Brein moet boel verwerken

Ben je de laatste tijd moe? Dat kan door de coronacrisis komen

09 juli 2020 17:55
Archieffoto

Ben je de laatste tijd vermoeider en futlozer dan normaal in de zomer? Dat kan komen door de coronacrisis. "Ik word 's ochtends uitgeput wakker."

Hoe kan het toch dat ik zo moe ben? Dat vroeg Japke D. Bouma, columnist van NRC Handelsblad, zich de laatste weken af.

Ze schreef er een column over: 'De coronacrisis put ons brein uit', waarin ze vertelt dat ze raar droomt, vergeetachtig is, concentratieverlies heeft. En dan is er die vermoeidheid. Die vervelende vermoeidheid. "Ik word 's ochtends uitgeput wakker."

Een beetje overvallen

De columniste kreeg veel reacties op het stuk. "Het heeft me gewoon een beetje overvallen, zo veel bijval en herkenning", liet ze via Twitter weten. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Miljoenen volgen geen coronanieuws meer: 'Je wordt er niet gelukkig van'

We plaatsten een oproepje op de Facebookpagina van RTL Nieuws om te peilen of meer mensen zich hierin herkenden (of misschien juist helemaal níét). Een aantal mensen zegt nergens last van te hebben, velen ervaren wél die vermoeidheid.

Gesloopt, duf, futloos

"Door het thuis zitten en de enorme stress en de zorgen door de coronamaatregelen, voel ik me gesloopt", zegt Nicole. "Mentaal is het slopend omdat je niks anders dan 'corona' hoort", stelt Xaviera.

Richard zegt dat hij duf is om dat hij de hele dag binnen zit. Inge zegt 'futloos' te zijn doordat ze uit haar ritme is. En Petra schrijft dat deze tijd haar verward en lusteloos maakt. 

Stressysteem

"Het kan inderdaad zo zijn dat de afgelopen maanden ons hebben uitgeput", zegt Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie. "Ons brein heeft emotioneel gezien een hoop te verwerken gehad." 

Denk aan stress om het thuiswerken, wennen aan een nieuwe situatie, angst voor het coronavirus, paniek om een economische of gezondheidscrisis. "Dat kan ons stresssysteem uitputten", legt Scherder uit. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ook last van een kort lontje? Dit is wat er in je hersenen gebeurt

Normale taken

Daardoor worden we moe en functioneren we minder goed. Normaal gesproken gebruikt een mens ongeveer drie hersengebieden om een normale taak uit te voeren, zoals vergaderen, of iets opschrijven.

Maar wie langer stress heeft, gebruikt volgens Scherder voor die taken misschien wel zes hersengebieden, of zelfs tien. "Dat kost meer energie." 

Een misvatting

We kunnen inderdaad door zorgen en drukte oververmoeid raken. Maar het is volgens de hoogleraar een grote misvatting dat stress of drukte áltijd tot vermoeidheid leidt. 

"Mensen denken heel snel: ik moet oppassen, ik mag na 10 uur geen mail meer openen, ik moet niet alle avonden vol plannen. Maar ik denk dan: zolang je het gevoel hebt dat je je dag onder controle hebt, is er niets aan de hand. Zolang het maar niet over je schoenen loopt."

Wanneer dat is, merk je vanzelf. Je wordt vergeetachtig, komt moeilijk in slaap of wordt vaak vroeg wakker, hebt een kort lontje, een verhoogde hartslag en gespannen spieren.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onderzoek: coronacrisis kan voor psychische problemen zorgen

Bovendien worden we ook duf van inactieve dagen waarop we weinig doen en veel binnen zitten. Precies wat tijdens het coronatijdperk voor veel mensen gold. Zo schrijft Ouiam: "Ik ben doodmoe. Ik werk niet meer dan normaal en doe niet veel thuis. En toch ben ik uitgeput." Chantal zegt dat 'elke dag hetzelfde is en kleine ergernissen worden grote ergernissen'.

Scherder: "Veel mensen vragen zich af hoe het kan dat ze bekaf zijn na een dag niets doen. Dat speelt zich af in het brein. Als je actief bent en blijft, dan komt je stofwisseling op gang, gaat je bloedsomloop sneller en daarmee komt ook je energieproductie op gang."

Is er iets tegen te doen?

Ga zelf maar na, zegt Scherder: als je na een vermoeiende dag tóch gaat sporten, kom je vaak frisser thuis. Dat merkte Chantal ook. "Door corona was ik mijn sportroutine kwijt, wat heel belangrijk voor mij is om geestelijk gezond te blijven."

Dus, de oplossing tegen dit soort thuiszit-vermoeidheid, is toch: bewegen, bewegen, bewegen. "Wandelen, fietsen, joggen, alles binnen je eigen grenzen is goed. We zijn nu een stuk minder actief dan voorheen, denk alleen al aan die fietsreis of treinreis die je niet maakt naar je werk. Daarom moeten we onszelf toch wat vaker tot activiteiten aanzetten."

Positieve kant

Maar, er is ook een positieve kant. Het hóéft namelijk niet zo te zijn dat je moe wordt van de coronacrisis, zegt Scherder. "Sommige mensen ervaren er ook meer rust door juist, in hun hoofd, omdat ze minder hoeven."

Zo schrijft Dulcy dat het thuiswerken prima bevalt. "Geen moeite met in slaap vallen of uit bed komen. Sterker nog, ik vind het minder gecompliceerd." En Ronny vindt het allemaal 'een beetje onzin'. "Ik vul mijn activiteiten anders in, het enige dat veranderd is, is dat ik het thuis gezellig maak in plaats van in een bar."

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore