli 2020 voor het centraal station in Amsterdam. Beeld © ANP

Meerdere landen hebben te maken met een nieuwe lockdown door een tweede coronagolf. Het is niet uitgesloten dat zo'n lot ook Nederland treft. Hoe veerkrachtig is onze samenleving? "Een lockdown kan, maar wel een iets soepelere."

Want een tweede golf vraagt om hernieuwde maatregelen. Gaan we ons daar wel aan houden? Er zijn nu al veel mensen die demonstreren tegen de huidige coronaregels. Kortom: hoe veerkrachtig is onze maatschappij?

Rigoureuze maatregelen

Volgens Danny de Vries, universitair docent in de antropologie van de gezondheid aan de Universiteit van Amsterdam, zit het wel goed met die veerkracht. Hij bestudeert de sociale reacties en het gedrag van samenlevingen bij grote ziekte-uitbraken.

"In de afgelopen tijd heeft Nederland tijdens de lockdown laten zien dat het best veerkrachtig is. Dat we rigoureuze maatregelen kunnen nemen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Komt er een tweede golf besmettingen? Dit denken deskundigen

En dat zouden we ook een tweede keer kunnen doen, denkt De Vries. "Voor corona had je geen beeld van een lockdown, nu wel. Dus mensen snappen wat er moet gebeuren en weten wat ze te wachten staat. Je hebt nu ook een routine opgebouwd. Het is daardoor makkelijker daarin terug te vallen." 

Wat ook helpt: "Mensen weten nu beter dat het niet fijn is om corona te krijgen, en dat er langdurige consequenties aan vast kunnen zitten. Daardoor houden ze zich makkelijker aan de regels."

Dingen anders doen

Toch moeten we volgens De Vries wel een aantal dingen anders doen, willen we een lockdown weer voldhouden. "In de eerste lockdown was er een enorme focus op het aantal doden. Ik snap dat, maar het zorgt ook een beetje voor een vertekend beeld. Je kunt ook kijken naar het aantal genezingen. Positiviteit maakt mensen veerkrachtiger, angst niet."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Lockdown Servië van de baan na rellen in hoofdstad

Tweede golf in andere landen

Servië, Australië, Portugal, Spanje. Allemaal hebben ze te maken met een opleving van het coronavirus, en dat betekent vernieuwde lockdownregels.

In de Portugese steden Lissabon en Porto zijn versoepelingen teruggedraaid na een stijging van het aantal besmettingen, voor meerdere regio's in Spanje geldt een nieuwe lockdown, inwoners van het Australische Melbourne moeten weer zes weken in thuisquarantaine en ook de Servische regering kondigde nieuwe maatregelen aan. Alhoewel een geplande lockdown in Belgrado van de baan is na heftige protesten en rellen.

Zo'n tweede golf is ook in Nederland niet uitgesloten, meldden arts-microbiologen Andreas Voss en Jean-Luc Murk onlangs bij RTL Nieuws. Volgens Voss is het goed als we onze voorbereiden op een significante golf.

Murk denkt bijvoorbeeld dat we meerdere golfjes krijgen. "Alles valt of staat met hoe we ons als bevolking gedragen", zei hij. Hoogleraar infectieziektemodellering Sake de Vlas vertelde dat lokaal of regionaal strengere maatregelen opgelegd kunnen worden als duidelijk wordt waar er een nieuwe uitbraak is.

Serviërs woedend: 'Tweede lockdown door wanbeleid'

Volgens demonstranten in Servië heeft de regering een tweede coronagolf veroorzaakt.

Nog zo'n voorwaarde: zo min mogelijk sociale onrust. "Er zijn de afgelopen maanden vervelende dingen gebeurd. Mensen kwijnden weg in verpleeghuizen en werden geïsoleerd, terwijl juist die groep zorg nodig heeft." 

'Impact was groter dan nodig'

Daardoor is de impact van de lockdown groter geworden en was er meer sociale onrust dan nodig was, zegt De Vries. "Mensen denken: dit kan niet, we kunnen onze ouderen niet op deze manier geïsoleerd in het verpleeghuis thuis laten zitten."

Dat is volgens De Vries een les voor de toekomst. "Je moet bepaalde groepen ontzien. Een lockdown kan, maar wel een iets soepelere. Er moet een balans gevonden worden tussen infectiebestrijding en kwaliteit van leven." 

Danny de Vries Danny de Vries

Mensen moeten daarnaast het gevoel hebben dat ze iets te zeggen hebben over het beleid, zegt de Vries. "Inspraak maakt ons land veerkrachtig. En die inspraak wordt toegelaten."

Hij noemt als voorbeeld de sluiting van scholen. "Het RIVM en de overheid wilden die openhouden, maar door druk vanuit de samenleving zijn ze toch dichtgegooid. Dat is een manier om sociale onrust te voorkomen. Iedereen voelt zich een beetje gehoord."

Hetzelfde schuitje

En misschien wel het belangrijkste: een gevoel van gelijkheid. "Het gevoel dat iedereen in hetzelfde schuitje zit, is cruciaal om door een volgende golf te komen."

Dat was er de afgelopen lockdown niet altijd. "Ouderen moesten binnenblijven terwijl de rest al naar buiten ging. De ene geestelijke instelling versoepelde al, terwijl de andere strenge regels bleef hanteren. Die ongelijkheid zorgt voor onbegrip."

Opleving corona Australië: 6 weken thuisquarantaine en lockdown

Een enorme domper voor de 5 miljoen inwoners van de Australische stad Melbourne. Ze moeten allemaal opnieuw in thuisquarantaine. En dat voor maar liefst zes weken. Vorige maand leek het virus zo goed als weg en werden alle coronamaatregelen opgeheven. Maa

Op het hoogtepunt van de coronacrisis waren er veel meer strenge maatregelen, vergeleken met nu. We mochten geen handen schudden, moesten zoveel mogelijk thuisblijven en scholen en horecagelegenheden waren gesloten. 

Maximaal drie bezoekers

Verpleeghuizen mochten geen bezoek ontvangen, in één auto mochten maximaal twee mensen uit verschillende gezinnen zitten en thuis mochten we maximaal drie bezoekers ontvangen. 

Bovendien waren evenementen verboden en moesten we 1,5 meter afstand houden. Die laatste regel geldt nog steeds. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Miljoenen volgen geen coronanieuws meer: 'Je wordt er niet gelukkig van'

Dat hier en daar coronamaatregelen nu niet altijd even goed worden nageleefd, denk aan het houden van 1,5 meter afstand, is voor De Vries geen voorbode voor ons gedrag bij een tweede golf.

"De hele lockdown ging over het ontlasten van de intensive care. We zijn nu aan het versoepelen, mensen zien dat er op de ic nu geen acuut probleem is, we zien de aanwezigheid van het virus niet meer zo – behalve dan met het mondkapje in de trein – dus de aandacht verslapt."

Ic's volstromen

De Vries verwacht dat die aandacht verscherpt als de ic's weer volstromen. "Het kan best dat er iets meer weerstand is om terug te gaan naar een lockdown, maar als de situatie echt serieus is, zullen mensen dat wel oppakken."

Dagelijkse update nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore